Steeds meer jongeren tussen de 15 en 24 jaar hebben een bijbaantje. Ze werken bijvoorbeeld als winkelbediende, vakkenvuller, kelner, serveerster, bezorger van kranten of folders, of als schoonmaker. Meisjes hebben iets vaker een bijbaan dan jongens, maar het verschil is erg klein. Jongens zijn vaker vakkenvuller of krantenbezorger. Meisjes werken vaak achter de kassa of als winkelbediende. Punten waar je als ouder op moet letten zijn: werktijden, salaris en maximum van bijverdiensten.

Hoe lang en wanneer werken?
Vanaf 13 jaar mogen jongeren officieel werken. Maar niet meer dan twee uur per schooldag, en twaalf uur per week. Ze mogen niet op zondag werken en op zaterdagen en vrije dagen niet meer dan zes uur.
Op deze leeftijd mogen kinderen hulpwerkzaamheden doen in een winkel, maar nog niet achter de kassa. Ze mogen oppassen, folders rondbrengen, fruit plukken en auto’s wassen, maar ze mogen niet in een fabriek werken, aan de lopende band, of in de bediening van een restaurant.

15-jarigen mogen niet meer dan negen zondagen in 13 weken werken. 16- en 17-jarigen mogen niet meer dan 45 uur per week werken, maar buiten de vakanties geldt schooltijd als arbeidstijd, dus bij vijf uur school blijft op een dag (van 9 uur arbeidstijd totaal) vier uur over om te werken.

Waar vinden ze een bijbaan?
Behalve in de krant, op briefjes in de supermarkt en via via, is op internet genoeg te vinden:
www.scholierenwerk.nl
www.bijbanen.nl
www.bijbaanzoeken.nl

Arbeidsovereenkomst
Een arbeidsovereenkomst is een (schriftelijke) afspraak tussen werknemer en werkgever, die voor bepaalde of onbepaalde tijd wordt aangegaan. De meeste pubers krijgen te maken met een contract voor bepaalde tijd. Een aantal belangrijke zaken die in het contract vermeld staan, zijn:
- salaris
- functie
- uit te voeren werkzaamheden
- aantal arbeidsuren per week of per maand
- opzegtermijn
- vakantiedagen
(kijk voor een volledig overzicht op www.cnvjongeren.nl)

Oproepcontract
Veel jongeren krijgen tegenwoordig een oproepcontract. De bekendste is het nul-urencontract. Doordat er veel extra regels en onduidelijkheden bestaan over deze contracten, weten jongeren vaak niet goed wat hun rechten en plichten zijn. Kijk voor uitgebreide informatie op de site van de rijksoverheid of op www.fnv.nl.

Onbeperkt bijverdienen?
• Thuiswonende jongeren onder de 16 mogen onbeperkt bijverdienen.
• Als een (thuiswonende) 16- of 17-jarige in drie maanden meer dan het maximumbedrag bijverdient, dan krijgen de ouders in dat kwartaal geen kindgebonden budget meer. Kijk voor meer informatie op svb.nl

Bruto minimumjeugdlonen per 1 juli 2010:

Zwartwerk
Bij zwartwerken krijgt de werknemer het loon vaak contant. Dat lijkt voordeliger, maar wie zwartwerkt, is tijdens het werken niet verzekerd, bouwt geen arbeidsverleden op, heeft geen recht op vakantiegeld en er worden ook geen sociale premies afgedragen. Bovendien kan je kind zonder directe reden ontslagen worden.

Zwartwerken is volgens de wet verboden en kan vervelende gevolgen hebben voor werknemer en werkgever. De belastingdienst kan een aanslag doen voor de kosten die de instantie nog te goed heeft. Bij twijfel over zwartwerk: vraag een loonstrookje. Daarop staat precies vermeld welke bedragen waarvoor worden afgeschreven.

Voor meer advies en informatie kan een bureau voor rechtshulp uitkomst bieden.

Websites over bijbaantjes:

Loonstrookjes-test: Een leuk spel waarmee je kind zijn kennis van het loonstrookje kan testen
www.nibud.nl/scholieren
www.jip.org - Jongeren Informatie Punt
www.cnvjongeren.nl
www.fnv.nl/workpower
www.loonwijzer.nl
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid