Zoeken

×

Hoe voorkom je het kwaad van binnenuit?

Hoe voorkom je het kwaad van binnenuit?

Sanne Kloosterboer (40) is de moeder van Yaël (9). Yaël is verstandelijk gehandicapt, autistisch en heeft epilepsie. Sanne woont met man en kind in Amsterdam en werkt bij Het Financieele Dagblad.

Als het om misdrijven gaat, maken we onszelf graag wijs dat die zich vooral buiten voordoen. Buitenshuis, buiten de kring van bekenden, buiten onze vertrouwde omgeving. Buiten als bezwering. Het kwaad van buiten is in gedachten makkelijk te vermijden. De kinderlokker in het park – wie laat dan ook zijn kinderen alleen in het park spelen?

Hoe dichterbij de dader, hoe griezeliger. In de Amsterdamse zedenzaak was de dader degene aan wie ouders de zorg voor hun kinderen toevertrouwden. Kinderen die in veel gevallen nog niet eens de woorden hebben om te vertellen wat er is gebeurd. Een nachtmerrie is het.

En weer bezweren we. Wij zouden onze kinderen niet aan een man toevertrouwen, we zouden ze niet eens naar een kinderdagverblijf brengen. Het was allemaal te horen de afgelopen week, al die mechanismen waarmee mensen zichzelf wijsmaken dat hun dit nooit zou gebeuren.

De zaak raakt de samenleving in haar hart, vooral omdat de slachtoffers zo klein waren, zo jong, zo weerloos. Dat maakt het des te weerzinwekkender.

De zaak raakt mij en andere ouders van gehandicapte kinderen omdat wij moeten leven met de wetenschap dat onze kinderen hun hele leven verstandelijk ergens tussen de 0 en 4 jaar zullen zijn en dus altijd weerloos tegen kwade geesten. Ik zou deze dreiging graag willen bezweren met woorden en gedachten, maar ik ben vooral bang.

Een aantal jaren geleden stond in het magazine van de Volkskrant een artikel over seksueel misbruik van verstandelijk gehandicapten. De getallen waren schrikbarend hoog: naar schatting wordt een derde van de mensen met een verstandelijke handicap op enig moment in zijn leven het slachtoffer van misbruik. Daders zijn overigens niet alleen verzorgers en begeleiders, maar bijvoorbeeld ook medebewoners in gezinsvervangende tehuizen.

In een artikel in NRC van vorige week stond dat in Nederland niet de vereiste expertise aanwezig is om ‘onbetrouwbare getuigen’ als zeer jonge kinderen en verstandelijk gehandicapten te verhoren. Expertise die er in de VS bijvoorbeeld wel is. In de verhoorwereld worden kleine kinderen en verstandelijk gehandicapten dus als één groep beschouwd, een groep die in Nederland blijkbaar niet bijster serieus genomen wordt. Overigens zijn er ook veel gehandicapten die nooit zouden kunnen navertellen wat hun overkomen is, simpelweg omdat ze geen taal hebben.

Hoe bescherm je de kwetsbaren van de samenleving tegen de Robert M’s van deze wereld? Kinderen, gehandicapten, maar bijvoorbeeld ook demente ouderen? Moeten mannen geweerd worden uit de zorg? Moet je, met andere woorden, heel veel goede, integere mensen afschrijven omdat er een heel enkele keer een slechterik tussen zit? Dat lijkt me niet. Er zijn ook slechte vrouwen, al zit de slechtheid dan meestal niet in het seksuele. Want naast misbruik zijn er nog talloze andere gevaren ‘van binnenuit': geestelijke mishandeling, lichamelijke mishandeling, verwaarlozing…

Als samenleving moeten we alles op alles zetten om de kwetsbaarsten te beschermen. Keer de mensen die met deze groepen werken maar binnenstebuiten. Wie zijn ze, wat beweegt ze, wie is hun partner, wat zeggen vorige werkgevers? Want laten we wel zijn, iemand met een kort lontje of erger kan in de zorg veel meer kwaad aanrichten dan in, zeg, de Tweede Kamer.

Bij alle zorgen denk ik dat het ook goed is rationeel na te denken over de voorkoming van misbruik in de breedste zin van het woord, dus zonder paranoïde te worden. Zo bestaan er op Amerikaanse kinderdagverblijven – ja, inderdaad, ook in de VS, niet alles is daar beter – uitgebreide lijsten waarop staat waar je kinderen wel en niet mag aanraken. Ik vind dat nogal hysterisch. Yaëls dagopvang sprong er voor mij destijds uit omdat het zo’n lieve omgeving was. Als Yaël huilt, wordt ze gewiegd en over haar hoofdje en ruggetje geaaid, als ze onrustig is krijgt ze een voetmassage. Die gevoelsvolle en aanhankelijke benadering koester ik. En zou iemand met slechte bedoelingen zich laten weerhouden door een lijst? Het lijkt me sterk.

Maar zoals een moeder op ‘mijn’ forum zei over weerloze kinderen en volwassenen: ‘En als je dan iemand moet verzorgen die zichzelf niet kan verweren of het niet kan navertellen, gaat de drempel voor mensen om zich uit te leven en zelfcontrole te verliezen omlaag. Want dat is toch wat er gebeurt, een soort gelegenheid schept de dief.’

Met andere woorden: laten we alles doen om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk gelegenheid is. Een grondig onderzoek naar iemands achtergronden voordat hij of zij een baan krijgt in de zorg, meer mensen op een groep, deuren open en desnoods een camera op verschoningsplaatsen of andere ‘verborgen’ plekken. Gedegen bijscholing van artsen, consultatiebureaus, leraren en andere mensen met een ‘registrerende’ functie om misbruik en mishandeling thuis te herkennen.

En misschien is het een goed idee als de opvang van kinderen, gehandicapten en ouderen minder het financiële afvoerputje is. Ik bedoel, een plek op een kinderdagverblijf kost in Nederland 6 euro per uur. Zés euro! Dat is bijna te geef. Ook de salarissen in kinderopvang en gehandicapten- en ouderenzorg zijn beschamend laag. Het moet allemaal op z’n Hollands, op een koopje. Het is mijn stellige overtuiging dat zorg die op een koopje moet per definitie aan kwaliteit inboet.

Reacties


J/M bloggers

meest populaire blogs

Login

Wachtwoord vergeten? Vraag een nieuw wachtwoord aan.

Aanmelden

Nieuw? Meld je dan nu aan op JM Ouders.

×

Wachtwoord vergeten


Geef hier je e-mailadres op waarmee je bij ons ingeschreven bent, dan sturen wij een mail met daarin de mogelijkheid om een nieuw wachtwoord op te geven.

OK

×