Mijn zoon (12 jaar) is wat dikker dan andere kinderen, waardoor hij veel wordt gepest. Sinds dit schooljaar zit hij op het praktijkonderwijs, waar het pesten veel erger werd. Hij veranderde van een lief jongetje naar een opstandige, niet luisterende jongen.
Eerst werd hij een keer geschorst, omdat hij een jongen die hem van achter had aangevallen, heeft teruggeslagen.
Om aandacht te trekken op school, ging hij in de pauze bij oudere en stoere jongens staan. Van hen kreeg hij twee keer zakjes weed om te bewaren in zijn kluis. De derde keer wou hij hiermee aandacht vragen in de groep en heeft hij al zwaaiend een zakje laten zien. Een paar kinderen hebben dit tegen de meester gezegd - gelukkig, anders werd het alleen maar erger -, wij zijn door school gebeld en meteen in de auto gestapt. Daar kregen we te horen dat hij wordt verwijderd.
Nu moet hij naar een rebound school, de jongens die hierop zitten zijn veel ouder en hebben een crimineel verleden. Als mijn zoon hier naartoe gaat, wordt hij een echte crimineel, terwijl dit niet zijn aard is. Hij is heel lief en zorgzaam. In maar drie maanden tijd is hij zo veranderd. Hij zit op een basketbalvereniging en daar gaat het wel heel goed. Ik besteed altijd heel veel aandacht aan de opvoeding, maar in deze situatie weet ik het niet meer, niemand kan mij hiermee helpen. Heb je misschien advies voor mij?

Tischa:
Als ik je mail lees, krijg ik de indruk dat er verschillende dingen meespelen bij de gedragsverandering van je zoon:
- Allereerst is uiterlijk op deze leeftijd natuurlijk een belangrijke factor. Je kunt je behoorlijk onzeker en rot voelen als je dikker bent dan de gemiddelde kinderen van jouw leeftijd.
- Als je ook nog eens gepest wordt – en dat al voor langere tijd - kan dat behoorlijk veel met je doen.
- Bovendien kan het maken te hebben met de puberteit; een tijd waarin je je meer gaat afzetten, leeftijdsgenootjes belangrijker worden en stoer zijn voor velen ook een andere betekenis krijgt.
Deels denk ik dus dat zijn gedrag te maken heeft met de onzekerheid en het weinige zelfvertrouwen dat hij heeft, deels kan het te maken hebben met de ‘komst’ van de puberteit. Wanneer je als zachtaardige jongen niet goed met dit alles weet om te gaan, kan dat zich uiten in het gedrag van jouw zoon. Het heeft dus veel te maken met onmacht. Helaas is de schoolsituatie nu zo dat het lastig is een geschikte plek voor hem te vinden. Jammer dat hij met extra hulp en begeleiding niet nog een kans heeft gekregen op deze school. Is dat helemaal geen optie meer?

Een reboundschool is inderdaad geen prettig idee en niet mijn favoriete optie in jullie geval. Aan de andere kant is daar wel veel hulp en sturing en kan hij wellicht ook zo weer teruggeplaatst worden op een normale school, als het hem lukt zijn best te doen daar en ze door zijn stoere gedrag heen prikken. Het is echt niet zo dat hij ook crimineel wordt wanneer hij daarheen gaat, maar hij is wel kwetsbaar op het moment, dus goede begeleiding daar en betrokkenheid bij de school van jullie, is wel heel belangrijk.

Los van school denk ik dat het nu vooral belangrijk is dat je zoon hulp krijgt van iemand die met hem gaat kijken wat er precies achter zijn gedrag zit en hoe hij daarbij geholpen kan worden. Hij moet leren omgaan met gepest worden en gepest zijn, met boosheid, met zelfvertrouwen opbouwen enzovoort, zodat hij niet verder ‘wegzakt’.

Ze zullen daarnaast op zoek moeten naar zijn passies, wat kan hij en waar wordt hij blij van. Vaak is dat de ingang voor verbetering. Gelukkig gaat het op basketbal wel heel goed en daar voelt hij zich kennelijk prettig. Een pluspunt dat dat lekker loopt. Het is nu heel belangrijk om successen te behalen. Positieve situaties en activiteiten laten hem blijven voelen dat het ook goed gaat.

Dit soort situaties liggen vaak buiten de macht van ouders, ook omdat het jezelf zoveel verdriet doet en vele emoties oproept. Je kunt hulp inschakelen van bijvoorbeeld een maatschappelijk werker of kinderpsycholoog. Je huisarts of de school moet je verder kunnen helpen aan adressen in de buurt.
Voor jullie nog een laatste tip: steun hem en toon begrip voor zijn gevoel. Hoe moeilijk ook, blijf onthouden dat dit uit onmacht zo loopt en niet omdat hij een vervelende jongen is geworden. Hou contact met hem, blijf zoveel mogelijk uit je eigen emoties en ga samen op zoek naar wat mee kan spelen - daar heeft hij en heb jij nu het meeste aan.