Ze vinden ze tamelijk humorloos. Bemoeizuchtig. Overbezorgd. En nauwelijks in staat tot relativeren. En toch houden vaders van moeders. Daarom, bij wijze van nuttig Moederdagcadeautje, een cursus opvoeden voor moeders door vaders.

Papa’s peptalk
De meeste moeders zijn goede moeders. Kijk ze maar eens staan op het schoolplein. Altijd fris gewassen en gestreken, keurig op tijd en met aan het stuur van hun mamafietsen de boodschappen voor vanavond. Liefdevol sluiten ze hun bloedjes van kinderen in de armen. ‘Was het een leuke dag, schat? Natuurlijk mag Annemarie bij je spelen! En wat een prachtige tekening heb je gemaakt!’ ’s Middags brengen ze ze naar voetbal of balletles en spelen ze nog maar eens een potje mens-erger-je-niet. Ze koken voor ze, ruimen hun rotzooi op, lezen ze voor uit verantwoorde voorleesboeken en tussendoor verzaken moeders nimmer hun opvoedkundige taken. ‘Mees, die tv gaat NU uit! En Willemijn, zet die snoeppot on-mid-del-lijk terug!’

Geen twijfel dus. De meeste moeders zijn goede moeders. Ze hebben altijd alles onder controle, zijn overal op voorbereid en nemen hun plichten als opvoeder uiterst serieus. En voor de moeders die inmiddels - en terecht - nattigheid voelen: dat vinden óók de meeste vaders. Van de vaders die zich op uitnodiging van J/M hebben gebogen over het fenomeen moederschap was er bijvoorbeeld niet één die niet eerst omstandig uit de doeken deed hoeveel waardering hij heeft voor de dingen die moeders doen. Opruimen, vooruit plannen, koken, boodschappen doen, consequent zijn... Waarvan akte.

Maar omdat niemand wijzer wordt van louter complimenten maken we nu eens plaats voor de mitsen en de maren, de irritaties en de ergernissen die vaders zo nu en dan - uiteraard naast veel warmte, respect en liefde - voelen opborrelen als ze moeders aan het werk zien. Kritiek die ons vaderpanel overigens met de grootste omzichtigheid ventileerde. Want taboes mogen er nauwelijks nog zijn, de andere sekse aanspreken op haar opvoedkundige kwaliteiten blijkt voor veel mannen een hachelijke onderneming en ruzie thuis het onvermijdelijke gevolg. Daarom vooraf nog een laatste woord ter verdediging van de vaders die zich bereid toonden de opvoedkundige kwaliteiten van moeders van commentaar te voorzien: hun kritiek is goed bedoeld. Zij hebben het beste met ons voor. Opdat we nóg betere moeders worden.

Welnu, dit alles gezegd hebbende, moet het er toch maar van komen. Een cursus opvoeden voor moeders door vaders in vier stappen, waarvan elk deel kernachtig terugslaat op de hoofdletter L.

1. Laat los
Vraag een vader er eens lekker op los te generaliseren en een typische moeder te omschrijven en hij schetst het beeld van een overdreven zorgzame en bemoeizuchtige vrouw die met oogkleppen op door de wereld gaat. Een moeder die haar ogen niet van haar eigen kinderen kan afhouden. Een moeder die veel te lang blijft dralen in de klas, als om zichzelf te verzekeren dat kindlief het ook vandaag wel weer alleen zal redden. En die het liefst zou aanschuiven op de judomat om de eerste de beste die kindlief omduwt een mep te verkopen. Of zoals een vader opmerkte: ‘Zo’n overdreven zorgzame moeder die het nog erger te kwaad heeft dan haar kind als het van de schommel valt.’

En hoe hemeltergend ook, dat alles zou volgens de vaders allemaal nog wel gaan, als ze die overbezorgde moeders niet overal zouden tegenkomen. Op het schoolplein, in de speeltuin, langs het voetbalveld en in de supermarkt. En ja, zelfs in hun eigen huis. Het is misschien wat cru, zo aan het begin van deze cursus, maar de grootste grief van veel vaders kunnen we maar beter meteen op tafel gooien. Moeders zijn nooit alleen. Moeders zijn altijd eerst de moeder van hun kinderen en pas daarna Els, Marieke of Sonja. ‘Want,’ zo stelde een van de vaders gelaten vast, ‘zodra vrouwen kinderen krijgen, cijferen ze zichzelf vakkundig weg.’ Bewonderenswaardig, zoveel zelfopoffering? Knap irritant, vinden de vaders die zelf nóg weer een beetje lager op mama’s ranglijst staan. En heus niet alleen omdat ze stiekem jaloers zijn op al die heerlijke aandacht die voortaan naar het kroost gaat, maar ook omdat een zichzelf wegcijferende mama blind en doof is voor haar eigen behoeften. En trouwens ook voor die van papa. Bovendien moet het voor de kinderen enorm beklemmend zijn, zo’n alom aanwezige moeder. Zoals een vader het verwoordde: ‘Veel kinderen worden dag in, dag uit gepamperd door hun moeder. Dat is volgens mij niet hoe je kinderen op de maatschappij voorbereidt. Want als ze straks volwassen zijn, blijken ze het ineens allemaal zelf te moeten doen.’

