Weet je wat jíj moet doen? De beste en slechtste opvoedadviezen

Afbeelding bij Weet je wat jíj moet doen? De beste en slechtste opvoedadviezen 07 april 2011
Manja Gruson Marilse Eerkens opvoeden thema_opvoeden Opvoeding home

Weet je wat jíj moet doen? De beste en slechtste opvoedadviezen



De tijd dat opvoedtips van moeders, tantes of de buurvrouw een bindend advies waren, ligt ver achter ons. Wij laten ons voorlichten (en verwarren) door internet, opvoedbladen, boeken en opvoedexperts, heel veel opvoedexperts. Raken die zelf nog wel eens ondersteboven van een goedbedoelde tip? Zes opvoeddeskundigen vertellen.

'Weet je wat wij vroeger deden met kinderen die zich zo aanstelden? Die zetten wij onder de koude douche!' Het kwam er verbeten uit, deze opmerking van een oma tegen haar narrige kleinzoon van 3 jaar. Indirect was het natuurlijk een terechtwijzing voor de ouders: 'Het mag wel wat steviger, hoor. Vind je het gek dat je kind zich zo gedraagt?'

Het zijn de momenten waarop je haren recht overeind gaan staan. Waarop je zeker weet dat je nooit moet luisteren naar anderen - en zéker niet naar je schoonmoeder. Maar eigenlijk is dat jammer. Want er zijn wel degelijk bruikbare adviezen. Míts gegeven op het juiste moment en in de juiste omstandigheden. Zo kan de tip 'kleine kinderen leren vanzelf goed eten' helemaal verkeerd vallen bij de ouder die wanhopig probeert er nog íets in te krijgen - 'O ja, vraagt-ie dan straks om een bord spruitjes?' - maar kan hij juist bevrijdend zijn voor een ouder die krampachtig vasthoudt aan alle voorschriften van het Voedingscentrum ('Minstens twee ons groente en twee stuks fruit per dag!').

Sanne Bierens, een van de opvoedadviseurs die J/M vroeg naar de beste en slechtste raad die ze zelf ooit ontvingen, kreeg bijvoorbeeld bij haar oudste kind zulke expliciete richtlijnen dat ze jarenlang nauwelijks meer op haar intuïtie durfde te vertrouwen. En laat dat nou net het belangrijkste advies zijn van alle zes deskundigen: ga vooral op je gevoel af.

Pedagoog Carine Kielstra (38)
Drie kinderen van 8, 5 en 3 jaar. Werkt bij Bureau Jeugdzorg als lokaal projectleider van het opvoedprogramma Positief Opvoeden, Triple P

Beste tip: 'Heldere instructies'
'De beste opvoedtips kreeg ik toen ik zelf getraind werd in Positief Opvoeden, Triple P (= positive parenting program). Zo leerde ik bijvoorbeeld dat je kinderen heldere instructies moet geven. Na de eerste cursusdag paste ik het meteen toe. 'Ik wil dat jullie nú aan tafel komen om te eten,' zei ik tegen de kinderen die tv zaten te kijken. En tot mijn stomme verbazing stonden ze meteen op. Dat was daarvoor nog nooit gebeurd. Dan bleef ik maar roepen uit de keuken: 'Komen jullie eten?' Als ik geluk had, gaven ze antwoord - vaak 'nee' of 'straks' - maar meestal zeiden ze niks, tot ik geïrriteerd riep dat ze nu echt moesten komen.

Wat ik ook heb geleerd van Positief Opvoeden, is dat je bewust tijd voor jezelf moet maken. Ik dacht altijd dat mijn werk tijd voor mezelf was, maar daarmee hield ik mezelf voor de gek. Wat ik nu bijvoorbeeld doe, is even rustig gaan zitten voordat ik na een drukke dag ga koken. Ook in het weekend zorg ik dat er zo'n moment is. Dan drink ik thee met een vriendin of ga ik wandelen. Of ik plof op de bank met een blad en zeg tegen de kinderen dat mama even pauze heeft. Dat helpt echt. Ik word er een leukere moeder van.'

Slechtste tip: 'Loslaten'
'Mijn jongste kind eet heel slecht. Zo slecht dat ze op een gegeven moment afviel in plaats van aankwam. Op het consultatiebureau zeggen ze dan dat je dat moet "loslaten, want een kind verhongert zichzelf niet". Maar hoe kun je dat nou loslaten als je overal leest dat het zo belangrijk is dat een kind de juiste bouwstoffen binnenkrijgt? Op advies van een diëtiste geef ik haar nu vitaminepillen. Dat geeft me wel wat rust. Het eten gaat gelukkig iets beter. Maar eigenlijk vind ik het nog steeds vrij treurig dat we al staan te juichen als ze één boon en een rijstkorrel in haar mond stopt.'

Opvoedcoach Marieke Wulfraat (38)
Heeft twee kinderen (9 en 7) en een eigen praktijk (www.opvoedingscoach.eu)

Beste tip: 'Vertrouw op je gevoel'
'Volg je gevoel en vertrouw daarop. Dat zei een vriendin tegen me toen ik de zoveelste opvoedtruc uitprobeerde op mijn zoontje die een lichte beperking heeft. Uiteindelijk heb ik besloten me er minder van aan te trekken en vooral dat te doen wat goed voelt. En het werkt! Het gaat beter met hem en wij zijn meer ontspannen.

