Geld weg (13 tot 16 jaar)

Wij zijn een heel normaal gezin met een vader, moeder en drie kinderen. Mijn man en ik werken allebei vier dagen en daarnaast ben ik twee dagen thuis als de kinderen uit school komen. Onze oudste dochter is 20, de middelste dochter is 16 en de jongste, een zoon, is net 13 geworden. Nu missen zowel mijn oudste dochter, mijn man als ik elk 20 euro uit onze respectievelijke portemonnees. Wat te doen?

Tischa Neve, kinderpsycholoog en J/M opvoedcoach
Wat een vervelende ontdekking. En wat goed dat je niet gelijk handelt en mensen beschuldigt maar eerst even pas op de plaats maakt om na te denken hoe je dit moet aanpakken. Wanneer je impulsief reageert op dit soort dingen, doet het meestal meer kwaad dan goed. Het gaat in totaal natuurlijk om behoorlijk veel geld, dus het is wel belangrijk dat je het aanpakt.
Dat kun je op verschillende manieren doen. Welke wijze je kiest hangt af van wat voor jou het beste voelt en wat je goed vindt passen bij je kinderen. Wat mij betreft speelt ook mee of dit eerder is gebeurd en of een van de kinderen vaker liegt of spullen wegneemt. Ik maak uit jouw mail op dat het voor het eerst is.

Een paar suggesties:
o Je kunt de hele familie bij elkaar roepen en aangeven dat er iets is gebeurd waar jullie het met z’n allen even over willen hebben. Benoem wat jullie geconstateerd hebben. Hou het neutraal en kijk of spreek niemand beschuldigend aan. Vraag of iemand een idee heeft hoe dit gebeurd kan zijn. Geef aan dat je niemand wil beschuldigen, maar dat het wel erg opvallend is dat er uit drie portemonnees uit één huis geld weg is. Dat je ervan uitgaat dat eerlijkheid iets is wat jullie de kinderen hebben bijgebracht en als iemand dit uit geldgebrek heeft gedaan hij/zij daar er inmiddels spijt van heeft en het eerlijk zegt. Laat merken dat dat ook kan.
o Je kunt kijken of ze zo gaan praten, maar wellicht is dat te moeilijk en kun je aangeven dat degene die er iets over wil zeggen, het ook mag opschrijven of op een ander moment tegen bijvoorbeeld alleen papa of mama mag zeggen.
o Benadruk dat eerlijkheid veel belangrijker is dan dat je iets gedaan hebt wat niet kan. Benoem ook dat als iemand het gedaan heeft, hij of zij er vast een goede reden voor had en dat je graag wil weten waarvoor het nodig was zodat je eventueel kunt helpen. Je weet nooit wat erachter dit gedrag van een van de kinderen zit.
o Bedenk - voordat je de kinderen ermee opzadelt! - met elkaar ook of er anderen in huis zijn geweest rond de tijd dat het gebeurd is. Vriendjes van de kinderen? Andere kennissen? Pas op met je eigen kinderen erop aanspreken als er wellicht ook een ander geweest kan zijn.
o Je kunt het gesprek met de kinderen ook één op één aangaan. Ik zou het hoe dan ook brengen als iets wat heel vervelend is en dat het een raadsel is hoe dit kan gebeuren. Soms helpt het om het breed te trekken in je verhaal. Bijvoorbeeld: ‘Ik ken kinderen die zoiets deden zonder dat ze dat echt wilden, maar dan was er een reden waarom ze even geen andere uitweg wisten. Als jij ook in zoiets zit, hoop ik dat je het me durft te vertellen. Als je goed observeert krijg je vaak wel een indruk of een van de kinderen ongemakkelijk of emotioneel wordt.
o Kom je er niet achter? Probeer er de komende tijd op een andere manier achter te komen, bijvoorbeeld door af en toe geld ergens neer te leggen en te kijken of het gewoon blijft waar het was. Misschien kom je er zo achter dat het eenmalig was of dat iemand anders dan je eigen kinderen zich er schuldig aan heeft gemaakt.

Dreigen met straf of vertellen hoe vreselijk je het vindt, heeft meestal weinig zin; je wil immers graag dat de waarheid boven tafel komt en dat je kinderen het vertellen. Vooral omdat het belangrijk is te weten waarom het gebeurd is. Heeft iemand om wat voor reden ook geld nodig dat hij niet heeft, dan wil je dat weten om te kunnen helpen of oplossen wat er gaande is.

Kom je erachter, laat je kind dan meedenken welke sanctie reëel en goed is. Terugverdienen (via baantje of extra klussen in huis of zakgeld inhouden), excuses aanbieden, enzovoort.

Ook een opvoedvraag? Stuur Tischa een bericht via opvoedadvies@jmouders.nl en wie weet lees je binnenkort Tischa's antwoord in J/M of op de website! Alle vragen worden anoniem behandeld, voel je dus vrij elk probleem of vraag voor te leggen.