Niet dat ze de hondentrouw van moeders helemaal niet waarderen, trouwens. ‘Ik heb bewondering voor de toewijding van moeders. Voor de manier waarop ze er altijd voor hun kinderen zijn,’ vertolkt een van de vaders het algemene gevoel. Maar? ‘Maar heel sexy is dat natuurlijk niet.’

En een ander: ‘Ik voel me regelmatig buitengesloten. Zo veel zorg en zo veel aandacht. Niet voor haarzelf, niet voor mij, maar altijd alleen maar voor de kinderen.’ En de definitieve dolkstoot: ‘Een leven alleen maar voor de kinderen is geen echt leven. Moeders zouden hun eígen geluk moeten nastreven!’

Oef. Les één van deze moedercursus laat zich eenvoudig raden: laat los!

2. Lighten up
Jezelf altijd maar wegcijferen en oververantwoordelijk voelen voor het welbevinden van de kinderen heeft volgens het vaderpanel de vervelende consequentie dat het leven er niet makkelijker op wordt. En dus zien zij veel moeders met sombere, zo niet afgetobde gezichten door het leven stappen. Zichtbaar gebukt gaand onder de vele verantwoordelijkheden die ze eigenhandig op hun schouders hebben geladen. Er moeten haren gekamd, boterhammen gesmeerd, schooltassen gevuld, gymspullen gewassen, verantwoorde bordspelletjes gespeeld, gezonde maaltijden gekookt en bij de leeftijd passende boeken voorgelezen. En dat alles moet elke dag weer in goede banen worden geleid, voorbereid en gepland. En alsof dat allemaal nog niet erg genoeg is, moet er ook nog worden opgeruimd. Voortdurend worden opgeruimd. Gekheid, aldus de vaders. Of zoals deze vader het tandenknarsend zei: ‘Mijn vrouw ruimt de hele dag door op. Komen de kinderen uit school met een mooie tekening, ligt ’ie dezelfde avond al in de papierbak. Spelen ze met de Lego, ruimt ze ieder blokje dat ze niet in hun handen hebben op. Zodat de kinderen het vervolgens zuchtend weer uit de Legobak moeten vissen. Waanzin!’ Waarna de gedachten van de andere vaders eensgezind blijken uit te gaan naar moeders die om vaders heen stofzuigen en voortdurend met Swifferdoekjes in de weer zijn.

Die doelmatigheid is veel vaders een gruwel. Vooral omdat die zich maar al te vaak zelfs tot de kinderen uitstrekt. Waar vaders hun kinderen het liefst wat laten rotzooien in en om huis, slepen moeders ze mee naar allerhande klasjes, cursusjes en workshops opdat ze zich in de volle breedte kunnen ontwikkelen. En in de schoolvakantie fietsen ze rustig zes keer per week naar het zwembad opdat Milo en Maartje al op vijfjarige leeftijd hun zwemdiploma halen.

Wat de vaders maar willen zeggen is: het hoeft allemaal niet zo perfect. Met liefde, aandacht, gezond eten en (bijna) iedere dag schone kleren doe je als ouder al meer dan genoeg. ‘Dan houd je bovendien voldoende tijd over om te genieten en te ontspannen. En ben je van de weeromstuit nog een leukere ouder ook!’ Touché. Waaruit zomaar de tweede les volgt: lighten up!

3. Lach
Het is wat veel vaders misschien nog wel het meest missen in het gezelschap van moeders: humor. Natuurlijk zitten er best lachebekjes tussen, maar over het algemeen hangen moeders in het gezelschap van kinderen niet makkelijk de lolbroek uit. Laat staan dat ze zijn te verleiden tot het doen van ‘iets geks’. ‘Sommige moeders schrikken van een spontaan voorstel. Iets leuks doen? Nu? Maar op donderdagavond doe ik altijd boodschappen... Vreselijk vind ik dat. Altijd meteen op de rem trappen. Maar die boodschappen kunnen toch wachten? Bovendien: wat is er nu leuker dan jezelf en elkaar verrassen?’ Waarop een andere vader toegaf zijn vrouw regelmatig voor de voeten te werpen dat ze is verleerd hoe je moet lachen: ‘Doe eens gek! Heb nou eens plezier! En laat het maar gewoon een keer uit de hand lopen.’ Die wijnvlekken poetsen we later wel weer van de bank en van de muur, bedoelt hij maar.

