Met de volgende test kunt u globaal nagaan of u financiële karaktertrekken vertoont die uw levensgeluk dwarsbomen. Leg ook uw partner de test eens voor.

Waardeer elk van de onderstaande beweringen met een van de volgende scores.
1. helemaal mee oneens
2. bijna helemaal mee oneens
3. meer mee oneens dan eens
4. niet eens en niet oneens
5. meer mee eens dan mee oneens
6. bijna helemaal mee eens
7. helemaal mee eens

Beweringen
1. Geld is macht.
2. Financieel aan de grond zitten, is een ramp.
3. Ik sta er financieel matig voor, maar dat is beslist niet mijn schuld.
4. Geldzaken zijn saai en onbelangrijk.
5. Ik heb geen idee wat mijn inkomen is. Het interesseert me niet.
6. De wereld gaat kapot aan geld en winst maken.
7. Als ik depressief, eenzaam of kwaad ben, trakteer ik mezelf op cadeaus.
8. Ik weet exact hoeveel ik bezit.
9. Het komt voor dat ik rekeningen negeer, weggooi of verstop.
10. Sparen voor later is onzin. Je leeft maar één keer.
11. Geld maakt mensen corrupt.
12. Mijn partner vindt me te zuinig.
13. Ik denk en werk vrijwel dagelijks aan mijn geldzaken. Ook in weekends en vakanties.
14. Ik vind zuinigheid een nobele eigenschap.
15. Geld is onbelangrijk.

Testuitslag

Is uw totaalscore op de vragen 6, 11 en 15 samen 13 of hoger?

U BENT EEN GELDMONNIK. Geld, zo meent u, maakt mensen slecht en corrupt, en is de oorzaak van veel ruzie en ellende. De geldmonnik is wars van beleggen, ondernemen met winstoogmerk en een goed betaalde baan. Iemand met veel inkomsten verliest volgens hem zijn politieke, spirituele en menselijke idealen. Omwille van een schoon geweten kiest hij liever een slechter betaalde bezigheid waarin hij zijn idealen kwijt kan. De geldmonnik identificeert zich met minder bedeelden. Van een erfenis of groot bedrag raakt hij nerveus of schuldbewust.

ADVIES
Geef een keer, voor zover uw budget het toelaat, een bedrag uit aan iets dat u eigenlijk egoïstisch of decadent vindt, en ga na of dit u enig plezier oplevert. Verzamel ook gegevens over mensen die veel geld hebben of hadden maar daarmee toch dingen deden die uw respect afdwingen, bijvoorbeeld een goed doel ondersteunen. Wat vindt u van die mensen? Wat zou u met een groot geldbedrag doen? En hoe zou u zich voelen?

Is uw totaalscore op de vragen 4, 5, 9 samen 13 of hoger?

U BENT EEN STRUISVOGEL.
De struisvogel vindt geldzaken eng. Op school had hij al een hekel aan rekenen en wiskunde. Nu gaat hij met een boog om geldzaken heen, omdat hij het nog steeds niet begrijpt. Administreren, sparen en beleggen maken de struisvogel nerveus. Onbewust steekt hij daarom zijn kop in het zand, laat regelmatig rekeningen en bankafschriften ongeopend of verzuimt belastinggeld terug te vragen. Dit type weet nauwelijks hoeveel hij bezit, hoeveel er binnenkomt en er uitgaat. Maar tegenover buitenstaanders maskeert hij die onwetendheid door neer te kijken op zoiets laags en oersaais als geld. Dit ontwijkende gedrag kan leiden tot verlies aan zelfrespect en ernstige financiële problemen.

ADVIES
Besteed één keer per week op een vast tijdstip een half uur aan één aspect van uw financiële leven dat u anders mijdt, zoals rekeningen ordenen of bezittingen en schulden inventariseren. Stel uzelf deadlines om bijvoorbeeld uw belastingformulier in te vullen, en betaal rekeningen meteen als ze binnenkomen. Verbeteringen in uw financiële gedrag mag u belonen met een cadeautje of uitje (maar niet met nieuw uitstelgedrag). Vraag eventueel om hulp of bedenk iets om uw geldzaken gemakkelijker of plezieriger te maken.

Is uw totaalscore op de vragen 3, 7 en 10 samen 13 of hoger?

