Autisten zijn wél sociaal

redactie 22 jun 2018 Blogs

Het grootste misverstand over autisten is dat ze niet sociaal zijn. Ik ken er genoeg om dat te durven beweren. Ze zijn alleen een beetje anders sociaal dan wij, normale stervelingen.

Yaël is heel erg gericht op contact en ze is op haar eigen manier ook empathisch: toen ik laatst met buikpijn op de bank lag, kwam ze me aaien. Ik zag aan haar gezicht dat het voor haar een ingewikkelde situatie was: mama moet altijd hetzelfde zijn, mama die stil op de bank ligt is verwarrend. Wat mama doet, mag eigenlijk niet.

Ze had boos kunnen worden, maar het sociale won het van de verwarring. Tot haar eigen verbazing, leek het wel, want na de aaiactie begon ze wild door de kamer te lopen en te fladderen.

Er zijn vast ook autisten bij wie de verwarring wint, maar dat wil niet zeggen dat ze niet meeleven. Ze kunnen het alleen niet uiten. De situatie is te ingewikkeld.

Yaël is ook dol op knuffelen, maar dat moet een beetje stevig gebeuren en alleen op momenten dat zij eraan toe is. Wannneer dat is geeft ze zelf aan. En ik mag haar gezicht meestal niet aanraken, want dat is een moeilijk gevoel. Dat zijn nogal wat condities.

Ze is verder dol op bezoek, maar ook daarbij gelden voorwaarden: het moet van tevoren duidelijk zijn dat er mensen langskomen, de bezoekers moeten niet te druk zijn, ze moeten ook aandacht voor haar hebben en, de belangrijkste voorwaarde, ze mogen niet te lang blijven plakken. Nu ik die voorwaarden zo optik, bedenk ik dat ze net zo goed voor mij gelden. Ik reageer alleen minder extreem als het bezoek zich er niet aan houdt.

Vorige week waren mijn moeder en mijn zusje er. Ik had hun bezoek van tevoren aangekondigd met foto's. 'Oma en tante Tillie willen jouw nieuwe school zien en ze willen jou ook graag zien.' Yaël lachte en fladderde.

Toen we 's middags met z'n drieën in haar klasje verschenen, was ze blij. En bij de deur van de dagbesteding, boven aan de trap, keek ze oma indringend aan. 'Ze wil je laten zien dat ze zelf de trap af kan,' raadde ik. Dus Yaël en ik deden wat we altijd doen. Ik pakte haar stevig vast, zei nadrukkelijk 'mama heeft je vast, je kunt niet vallen' en stapje voor stapje gingen we het trapje af. 'Je andere knie buigen en je voet erbij zetten. Goed zo! Yaël kan ZELF de trap af.' Eenmaal beneden keek ze mijn moeder aan met een blik die zei: een compliment zou nu wel op zijn plaats zijn. Mijn moeder noemde haar een keer of tien groot en knap, want herhaling is veiligheid.

Thuis dronken we thee en daarna gingen mijn moeder en zusje weer weg. Mijn zusje wilde haar foto en die van mijn moeder vast van het pictobord halen. 'Nee, laat nog maar heel even hangen,' zei ik snel. Want dat is een ander kenmerk van autisten: ze moeten sociale gebeurtenissen verwerken. En dat verwerken kost meer tijd dan bij niet-autisten. Yaël was de rest van de middag met de foto's bezig en ik vertelde nog een keer of twintig wat we allemaal beleefd hadden met het bezoek. Je zou het zomaar napret kunnen noemen. Die napret duurt bij autisten soms langer dan het hele bezoek.

Reageer op artikel:
Autisten zijn wél sociaal
Sluiten