Als 'gewone' ouder kom je vaak al tot de conclusie dat er sprake moet zijn van een scheppingsmisverstand, waardoor niet de mens maar de inktvis acht armen kreeg. Ouders van meerlingen kennen dat gevoel (drie)dubbel. Welke slimme tips hebben zij voor ons?

Als de drieling Britt, Roos en Iris (17) ruziemaakt, knallen de vonken ervanaf. Er wordt met deuren geslagen, geschreeuwd en gevloekt. Die ruzies zijn echter van korte duur. Na een half uur is alles alweer vergeten. 'We zeggen niet eens sorry tegen elkaar,' zegt Iris, 'het is gewoon weer goed. Daar hoeven we niet over te praten.'

Ruzies bij twee- en drielingen gaan er meestal (drie)dubbel hard aan toe. Dat komt doordat er geen leeftijdsverschil is, zegt ontwikkelingspsycholoog en meerlingenexpert Coks Feenstra. Als je van je oudere broer verliest met ganzenbord, kun je het nog op het leeftijdsverschil gooien. Bij tweelingen gaat dat niet. Om dezelfde reden zijn de competitie en jaloezie onder meerlingen extra intens. Toen Mike (7) zijn zwemdiploma haalde, huilde zijn tweelingbroer Chris dagen dikke tranen. Gelukkig leerde Chris eerder fietsen dan Mike. Bij de drieling Britt, Roos en Iris is de spanning te snijden als de rapporten vergeleken worden. 'Echt wel dat ik een hoger cijfer wil dan Roos en Britt,' zegt Iris. 'Als één van de drie lager scoort, is die ontroostbaar,' vertelt moeder Willy. 'Dan valt niets van wat mijn man en ik zeggen goed.'

Concurrentiestrijd
'Dat onderling vergelijken en concurreren kan heel ver gaan; van tot op de seconde willen weten hoeveel eerder de oudste geboren werd, tot tellen wie de meeste sproeten heeft,' zegt Coks. 'In Nederland houden we niet zo van competitie, maar wat is er eigenlijk mis mee? Concurreren is menselijk en nodig in de maatschappij. Competitief ingestelde mensen schoppen het vaak het verst. Sommige kinderen zijn totaal niet rivaliserend ingesteld. Die zijn blij voor hun tweelingbroer- of zus als deze een goede prestatie levert, bijna alsof het een gezamenlijke prestatie was. Maar vooral jongens - en met name jongetjes met veel testosteron en tweelingbroers - zijn het van nature. En wat in een kind zit, moet eruit. Onderdrukken is nooit goed. Kanaliseer het liever.' Coks raadt ouders aan om hun meerling te stimuleren om samen, als een team, de competitie met anderen aan te gaan. Bijvoorbeeld op voetbal of een andere teamsport.

Ruzie verbroedert
Maken ze ruzie? 'Grijp niet te snel in,' zegt Coks. 'Spring niet direct tussenbeide - tenzij er sprake is van geweld natuurlijk. Kinderen hebben het soms echt nodig iets uit te vechten. Je stimuleert hun oplossingsgericht vermogen niet door altijd de kolen voor hen uit het vuur te halen. Bovendien blijkt uit onderzoek dat broers en zussen die nooit ruzie mogen maken, elkaar gaan vermijden, minder vaak samen spelen en ook later een minder hechte band hebben.'

Hokjes(kwel)geesten
Behalve van die onderlinge concurrentie, hebben meerlingen er vaak ook last van dat de buitenwereld hen maar al te graag vergelijkt. Kun jij net zo goed rekenen als je tweelingzus? Waarom zit jij niet op pianoles en je tweelingbroer wel? Het is een gegeven, zegt Coks, waar alle meerlingen mee te dealen hebben. En, in afgezwakte vorm, eigenlijk ieder kind. Inkaderen - in hokjes stoppen - is een automatisme van mensen om de wereld overzichtelijk te maken. 'Vertel je kinderen dat dat in feite een foutje van de buitenwereld is. Leer ze dat iedereen goed is in iets anders, en dat het één niet beter is dan het ander. Probeer ieders talenten te benoemen, maar pin je kinderen niet vast op specifieke karaktertrekken.'

Oorlog om aandacht
Van meerlingouders kunnen we volgens Coks ook leren dat iets minder (individuele) aandacht voor je kinderen niet per se nadelig is. Meerlingen zijn minder vaak verwend en worden bovendien vaak behoorlijk consequent en gedisciplineerd opgevoed. Coks: 'Voor een drieling bereid je bijvoorbeeld niet zo snel iedere avond verschillende maaltijden omdat ze niet alles lusten. Het is eten wat de pot schaft en anders pech.'

Toch vindt 42 procent van de meerlingouders het (niet kunnen) verdelen van aandacht over de kinderen het moeilijkste aspect van het ouderschap. 'Eén-op-één-aandacht?' Willy van Middelaar, moeder van de drieling Britt, Roos en Iris lacht spottend. Ze herinnert zich vooral dat ze al haar aandacht nodig had voor het huishouden en het rondfietsen van de drie meiden van en naar vriendinnen en clubjes. Iris herinnert zich dat ze ooit één keer samen met haar moeder in bad zat. Britt is als enige van de drie eens alleen met haar ouders uit eten geweest. Toch hebben ze het nooit gemist. Ze hadden elkaar en als het nodig was vroegen ze: 'Mam, mag ik even met je praten?' In de meeste (meerlingen)gezinnen wordt echter dagelijks verwoed gestreden om exclusieve aandacht - van de ouders voor het kind en andersom. Volgens Coks vaak met de meest lepe trucs: ook gaan huilen als tweelingbroer of -zus huilt, 's nachts uit bed komen voor wat extra aandacht, altijd om papa roepen (en tweelingbroer om mama) of precies hetzelfde doen waar broer of zus zojuist voor gestraft is. Want ook straf is aandacht. De oplossing? Creëer die één-op-één-momenten. Neem om de beurt een kind in z'n eentje mee bij het boodschappen doen. Of geef de dagen op de kalender kleuren: op alle blauwe dagen mag het ene kind samen met mama of papa een boekje lezen, samen spelen, als eerste de tv aanzetten, een koekje pakken of muziek uitkiezen. Op de rode dagen mag de ander dat. Nog een idee: geef je kinderen een mooi schrift waar ze in kunnen schrijven wat ze met je willen delen. Voor het slapengaan lees je samen in het schriftje.

Gouden tip
Maar wat we vooral kunnen leren, volgens Coks, is dat standaardregels onzin zijn en ieder kind anders is. Dat is iets waar veel meerlingouders tegenaan lopen, bijvoorbeeld wanneer de school voorschrijft dat tweelingen gescheiden worden, terwijl de ouders merken dat hun kinderen daar zeer ongelukkig van worden. Gouden tip: kijk wat jóuw kind nodig heeft. En, misschien een open deur maar hij wordt nogal eens over het hoofd gezien: vraag het je kind. Die weet namelijk zelf beter dan wie ook wat hij nodig heeft en kan je dat prima vertellen.

5 dingen die je van meerling-ouders kunt leren:
1. Grijp niet te snel in bij ruzie
2. Competitie hoeft niet erg te zijn
3. Ieder kind is anders, laat je niets voorschrijven door school
4. Echte aandacht zit ‘m in kleine dingen
5. Wapen je kind tegen de ‘hokjesgeest’ van de buitenwereld