U BENT EEN VERKWISTER.
Een verkwister koopt graag alles wat hem of anderen direct plezier verschaft. Voelt dit type zich verveeld of triest, dan gaat hij 'lekker shoppen'. Grote moeite heeft de verkwister met sparen voor later en prioriteiten stellen. Van budgetten krijgt hij het spaans benauwd. Hij besteedt gewoon alles wat hij verdient. Of meer. De behoefte aan veel koopkracht doet dit type vallen voor (dubieuze) financiële oplossingen die hoge rendementen beloven, ook al loopt hij daarmee risico. Het gedrag van de verkwister is vaak onbewust overgenomen van een opvoeder met eenzelfde levenswijze. En net als vroeger leidt dit vaak tot financiële problemen.

ADVIES
Stort één keer per week een vast bedrag(je) (automatisch) op een spaarrekening. Zie ook één keer per week bewust af van een aankoop. Noteer voorts gedurende één week al uw uitgaven. Bestudeer die lijst aan het einde van die week en besluit één (kleine) verandering door te voeren in uw bestedingspatroon dat leidt tot minder uitgeven. Beslis dan wat u met het uitgespaarde geld gaat doen als beloning voor uzelf. Het kan helpen uw kooplust te analyseren door in een dagboek bij te houden welke emoties geld uitgeven bij u oproept. Ga bij een opkomende koopaanval sporten, wandelen, lezen, in het zonnetje zitten of mediteren. Geef daarbij niet meer dan vijftien euro uit. In de praktijk kan ‘consuminderen’ erg moeilijk zijn. Zet toch door.

Is uw totaalscore op de vragen 2, 12 en 14 samen 13 of hoger?

U BENT EEN OPPOTTER.
Voor de oppotter is geld synoniem aan zekerheid. Hij is dol op (pensioen)sparen, budgetteren en het stellen van financiële prioriteiten. Weerzin bekruipt hem als hij geld moet uitgeven aan zichzelf of geliefden, zelfs als het praktische aankopen betreft. Een oppotter kan soms zo vastzitten aan zijn geld dat hij weigert het op een spaarrekening te zetten en het liever thuis contant bewaart. Tot op zekere hoogte is zuinigheid nuttig. Leidt het oppotten van geld echter tot tobben of ruzies met gezinsleden, dan is het tijd er iets aan te doen.

ADVIES
Verplicht uzelf om elke week in uw beste kleren te gaan winkelen en zomaar iets aardigs voor uzelf of een geliefde te kopen en geef daaraan eens per maand nog eens € 25 of € 50 uit. Ga ook twee weken niet af op uw budget, maar vertrouw qua uitgaven puur op uw gevoel. Vergelijk daarna uw werkelijke uitgaven met uw budget. U zult zien dat u qua uitgaven niet ontspoort. Ondertussen kunt u door het bijhouden van een dagboek gaandeweg analyseren welke schuldgevoelens gelduitgaven bij u oproepen, en waarom dat gebeurt.

Is uw totaalscore op de vragen 1, 8 en 13 samen 13 of hoger?

U BENT EEN PLANNER.
Voor de planner staat geld voor zelfrespect en macht. Dit type is vaak actief belegger, slim ondernemer of topmanager met een hoge bonus plus optieregeling. De planner voelt zich prima zo lang hij actief bezig is met sparen, beleggen, verdienen of uit te geven. Fanatiek speurt hij naar winstgevende en/of fiscaalvriendelijke kansen. Zelfs op vakantie leest, praat en denkt de planner aan geldzaken en beleggen. En hij voelt zich leeg bij niet-financiële bezigheden als een natuurwandeling of filosofisch gesprek. Het continu bezig zijn met geldzaken kan conflicten veroorzaken met een anders denkende partner, of de planner beletten zelf van het leven te genieten. Nooit wordt immers voldaan aan zijn verlangen het allerrijkst te zijn. Van geldgebrek kan hij zelfs depressief raken.

ADVIES
Zorg dat u één dag per week of tijdens een vakantie helemaal niet met geld bezig bent. Beschrijf op papier hoe u zich daardoor voelt. Bedenk voorts iets wat u emotioneel bevredigt, maar dat weinig met geld te maken heeft. Hoe zou u die wens kunnen laten uitkomen? Denk ook terug aan een moment of periode in uw leven waarop u niet zo met geld bezig was. Hoe voelde dat? Vervelend of beangstigend? Speel dat moment een dag na en kijk en/of beschrijf hoe u zich daar nu bij voelt.

Valt u in geen van de voorgaande categorieën?
U lijkt financieel behoorlijk normaal. Maar valt u net naast een van de voorgaande types, neem de raad dan desondanks ter harte. Valt u in meer dan één categorie, lees dan beide adviezen.

Tekst: Erica Verdegaal