ADHD-medicatie, gemakzucht of hulpmiddel?

redactie 22 jun 2018 ADHD

'Is het wellicht mogelijk vóór de vakantie al met ADHD-medicatie te beginnen?' De kinderpsychiater bij wie onze oudste zoon sinds drie maanden onder behandeling staat, kijkt mij over tafel ernstig aan. ‘Waarom zou u dat willen?’

Ik leg uit dat we met de auto naar Zuid-Frankrijk gaan rijden. En dat ik daar als een berg tegenop zie. Genoemde zoon stuitert in zijn huidige stemming na een half uur al van zijn stoel af, ik durf er niet aan te denken wat hij tijdens een autorit van 1.400 kilometer doet. En dan heb ik het nog niet eens over de tussenstop in een onbekend hotel en de vakantie zelf op een vreemde camping. Nieuwe dingen zijn zeer lastig voor hem en dus ook voor ons als ouders.

De dokter knikt begripvol. Toch is zijn antwoord negatief. ‘We zitten nog midden in het stellen van de diagnose,´ zegt hij, ´en ook al verwachten we dat daar ADHD uitkomt, we willen er niet op vooruitlopen door nu al medicatie voor te schrijven.´

Critici

De terughoudendheid van de arts is begrijpelijk. Tegenwoordig wordt er steeds kritischer over het toedienen van medicatie gesproken. Een kind zou niet meer alleen kind mogen zijn, met zijn of haar onhebbelijkheden, eigenaardigheden en vaardigheden. Nee, een kind heeft direct ADHD, ADD, dyslexie, is hoogbegaafd, hoogsensitief, nieuwetijds of een combinatie hiervan. En dat wordt, waar mogelijk, getemperd met pillen, is de mening van veel critici.

ADHD: fictieve ziekte?

Enige tijd geleden circuleerde er een artikel op social media waarin psychiater en autisme-pioneer Leo Eisenberg op zijn sterfbed onverwacht toegaf dat ADHD een fictieve ziekte is. De goede man was er niet meer om zijn uitspraak toe te lichten, maar er waren genoeg mensen die maar wat graag in dat gat sprongen met uitspraken als; 'Miljoenen kinderen die op dit moment onnodige zware, geestverruimende middelen voorgeschreven krijgen, die voorbode zijn van een leven vol verslaving en mislukking.'

Dit soort uitspraken zijn héél slecht voor mijn bloeddruk. Het suggereert namelijk dat wij als ouders van een kind met ADHD niet het beste met onze kinderen voorhebben. Dat wij kiezen voor de makkelijkste weg: het kind drogeren, zodat het ons niet meer tot last is.

Natuurlijk, ik zat daar niet alleen voor mijn oudste zoon met mijn vraag om vroegtijdige medicatie. Ik zat daar evenzeer voor mijzelf, mijn echtgenoot en onze twee andere kinderen. Kinderen die ook aandacht verdienen in plaats van een snauw van hun uitgeputte ouders die hun handen vol hebben aan het rustig houden van hun broer. Maar het uitgangspunt is altijd het kind in kwestie: wat is goed voor hem of haar?

Vakantie

Toen de dokter geen medicatie wilde voorschrijven, hadden wij kunnen beslissen dat jaar thuis te blijven. Toch hebben we dat niet gedaan. We hadden een aantal slopende maanden van strijd met onze oudste achter de rug, de gedachte aan Franse zon, zee en strand lonkte te veel. Daarnaast stond hijzelf zeer positief tegenover de vakantie. Het waren wij, ouders, die alle beren op de weg van mijlenver aan zagen komen. En met ze moesten dealen op het moment dat ze zich aandienden. Die wetenschap alleen was al genoeg om mij op voorhand uitgeput te doen voelen.

Want een kind dat non-stop 8 uur in de auto aandacht wil, is gezellig, maar ook dodelijk vermoeiend. En een kind dat weigert te gaan slapen, omdat hij zijn omgeving niet kent en vervolgens vindt dat zijn ouders dus ook niet meer mogen slapen, draagt op z'n zachtst gezegd niet bij aan een goede nachtrust. Om nog maar te zwijgen over mijn continue vrees een boze vakantie-buurman op de stoep te krijgen. ´s Nachts met de vraag of het ook stiller kan. Overdag omdat mijn overprikkelde zoon die van hem tegen de grond heeft gelegd ´omdat hij zich uitgedaagd voelde´.

Breekt je hart

De eerste week hebben wij onze oudste met zijn ziel onder zijn arm zien rondlopen. Dat breekt je hart als ouder, zeker omdat we ook een andere, vrolijke en sociale kant van hem kennen. Tegelijkertijd (en wellicht juist daarom) maakte het mij ook verschrikkelijk boos. Dan dacht ik 'als je nou eens niet alles stom vindt en stopt met zo stuurs te kijken, dan zul je zien dat het hier wel leuk is en komen er wellicht wat andere kinderen op je af.' Er is elke dag wel een moment geweest dat echtgenoot de koffers wilde inpakken om naar huis terug te rijden, waarop ik dan koppig riep dat ik mij niet klein zou laten krijgen door mijn eigen kind van tien. 

De tweede week merkten we dat hij meer gewend raakte en wij ook minder gespannen op alles reageerden. Uiteten in een restaurant werd ineens wel een optie en we lieten hem met een gerust hart samen met zijn broertje bij de grote banden-glijbaan achter. Tegen de tijd dat we moesten vertrekken, wilden we allemaal nog een week blijven. Of zoals de oudste zelf stelde: 'Mama, ik moet minimaal drie weken op vakantie, want ik heb twee weken nodig om te wennen.'

Methylfenidaat

Dat was twee jaar geleden, zonder medicatie. Tegenwoordig slikt hij dagelijks Equasym. Het is een langwerkend methylfenidaat, speciaal ontwikkeld om de schooltijd te overbruggen. In de praktijk betekent dit dat het zo´n zes tot acht uur werkt, waarna hij in meer of mindere mate een rebound krijgt tegen de tijd dat hij thuis is. Een half uur voor het slapen gaan, krijgt hij nog drie pilletjes melatonine. Maakt ons dat slechte ouders? Ik vind van niet.

Ons kind is nog steeds hetzelfde. Een lange autoreis zit er nog steeds niet in en een vreemde of drukke omgeving blijft hij lastig vinden. Maar dankzij coaching en de medicatie zijn deze zaken bespreekbaar geworden en zie ik nu ook weer de vrolijke en gezellige vent die dit jaar zelfs op voetbalkamp is geweest.

Natuurlijk is medicatie geen op zichzelf staande oplossing. Het is één van de hulpmiddelen om een gedragsstoornis als ADHD hanteerbaar te maken. Voor zowel het kind, als diens omgeving. En wat betreft de vakantie? De laatste twee keer pakten we het vliegtuig en huurden we een huis zonder vakantie-buurman. 

Reageer op artikel:
ADHD-medicatie, gemakzucht of hulpmiddel?
Sluiten