Verliefd: tot over hun oren

Tekst: Lieselotte Nooyen

J/M Pubers juli 2005

Ze eten niet meer, staren dromerig voor zich uit, zijn om het minste of geringste blij of boos en houden als een bezetene hun mobieltje in de gaten. De diagnose kan een leek natuurlijk stellen, dit betreft een ernstig geval van verliefdheid. Maar wat gebeurt er eigenlijk precies als iemand verliefd is?

Verslaafd

‘Liefde is een vreemde ziekte.’ Doe Maar zong het al en biologen trekken tegenwoordig steeds vaker de vergelijking tussen verliefdheid en ziekte of verslaving. De Amerikaanse antropologe Helen Fisher zegt in haar laatste boek Waarom we liefhebben: ‘Verliefdheid is als een verslaving.’ Het gaat samen met grote afhankelijkheid, enorme stemmingswisselingen en intens verlangen. Eerst is het genoeg elkaar alleen op woensdag en zaterdag te zien. Dan willen ze elkaar eigenlijk iedere dag zien en uiteindelijk willen ze samenwonen. Wordt iemand gedumpt? Dan krijgt hij vaak echte ontwenningsverschijnselen, met alle lichamelijke gevolgen van dien.’

Hormonen

Fisher stelt dat verliefdheid niet zo zeer een emotie is, maar net als honger en dorst een drift. Eigenlijk is het een chemische reactie in de hersenen. Bij verliefdheid worden dezelfde hersengebieden geactiveerd als bij het winnen van een prijs of het krijgen van een compliment. Vandaar dat verliefde mensen zich zo goed voelen. Bij verliefdheid scheiden de hersenen dopamine af. Dat veroorzaakt slapeloosheid, hongerverlies, intense energie en sterk gefocuste aandacht. Ook komt er, net als bij angst, adrenaline vrij die spieren voorbereidt op actie. De bloedvaten vernauwen, de hartslag en bloeddruk gaan omhoog, de spijsvertering gaat op een laag pitje en de zintuigen en het brein zijn extra alert. Een verliefd persoon staat dus de hele tijd op scherp en dat kan wel eens vermoeiend zijn.

Hersenscan

Om het soms absurde gedrag van verliefde mensen beter te kunnen begrijpen, hebben wetenschappers de afgelopen jaren menig verliefd mens aan een hersenscan onderworpen. Mannen en vrouwen voelen zich ongeveer hetzelfde als ze verliefd zijn, maar de scans lieten een paar kleine verschillen zien. Zo bleek dat bij vrouwen de delen die voor herinneringen en het geheugen zorgen, geactiveerd werden. Terwijl bij verliefde mannen het hersendeel dat voor visuele verwerking en informatie zorgt, actief werd. Vandaar misschien dat meisjes en vrouwen vaak levenslang hun best doen om er mooi uit te zien.

Blind

Het gezegde ‘liefde maakt blind’ blijkt heel letterlijk genomen te moeten worden. Mensen die onder de MRI-scan gelegd werden, terwijl ze naar een foto van hun geliefde keken, reageerden uiteraard positief. Het beloningscentrum in hun hersenen werd duidelijk actief, maar dat was niet het enige. Andere hersenkernen, betrokken bij negatieve gevoelens en sociale afkeuring, werden bij het kijken naar de foto juist op non-actief gesteld. Uw dochter vertellen dat haar lief zijn afspraken nauwelijks nakomt of grof praat, is dus zinloos. De irritante trekjes worden niet meer gezien en het enige dat telt is de liefde.

Ludduvuddu

Maar wat als aan al dat moois een eind komt of de verliefdheid niet wederzijds blijkt? Een puber met liefdesverdriet in huis is een soort plaatselijke depressie. Antropologe Helen Fisher raadt mensen met ludduvuddu wederom aan zichzelf als een verslaafde te beschouwen. Eentje die wil afkicken wel te verstaan. Daarvoor moeten ze eenzelfde soort procedure volgen als bijvoorbeeld de Anonieme Alcoholisten. Ze moeten kaarten en brieven weggooien, niet bellen, niet schrijven om zo de persoon uit hun systeem te verbannen. Ze moeten nieuwe dingen ondernemen met vrienden en zorgen dat ze niet te veel alleen zijn. Ook sporten beveelt ze aan, ook al zijn mensen in zo’n geval vaak te depressief om een stap te verzetten. Maar uiteindelijk zullen de hersenen zich herstellen en komt er weer een moment van opnieuw verliefd worden.

Hoe herken je het?

Iemand die verliefd is

- Heeft vaak geen honger

- Slaapt soms moeilijk

- Kan zich vaak slecht concentreren

- Heeft sterk wisselende stemmingen

- Is zenuwachtig, heeft hartkloppingen en zweethanden als Hij of Zij in de buurt is

- Heeft bij vlagen heel veel energie

- Heeft geen oog voor de slechte kanten van zijn/haar Lief