Wat ik zelf nog als nuttige tip wil geven, is dat je als ouder altijd kritisch naar jezelf moet blijven kijken. Natuurlijk maak je fouten. Maar zorg dat je daar iets mee doet. Het valt mij vaak op dat ouders nogal eens geneigd zijn om de oorzaak van het probleem bij het kind te zoeken. Maar vaak is er sprake van een wisselwerking. En ja, dat maakt je heel kwetsbaar.'

Slechtste tip: 'Gewoon terugbijten!'
'Toen mijn dochter 3 was, beet ze een vriendinnetje. Niet zomaar, hoor. Achteraf bleek dat ze door een groepje kinderen in het nauw was gedreven. De moeder van het gebeten meisje zei toen tegen me dat ik mijn dochter ook moest bijten. Op die manier zou ze het wel afleren. Ik vond dat zo raar. Je gaat toch niet het slechte voorbeeld geven aan je kind? Natuurlijk beet ik haar niet, maar het stomme was dat ik wel begon te twijfelen. Moest ik haar toch wat harder aanpakken? Ik voelde toen heel erg de druk van de omgeving die van mij verwachtte dat ik flink zou optreden. Erg hè, dat je uit schaamte bijna geneigd bent om daarin mee te gaan?'

Kinderpsycholoog en J/M opvoedcoach Tischa Neve (40)
Heeft een zoontje van 1 en een eigen opvoedpraktijk (www.grootenklein.nl)

Beste tip: 'Ze kunnen meer dan je denkt'
'Mijn schoonmoeder zei: "Ze kunnen vaak al meer dan je denkt" toen mijn zoon de vork met brood uit haar hand pakte en zelf in zijn mond stak, terwijl ik hem altijd voer. Vanuit mijn vak weet ik natuurlijk heel goed dat je je kind niet alles uit handen moet nemen, omdat ze dan niet de kans krijgen om het zelf te leren. Maar nu ik zelf een zoon heb, blijkt dat moeilijker dan ik dacht. Zijn beide oma's grijpen trouwens veel minder snel in dan ik. Misschien omdat zij als moeder fulltime thuis waren en alle geduld van de wereld hadden. Onze generatie heeft altijd haast, het gaat sneller als je zelf even het speelgoed opruimt, het brood van je kind snijdt of zijn tas inpakt. Het geeft ook maar troep of we vinden het gevaarlijk. En zo houden we onze kinderen klein. Ik hoop dat het mij lukt om Dim zoveel mogelijk zelf te laten doen.'

Slechtste tip: 'Alle boeken naslaan'
'Het beste of slechtste advies bestaat eigenlijk niet. Een advies moet bij je kind en bij jou passen. Jij weet wanneer je je kind moet vasthouden of juist de ruimte moet geven. Als het voor jou niet prettig voelt om je kind apart te zetten, werkt zo'n vorm van straffen ook niet, ook al zeggen de boekjes en je buren van wel.

Dus: als je een vorm gevonden hebt die goed voelt, ga dan niet toch nog vijf opvoedboeken raadplegen.'


Kinder- en jeugdpsycholoog Sanne Bierens (47)
Moeder van drie kinderen van 16, 14 en 9. Heeft een eigen praktijk voor opvoedingsvragen (www.sannebierens.nl)

Beste tip: 'Afleiden werkt beter dan bekvechten'
'Mijn vader tipte mij al heel vroeg dat je kinderen in geval van strijd beter kunt afleiden. Het aardige daarvan is dat als je dat doet, de sfeer luchtiger wordt. En daardoor is de kans veel groter dat ze zich gaan gedragen zoals jij dat wilt. Maak je er een principekwestie van en ga je de strijd vol aan, dan ben je vaak veel verder van huis. Wat ik ook van huis uit heb meegekregen, is dat je vooral vertrouwen moet hebben in je kinderen. Als je dat hebt, straal je dat uit en dan komt het meestal wel goed.'

Slechtste tip: 'Vertrouw maar op ons'
'Toen mijn oudste dochter net geboren was, zeiden ze op het consultatiebureau dat ik haar om de vier uur wakker moest maken. Het slechte van die tip was dat ik daarmee mijn intuïtie overboord zette. In plaats van het kind lekker te laten slapen, zoals ik dacht dat goed voor haar was, maakte ik haar iedere vier uur wakker, ook 's nachts. Het heeft lang geduurd voordat ik weer durfde te vertrouwen op mijn gevoel.

Ik heb daardoor heel lang veel te dicht boven op haar gezeten.

Overigens is het niet altijd makkelijk om op je intuïtie te varen. Dat geldt vooral als mensen proberen om bepaalde zorgen over je kinderen weg te nemen. Dat gebeurt dan in de trant van: ja, ze is misschien wel lastig, maar het is wel een heel artistiek kind! Je bent dan in eerste instantie gevleid en geneigd om mee te gaan in dit soort gedachten, maar eigenlijk weet je dat je zorgen daarmee niet opgelost zijn.'

