Astma zonder dat je het weet

redactie 19 jun 2018 Astma

Wereldastmadag, op 6 mei, is geen overbodige luxe, als we kinderarts René van Gent mogen geloven. Uit zijn recente promotieonderzoek blijkt 8 procent van de zeven- tot tienjarigen astma te hebben zonder dat zij en hun ouders dat wisten.

Wat onderzocht u precies en waarom?

‘In onze poliklinieken in Eindhoven en Veldhoven zien we natuurlijk alleen de kinderen bij wie de diagnose astma al gesteld is. Ik begon me af te vragen hoeveel kinderen er waren die astma hebben zonder dat ze dat zelf weten en hoeveel last zij daarvan hebben in het dagelijks leven. Wij onderzochten 1758 kinderen in de leeftijd van 7 tot 10. Van die groep was 5 procent gediagnosticeerd, terwijl 8 procent astma bleek te hebben zonder dat dat ooit door een arts bij hen geconstateerd was of dat zij en hun ouders het zelf wisten. We spoorden deze kinderen op door bij degenen die op een vragenlijst klachten hadden aangegeven als benauwdheid en piepend ademhalen, twee longfunctietesten af te nemen.’

Welke klachten duiden op astma en ?wat moet je als ouder doen bij een vermoeden?
‘Typische klachten van astma zijn piepen en een snellere ademhaling. Door hun vernauwde luchtwegen zijn kinderen met astma sneller benauwd, vooral bij het sporten, bij verkoudheden, bij mistig weer en in rokerige ruimtes. Ze zijn ook vaak moe doordat de benauwdheid ’s nachts meestal erger is en ervoor zorgt dat ze moeilijk in slaap komen of vaak wakker worden en moeilijk weer inslapen. De kinderen die astma hadden zonder dat ze het wisten – en er dus niet voor behandeld werden – bleken een veel groter schoolverzuim te hebben dan hun gezonde leeftijdsgenootjes. Gemiddeld blijven ze jaarlijks drie weken thuis, terwijl de gezonde groep per jaar gemiddeld een week niet op school verschijnt.

Als je denkt dat je kind astma heeft, kun je het beste met de huisarts contact opnemen. Die kan prima beoordelen of er sprake is van astma en verwijst bij eventuele twijfel door naar de kinderarts. Maar meestal is dat niet nodig.’

Waaruit bestaat een behandeling?

‘De lichtste vorm is vaak al te verhelpen door een kind ver weg van rokerige ruimtes te houden. De invloed van roken in bijzijn van je kind staat – zo blijkt onomstotelijk uit onderzoeken – met stip op oorzaak nummer 1. Daarna volgen oorzaken zoals huisstofmijt. Kinderen met de lichtste vorm hebben incidenteel een echte aanval van benauwdheid – misschien eens in de drie maanden – waarvoor ze dan een puffer nodig hebben. Kinderen met een ernstiger vorm van astma moeten soms dagelijks een puffer gebruiken om de luchtwegen te openen. Zij gebruiken vaak een variant waarin dan ook ontstekingsremmers zitten. Maar deze kinderen kunnen met behandeling prima leven. Ik ken kinderen die voetballen bij ­Willem II terwijl ze astmamedicatie gebruiken. Er zijn zelfs sporters met astma die meedoen aan de Olympische Spelen.’

Hoe kan het dat steeds meer kinderen astma (lijken te) hebben?

‘Het lijkt er inderdaad op dat astma de laatste twintig jaar steeds vaker voorkomt. Daar bestaan verschillende theorieën over die aannemelijk, maar geen van allen bewezen zijn. Zo bestaat het vermoeden dat we tegenwoordig in té hygiënische omstandigheden leven. Daardoor worden kinderen in hun vroegste jeugd niet voldoende aan virale infecties blootgesteld, en bouwen ze daartegen onvoldoende weerstand op.

Vroeger groeiden de meeste kinderen bovendien op in grote gezinnen waarin altijd wel een kind verkouden was. Tegenwoordig zijn de gezinnen veel kleiner. Onderzoek wijst erop dat kinderen die naar een crèche gaan de eerste jaren veel vaker verkouden zijn dan hun thuisblijvende leeftijdsgenootjes, maar in latere jaren veel minder vaak ziek zijn en minder last hebben van allergieën. Helaas zijn dit soort onderzoeken allemaal wat minder zwart-wit dan we zouden willen. Het blijven vermoedens.’ l

Wie is René van Gent?

Hij is vader van drie kinderen van 9, 7 en 5, en kinderarts in het Máxima Medisch Centrum Eindhoven. Samen met een gespecialiseerde kinderlongverpleegkundige heeft Van Gent een poli voor kinderen met luchtweg­problemen (waaronder astma) zowel op de locatie in Veldhoven als in Eindhoven.

Reageer op artikel:
Astma zonder dat je het weet
Sluiten