Wat een andere vader trouwens wel weer hilarisch vond, was de opmerking van zijn vrouw nadat hij het hele huis had schoongemaakt. ‘Als je nog eens een keer de wc schoonmaakt, schat, neem je dan ook even het fonteintje mee?’ Jammer alleen dat het niet grappig was bedoeld...

Wat al enorm zou helpen, denken de vaders, is het onderwerp kinderen en huishouden eens een tijdje tot verboden gespreksonderwerp te verklaren. Moeilijk? Welnee, zelf voelen ze toch ook niet dag in dag uit de behoefte het huiselijk leven te evalueren?

Dat niet alleen de vaders, maar ook de kinderen bij een beetje meer lol in huis gebaat zouden zijn, daarvan zijn alle vaders overtuigd. ‘Ze zeggen niet voor niets dat lachen gezond is. Het zorgt ervoor dat je spanning kwijtraakt en dat is voor iedereen prettig. Bovendien zie je elkaar weer eens van een andere kant.’

Omdat lollig doen een zekere mate van desinteresse vereist, volgt deze les logischerwijze op de voorgaande twee. Eerst loslaten en up-lighten, dan komt de lol vanzelf. Dus, lieve moeders: lach!

4. ... en leer!
Dat de gemiddelde moeder, hoewel uiterst toegewijd, liefdevol en verantwoordelijk, geenszins perfect is, moge inmiddels duidelijk zijn. Maar wat kunnen moeders nu concreet van vaders leren? Een paar tips en trucs voor dagelijks gebruik.

‘Moeders denken dat vaders niks kunnen. Dat ze alles zelf in de hand moeten houden, omdat het anders allemaal in het honderd loopt. Door dat te denken maken moeders het zichzelf onnodig moeilijk. Vaders kunnen namelijk net zo goed opvoeden en opruimen als moeders. Het enige wat moeders hoeven doen, is ons op ons woord geloven en accepteren dat wij andere keuzes maken. Wij spelen liever met de kinderen, dan dat we met een zakdoek en stoffer en blik achter ze aanlopen. We laten ze heel veel dingen zelf uitzoeken. En wij ruimen ’s avonds de hele boel in een keer op. Als onze vrouwen tenminste eens wat zouden laten liggen voor ons.’

‘Ik ging laatst met mijn oudste zoon naar het zwembad. Zaten er allemaal moeders aan de kant van het bad met grote tassen waaruit kleffe krentenbollen kwamen, geschilde appeltjes en lauwe limonade. “Heb jij niks mee?” vroeg mijn zoon. Nee, natuurlijk niet. In het zwembad koop je een patatje!’ Ja, en wat leert dat moeders? ‘Dat ze niet zo op alles voorbereid moeten willen zijn. Als je iets leuks gaat doen, benader dat dan niet als een logistieke operatie.’

‘Vorige week zondag. De kinderen hadden ruzie. Eerst was het alleen bekvechten, maar op een gegeven moment werd het echt menens, sloegen ze elkaar bijna de hersens in. Komt mijn vriendin zich ermee bemoeien. “Schatjes, wat is er aan de hand? Ben je moe, lieverd? Ach, kom dan maar even bij mama op schoot zitten.” Ik zie dat meer moeders doen. Zo heel vergoelijkend tegen de kinderen praten. Terwijl ik denk dat je beter gewoon boos kunt worden. Duidelijk zeggen waar het op staat. Want van dat weke en tuttige is echt geen kind onder de indruk.’

Zoals gezegd. Probeer. En leer!

At Last...
Aan de moeders die inmiddels de onbedwingbare neiging hebben de eerste de beste vader die in hun blikveld verschijnt naar de strot te vliegen, willen de vaders tot slot nog een ding meegeven: neem het niet te zwaar op. Denk aan de lessen 1, 2 en 3 uit de cursus! Bovendien: was sich liebt, das neckt sich. Vaders zijn dol op moeders en willen alleen maar het beste voor ze. Waaraan ze nog graag toegevoegd zouden zien dat zij andersom natuurlijk ook heel veel van moeders kunnen leren. Zoals rustig en gelijkmatig zijn, ook als de kinderen het bloed onder je nagels vandaan treiteren. En consequent zijn, ook als de kinderen het bloed onder je nagels vandaan treiteren. Dat alles klopt inderdaad.