We willen bijna allemaal dat ons kind leest. Het liefst met enige regelmaat. Waarom eigenlijk? Wat leert een kind van lezen? We vroegen het kinderboekenexpert bij uitstek Rietje Nivard. Zij is oprichtster van de eerste kinderboekhandel in Nederland en eigenares van twee Kinderboekenwinkels in Amsterdam.

Waarom is lezen zo belangrijk voor kinderen?
‘Ze kunnen er natuurlijk wat van leren. Zo komen ze er bijvoorbeeld achter hoe de binnenkant van een kikker eruitziet. Maar ook serieuze zaken als echtscheiding worden beschreven. Behalve educatief is lezen ook gewoon leuk; kinderen beleven er plezier aan. Soms staan hier kinderen, vaak pubers, voor de kast en dan vragen ze: “Heb je nog zo’n boek om te huilen?” Er zijn weleens ouders die dan bezorgd vragen of dat wel nodig is, al die sombere boeken. Maar dat heeft ook een functie. Ze lezen dat zielige boek en huilen erom, maar voelen zich daarna weer opgelucht. En als je je eenzaam voelt, kan een boek je meesleuren naar een andere wereld. Lezen kan dus heel veel betekenen.’

Waar moet je op letten als je een boek voor je kind koopt?
‘Ik stel dan steevast drie vragen: ''Hoe oud is het kind? Waar houdt hij of zij van? En wat is het budget?'' Is het kind boven de 13, dan vraag ik ook of het een jongen of een meisje is. Pas als ze in de puberteit komen, willen ze echte jongens- of meidenboeken lezen. Dan heb je bijvoorbeeld boeken over beste vriendinnen, terwijl er tot die leeftijdscategorie ontzettend veel boeken zijn met een klas in de hoofdrol of een groepje vrienden, zoals je veel ziet in de boeken van Carry Slee. Vraag de boekhandelaar om tips. Vaak lezen zij alle nieuwe boeken zelf, dus ze weten echt waar ze het over hebben. Door een paar simpele vragen te stellen kunnen ze je een heel eind op weg helpen.’

Wat doe je als je kind iets leest waar je als ouder een beetje moeite mee hebt?
‘Een kind moet leren lezen. En dan bedoel ik: smaak ontwikkelen. Er komt een fase waarin je kind gestimuleerd moet worden steeds moeilijkere boeken te gaan lezen. Dan is het ideaal als ze elk genre tegenkomen. Daar ligt een taak voor opvoeders of leerkrachten. Als de juf een paar hoofdstukken van een boek in de klas voorleest, kan zij de leerlingen aanmoedigen zelf verder te lezen als ze het een mooi verhaal vinden. Het is ook leuk als een ouder zegt: “Dit is een spannend boek, dat heb ik vroeger ook gelezen.” Je geeft dan ook iets mee van je eigen jeugd. Maar het is wel heel belangrijk dat je je kind zelf laat kiezen wat het wil lezen. Als je met je zoon of dochter hebt afgesproken dat ze zelf iets mogen uitkiezen, moet je niet je eigen smaak doordrukken. Dat is niet eerlijk.’

En wat doe je als je kind echt niet van lezen houdt?
‘Dat kan niet: ieder kind houdt van lezen. Je moet hem of haar daarin wel stimuleren en ze vooral laten lezen wat ze zelf willen. En als ze niet vaak naar een boek grijpen is dat ook niet erg. Als ze er maar plezier in hebben.’

(tekst: Robin Smits, oktober 2011)

De boekentips van Rietje Nivard, per leeftijdscategorie, zowel voor niet-lezers als veel-lezers:
- de boekentips voor 2011
- de boekentips voor Sint en Kerst 2012

Favoriete voorleesboeken J/M-lezers

Voorlezen is knus, leerzaam en leuk. Elk gezin heeft zo z'n favorieten tijdens een gezellig uurtje of voor het slapen gaan. Welke klassieke of juist eigentijdse boeken zijn onmisbaar in jouw gezin? Laat het ons weten of bekijk de voorleestips van andere J/M-ouders.