Seksuele opvoeding (4-12 jaar)
Seksuele opvoeding (4-12 jaar)
Seksuele voorlichting per leeftijd
Kinderen van alle leeftijden zijn nieuwsgierig naar seks en hebben seksuele gevoelens. Aan ouders de taak voorlichting te geven – gefaseerd en naar ontwikkelingsniveau. Gebruik de vragen die je kind stelt als richtlijn.
Wat vertel je op welke leeftijd?
0 - 3 jaar: Leer hoe het eigen lichaam eruitziet, bijvoorbeeld aan de hand van aanwijsspelletjes. Sla de geslachtsdelen niet over. Bedenk welke woorden je wilt gebruiken.
4 - 6 jaar: Grijp de belangstelling voor de sekseverschillen aan: leg uit waarin jongetjes anders zijn dan meisjes. Vertel wat later over elkaar lief vinden en knuffelen.
7 - 9 jaar: Ga in op verliefdheid en zoenen. Ook de functies en reacties van de geslachtsorganen kunnen aan bod komen. In deze leeftijd doen ze op verschillende plekken al veel informatie op.
9 - 12 jaar: Zorg dat meisjes geïnformeerd zijn over menstruatie en jongens over hun eerste zaadlozing.
12+: lees verder
Tips voor alle leeftijdsfasen
• Bespreek seks en seksualiteit gedurende de hele opvoeding. Begin zo jong mogelijk. Wacht niet tot ze op de middelbare school seksuele voorlichting krijgen. Jongere kinderen staan meer open voor praten over seks omdat het nog ver van hen afstaat.
• Grijp spontane aanledingen aan en hou het luchtig. Praat niet zomaar over je eigen seksuele belevenissen.
• Praat op het niveau van het kind. Geef niet te veel informatie ineens.
• Bespreek grenzen en regels: leer je kind ‘nee’ zeggen. Maak ook afspraken over seksueel gedrag van een kind.
• Kinderen leren veel van het zien van een liefdevolle relatie tussen de ouders. Maar vrijen in bijzijn van een kind is af te raden. Bespreek ook geen seksuele problemen in aanwezigheid van een kind.
• Bespreek seks in de media en hoe seksualiteit in videoclips, films en op internet weergegeven wordt.
• Wijs je kind op de nadelen van MSN en andere chatsites. Niet iedereen is wie hij/zij lijkt en grenzen worden makkelijk overschreden.
Deskundige Ineke Mouthaan van de Rutgers Nisso Groep geeft advies:
• Mijn zoon (4) 'wipt' op bed
• Mijn puberzoon bekijkt seksfilmpjes op internet
• Mijn dochter weigert seksuele voorlichting
-
Aan piemel zitten (7 jaar)
-
Praten over ongesteld worden (11 jaar)
-
Onderzoek naar seksuele ontwikkeling en opvoeding van kinderen
-
Bultjes op penis (14)
-
Seksuele voorlichting (8 jaar)
-
Problemen met voorhuid (7 jaar)
-
Vragen over vrijen (7 jaar)
-
Chlamydia (16 jaar)
-
Ouders: verbied online sekspraat met minderjarigen
-
Geen seks in ons huis (16 jaar)
-
Bloot spelen (6 jaar)
-
Zoon (14 jaar) wil bij vriendinnetje logeren
-
Lekker gênant
-
Hockeyfeest met overnachting (12 jaar)
-
Porno-dvd (13 jaar)
Voorlichtingsmateriaal en boeken:
Rutgers WPF, kenniscentrum voor seksualiteit, geeft diverse voorlichtingsmaterialen uit. Bijvoorbeeld folders over zaadlozing, ongesteldheid en verliefd zijn en het Puberkwartet, een kwartetspel over puberteit, relaties en seksualiteit (voor leerlingen van groep 6, 7 en 8). Kijk in de webwinkel bij ‘voorlichtingsmateriaal voor ouders’.
Rutgers WPF raadt de boeken aan van Sanderijn van der Doef, voorlichtingsboeken voor zowel ouders als kinderen (in elke leeftijdsfase):
• Ik vind jou lief (0-6 jaar)
• Ben jij ook op mij? (6-12 jaar)
• Het puberboek (12+)
• OUT! Alles over homoseksualiteit (12+)
Martine Delfos, boeken voor 12+ over verschillende thema’s (o.a. menstruatie, zelfbevrediging)
Rutgers WPF webwinkel: shop.rutgerswpf.nl/
Meer boeken
• 0 - 12 jaar: Kleine mensen, grote gevoelens - Sanderijn van der doef
• 2 - 5 jaar: In je blootje - Melanie Meijer & Iva Bicanic
• 3 - 6 jaar: Ik vind jou lief - Sanderijn van der Doef & Marian Latour
• 9 + Het kleine piemelboek - Dan Hojer & Gunilla Kvarnnstrom
• 12+ Let’s talk about Boys + Girls, puberen zonder problemen - Marja Baseler
• 12+ Het puberboek, over zoenen, zeuren, veranderen en verliefd zijn - Sanderijn van der Doef
• 12+ Seks, puberteit en al dat gedoe - Bailey & McCafferty
• 12+ OUT! Alles over homoseksualiteit - Sanderijn van der Doef & Bas Maliepaard
• 12+ Seks en zo, voor wie groeit en verandert en alles wil weten - Robie H. Harris et al.
• 12+ Seks hoe voelt dat, eerlijke antwoorden over vrijen en zo - Kolet Janssen & Klaas Verplancke
Websites voor ouders:
www.seksualiteit.nl
www.opvoedendoejezo.kro.nl
www.safesex.nl
www.weekvandelentekriebels.nl
Lees verder:
Seksuele ontwikkeling en voorlichting van pubers (12+)
Menstruatie
Puberteit en mentale veranderingen
Seksueel misbruik
Alle onderwerpen over opvoeding
Geef je mening
Blijf gratis op de hoogte
Ontvang het laatste nieuws en speciale aanbiedingen van J/M in onze wekelijkse digitale nieuwsbrief.
Alles over pesten
J/M stelde een handig en compact online mini-magazine (60 pagina's) samen, waarin je alle informatie over pesten bij elkaar vindt. Voor slechts € 1,99 | 60 pagina's | Bestellen
J/M Weblog
Op het J/M weblog - ook wel blog genoemd - van J/M voor Ouders vind je de online "columns" van onze (ervarings)deskundigen op pedagogisch en opvoedkundig gebied.




