Het ene kind springt ’s morgens als een zonnetje uit z’n bed, het andere zakt zwijgend op een stoel en zendt norse signalen uit: laat me met rust! Hoe houd je de stemming licht en luchtig? Negen tips.

1. Begrijp de oorzaak
Een ochtendhumeur heeft alles te maken met je bioritme. Ruim een kwart van de mensen leeft pas halverwege de dag op en is

's avonds lekker kwiek. Zo kwiek, dat op tijd inslapen een probleem is. Als ze 's morgens toch weer vroeg uit bed moeten, is het gevolg duidelijk: een tekort aan nachtrust. Daar knapt het humeur natuurlijk niet van op. De boosdoener is het hormoon melatonine, dat de biologische klok aanstuurt. Melatonine zorgt ervoor dat je je slaperig gaat voelen. Bij avondmensen komt de melatonineproductie later op gang dan bij ochtendmensen.

2. Op tijd in en uit bed
Een kind dat klaarwakker ligt te draaien en te woelen mag best nog even lezen of naar (rustige!) muziek luisteren, maar probeer toch een vaste tijd aan te houden waarop het licht uitgaat. Een strak ritme is belangrijk, dat voorkomt dat de biologische klok verder opschuift. Dus: elke dag op dezelfde tijd naar bed en op dezelfde tijd opstaan. Voor een avondkind is het trouwens wel heerlijk als hij in het weekend eens lekker kan uitslapen.

3. Eerst een slokje
Klein gebaar, groot effect. Zet een glaasje water naast het bed, zodat je kind direct na het ontwaken een slok kan nemen. Zo komen de darmen op gang, waardoor hij letterlijk opfrist.

4. Voorkom stress
Als de wekker je ruw uit dromenland wekt, moet je vooral niet te veel hoeven nadenken. Voorkom eindeloos getob over 'wat moet ik aan?' of 'wat moet ermee naar school?' Leer je kind aan om kleding en rugzak 's avonds grijpklaar neer te leggen. Ook fijn als er blindelings naar broodtrommels en fietssleutels kan worden getast. Geef die daarom vaste plekjes in huis.

En zorg dat hij zich niet hoeft te haasten. Dat voorkomt de kans op explosieve frustraties.

5. Muziekje erbij
Zet een vrolijk cd'tje op tijdens het ontbijt of reik behulpzaam de iPod aan. Zo begint de dag in elk geval een stuk gezelliger.

Even de spieren op gang helpen stimuleert ook het ontwaakproces. Een paar minuutjes lekker springen op bed, wat rek- en strekoefeningen doen of swingen op die cd.

6. Ontbijten helpt
Na een fiks aantal uren nachtrust kan het lichaam wel een dosis energie gebruiken. Maar voor een kind dat half slapend aan tafel aanschuift, is het helemaal belangrijk dat er een paar happen in gaan. Want ook dat helpt om wakker te worden. Neem geen genoegen met 'geen zin'. Verleid hem met het ontbijt. Zet eens een fruitsalade of vruchtenyoghurt klaar, rooster toast, kook een eitje: maak hem blij met dingen die hij lekker vindt.

7. Laat hem lekker met rust
De ochtend is niet het moment om te informeren naar proefwerken en andere akkefietjes. Verwacht sowieso niet te veel respons. Laat een kind met een ochtendhumeur begripvol betijen. Hij heeft al z'n kracht nodig om dit eerste uurtje door te komen. Maar chagrijnige uitvallen of vernietigende blikken vallen buiten de gedoogzone. Spreek met je kind af dat jij hem 's morgens met rust laat, en dat hij doet wat-ie doen moet zonder gemor of onvriendelijke antwoorden. Leg uit dat je begrijpt dat een ochtendhumeur voor hemzelf al vervelend genoeg is. De rest van het gezin hoeft daar niet ook nog onder te lijden.

8. Plan de dag
Help je kind om 's avonds de dag vooruit te plannen. Welke leuke dingen staan er morgen op het programma? Gaan we pannenkoeken eten, komt oma langs? Iets prettigs in het vooruitzicht helpt mee om 's ochtends energiek(er) uit bed te stappen.

9. Koop een lichtwekker
Een lichtwekker is een lamp die de zon nabootst. Op het ingestelde tijdstip gaat hij langzaam steeds feller branden. Het grote voordeel: je kind schrikt zich geen ongeluk van een ratelende wekker, maar wordt geleidelijk wakker door het licht. Een heel natuurlijke manier van ontwaken, waardoor de sfeer aanzienlijk opfleurt.

Lichtwekkers zijn te koop vanaf 30 euro voor een startersmodel tot liefst 249 euro voor een designexemplaar mét vogelgezang. Maar aan die laatste prijs houd je waarschijnlijk zélf een slecht humeur over.