Sinds een jaar zijn mijn man en ik uit elkaar. We hebben vanaf het begin voor de twee jongste kinderen, een jongen van 11 en een meisje van 14, co-ouderschap afgesproken. Van woensdagmiddag tot vrijdag zijn ze bij mij, en dan om de week het weekend erachteraan. Het is vrij rommelig voor de kinderen, maar zo kan iedereen elkaar regelmatig blijven zien. Het contact met mijn ex verloopt redelijk tot goed. Gesprekken voeren we zonder dat de kinderen erbij zijn en ik laat mijn kinderen ook altijd de andere kant van de dingen zien, door ook de kant van mijn ex te belichten. Ik laat hem in zijn waarde als vader en als ex. Ik heb inmiddels een vriend. We wonen bij mij in een klein vakantiehuisje met drie kleine slaapkamers, veel privacy en ruimte is er niet.
Mijn zoon en dochter hebben verschrikkelijk vaak woorden. Ze halen elkaar waar en wanneer het maar kan met woorden onderuit. Vooral mijn dochter van 14 is daar sterk in, gecombineerd met een behoorlijke humeurigheid en de perikelen van een puber kan ze echt steken onder water geven, maar ook duidelijk gemene dingen tegen mijn zoon zeggen.

Mijn zoon bijt langzamerhand ook van zich af, dat is op zich een goed teken, maar betekent wel dat er vaak gedoe en ruzie is, van de ochtend tot aan de avond.

Ze hebben allebei gelijk als ze aangeven waarom ze zo aan het ruziën zijn: de ander dóet op dat moment ook vervelend. Het is een vicieuze cirkel aan het worden, waar ik graag een draai naar de goede kant aan wil geven; ik word er zelf namelijk helemaal verdrietig en geïrriteerd van.
Hoe kan ik hier het beste mee omgaan? Moet ik altijd maar begrip hebben omdat de situatie voor hen zo moeilijk is? Ik wil ze ook niet apart bij de ene ouder en de andere ouder laten zijn, ze moeten leren wat liever voor elkaar te zijn. Van mijn ex krijg ik signalen dat het bij hem eigenlijk op dezelfde manier gaat. Apart met ze praten heeft tot nu toe niet geholpen, moet ik nu sancties gaan stellen?

Tischa Neve, kinderpsycholoog en J/M opvoedcoach:
De situatie is voor hen inderdaad pittig en ook niet ideaal in een klein huisje boven op elkaars lip. Juist in de puberteit waarin kinderen meer behoefte aan hun eigen plek en ruimte hebben, kan dat alleen al zorgen voor meer gehakketak en gedoe met elkaar. Begrip daarvoor is belangrijk, spreek dat vooral ook uit naar je kinderen. Dat je snapt dat het veel en pittig is. En dat ze door de kleine behuizing op elkaars lip zitten. Leg uit dat de situatie helaas is zoals-ie is en dat jullie hier samen doorheen moeten. Daar hoort ook bij dat zij leren om elkaar beter te verdragen en elkaar met rust te laten. Pubergekibbel hoort erbij en mag, maar het moet voor iedereen leuk zijn en binnen de perken blijven.

Hoe pak je het aan?
- Ga met je kinderen in gesprek en vertel dat jij het zo niet langer wil. Met een beetje geluk vinden zij het allebei ook niet leuk en zo heb je een mooie start voor afspraken.
- Geef aan waarvan je baalt en laat hen dat ook doen.
- Geef ook duidelijk aan dat het doel van het gesprek is om afspraken te maken waardoor een ieder meer zijn eigen ruimte krijgt, elkaar meer met rust laat en het in huis zo wordt dat een ieder zich er prettig kan voelen, ook al is het klein en is de scheiding wellicht balen.
- Laat iedereen op losse briefjes noteren wat er wel goed gaat in huis en in het contact. Dit zijn briefjes voor in een pot.
- Doe dit ook met de dingen die iedereen nu niet fijn of leuk vindt gaan.
- Laat de kinderen meedenken over de oplossingen en afspraken, zo werken ze veel beter. Laat ze ook samen bedenken wat de consequentie/sanctie is als het ze niet lukt om te stoppen met kibbelen in jou/jullie bijzijn.

Bedenk ook positieve oplossingen zoals:
- zo nu en dan het ene kind bij papa en het andere bij mama
- leuke dingen met het gezin samen doen (wat vinden ze leuk?)
- taken of activiteiten voor de kinderen samen (bijvoorbeeld samen koken als ze dat leuk vinden)
- een codewoord wat jij zegt als het uit de hand lijkt te lopen
- hoe kan een ieder zich terugtrekken als hij even met rust gelaten wil worden?

Door te proberen er een gezamenlijk doel van te maken (meer gezelligheid in huis) en samen na te denken over de invulling en afspraken heb je de meeste kans van slagen.
Toon daarnaast begrip voor hun situatie en vraag regelmatig naar hun gevoel en of ze ergens mee zitten, in combinatie met duidelijke afspraken en grenzen aan hun gedrag.

Tip: praatpot
Pubers vinden een praatpot meestal leuk. Zet ‘m in de keuken. Iedereen mag er briefjes in doen met daarop vermeld wat hij leuk of goed vindt, waarvan hij baalt, waar hij tegenaan loopt of wat hij graag anders wil zien. De pot wordt één keer per week of eens in de twee weken geleegd. Dan worden de briefjes met elkaar besproken.

Ook een opvoedvraag?

Stuur Tischa een bericht via opvoedadvies@jmouders.nl en wie weet lees je binnenkort Tischa's antwoord in J/M of op de website!

Alle vragen worden anoniem behandeld, voel je dus vrij elk probleem of vraag voor te leggen.