Pedagoog en gedragstherapeut Marijke Bisschop (58)
Heeft drie volwassen kinderen en een eigen praktijk (www.marijkebisschop.com)

Beste tip: 'Laat ze het zelf doen'
'De beste opvoedadviezen heb ik eigenlijk als kind al van mijn ouders geleerd. Die lieten mij en mijn zussen alles zoveel mogelijk zelf doen en uitzoeken. Daarbij zei mijn vader altijd: "Vraag me zoveel mogelijk." Ze gaven ons nooit het idee dat iets belachelijk was, eerder dat we alles konden en dat gaf me enorm veel zelfvertrouwen. Zelf heb ik mijn kinderen ook van jongs af aan veel zelf laten doen. Andere ouders vonden dat te ver gaan: die verweten ons laksheid en verwaarlozing. Soms vroeg ik me af of ik echt zo'n spook van een moeder was. Maar we zijn juist erg betrokken bij de kinderen en volgen ze op de voet.

Nog steeds komen ze allemaal vaak gezellig over de vloer. Het zijn drie stevige, zelfstandige mensen met een gezond zelfvertrouwen geworden.'

Slechtste tip: 'Niet te bezorgd zijn'
'Het slechtste advies dat ik ooit kreeg - en waar ik spijt als haren op mijn hoofd van heb gehad dat ik het opvolgde - kwam van mijn huisarts. Het is nu 23 jaar geleden, maar als ik eraan terugdenk word ik weer verdrietig en opstandig! Mijn dochter was indertijd 5 en had al een tijdje hoge koorts. Toen ze ook nog stil en slap werd, nam ik haar mee naar de huisarts. Die zei echter: "Ik zie en hoor niets verontrustends, er is niks met je kind aan de hand." Het was mijn probleem en ik moest maar eens wat minder overbezorgd gaan reageren, dat was de strekking. Ík, die juist zo tegen overbescherming van de kinderen was!

Drie dagen later werd mijn dochter met spoed in een ambulance naar het ziekenhuis afgevoerd. Ze had een dubbele longontsteking. Een langdurige opname volgde. Ik had op mijn intuïtie moeten vertrouwen.'

Orthopedagoog Bernadette Krol (37)
Heeft twee kinderen (6 en 2) en werkt in een dagopvangcentrum voor kinderen van 2 tot 6 met een verstandelijke beperking en/of gedragsstoornissen

Beste tip: 'Zie je kind als individu'
'Waar ik zelf vaak over nadenk en over praat met mijn vriendinnen en zussen, is dat het ego van ouders tegenwoordig zo centraal staat in de opvoeding. We - ik maak me er zelf ook schuldig aan - dringen onze kinderen onze eigen wensen en perfectionisme op. Ik herinner mezelf er daarom dagelijks aan dat Finn en Lietje individuen zijn, en dat echt niet alles wat ze zeggen, doen of laten uit mijn koker of die van hun vader komt. De kunst is dat je leert van je eigen kind en dat je je aan hem aanpast. Het is nooit eenrichtingsverkeer. Dat je je daar steeds bewust van probeert te blijven, lijkt mij een van de belangrijkste tips.'

Slechtste tip: 'Verlegenheid negeren'
'Mijn dochter is erg verlegen en ik ben heel beschermend - van nature, maar ook door mijn ervaringen in het werken met kinderen met zware hechtingsproblematiek. Ik vind dat kinderen niet voor niets huilen. Het is een primaire uitingsvorm. Als je dat negeert, is dat schadelijk voor hun gevoel van vertrouwen en veiligheid. Nogal wat mensen suggereerden echter dat wij de verlegenheid van onze dochter door ons gedrag in stand hielden en zelfs versterkten. Dat soort opmerkingen brachten me toch aan het twijfelen. Dus duwde ik haar van mijn schoot als we op bezoek waren, met de woorden: 'Hup, nu even spelen.' Het gevolg was dat het dan veel langer duurde voordat ze over haar verlegenheid heen was, dan wanneer ik gewoon afwachtte tot ze er zelf aan toe was.'

Door Manja Gruson / Marilse Eerkens / 04 april 2011 / ()

Opvoeden


Alle onderwerpen over opvoeding

120 artikelen voor categorie 'thema_opvoeden, kernstuk'
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z




Zoeken


Geef je mening

Doucht jouw kind na de gymles op school?

Doucht jouw kind na de gymles op school?

Ja, dat is op onze school verplicht

Ja, mijn kind wil dat zelf

Nee, dat gebeurt niet op onze school

Nee, mijn kind wil dat niet, anderen doen het wel

Dat weet ik niet

Blijf gratis op de hoogte

Ontvang het laatste nieuws en speciale aanbiedingen van J/M in onze wekelijkse digitale nieuwsbrief.

J/M Weblog

Op het J/M weblog - ook wel blog genoemd - van J/M voor Ouders vind je de online "columns" van onze (ervarings)deskundigen op pedagogisch en opvoedkundig gebied.

Volg ons ook op

Volg ons op FacebookVolg ons op TwitterVolg ons op YouTube