Stad of dorp

Geschreven door: op 26-1-2010

In Amsterdam kijkt niemand er raar van op wanneer je als moeder werkt, of als je kinderen naar de opvang gaan. Maar hier, in het dorp waar ik sinds een half jaar woon, snappen ze dat niet.

Niet alleen het dorp is klein. Ook de scholen. Klein in aantal, klein qua grootte. Klein qua opzet, klein qua visie. Mijn kinderen zitten beiden nog in de kleutergroep. Kleutergroep of kleuterschool beschouwt men hier – zo krijg ik soms het idee – nog niet echt als ˜school, maar meer als een plek waar kleuters kunnen heen gaan om langzaam aan school te wennen, met elkaar in de kring te zitten, spelenderwijs dingen te leren, en vooral ook veel te knutselen en te spelen.

Kleuters zijn natuurlijk ook nog klein, dus je mag niet te veel van ze eisen, vindt men hier. In praktijk betekent dat dat mijn kinderen drie van de vijf dagen alleen maar in de ochtend school hebben en daarna naar huis gaan. Of – in ons geval – met een taxibusje naar de kinderopvang gebracht worden. Vol verbijstering kijken andere ouders op het schoolplein toe hoe Sam en Nuschka met witte gezichtjes het busje in gehesen worden, om vervolgens in een comateuze slaap te vallen. Tien minuten later worden ze er weer uitgetakeld, om zich over te geven aan weer een andere omgeving met nieuwe juffen en grote, drukke kinderen die op de opvang films kijken als Thriller met Michael Jackson, waar mijn kinderen thuis met rode oortjes over vertellen. Daar moeten ze tot zes uur wachten tot ze, meestal als laatste, door een van ons worden opgehaald.

In Amsterdam kijkt niemand er raar van op wanneer je als moeder werkt, of als je kinderen naar de opvang gaan. Ze zullen eerder om uitleg vragen wanneer je als moeder thuis zit. Naar de kleuterschool gaan, is in Amsterdam van essentieel belang. In de kleutergroepen leer je schrijven en lezen, juist in deze fase, zodra kinderen er ontvankelijk voor zijn. Stimuleer je het als school of ouder niet, dan lopen de kinderen een achterstand op die ze nauwelijks of niet meer inhalen. De dagen duren lang, hooguit op woensdag is er tijd om door papa of mama van school gehaald te worden.

En zo zijn er nog meer verschillen in opvattingen over wat je van kinderen kan vragen en wat goed onderwijs is, wanneer je mijn dorp vergelijkt met de grote stad. Bij de kleuters krijgen de kinderen in de grote stad standaard les in kleine groepjes. Onderwijs op maat heet dat, want kinderen verschillen nu eenmaal in kennis en vaardigheden.

Een ander voordeel van de grote stad is dat het wennen aan het groepsgebeuren en samen leren spelen in Amsterdam vanaf de geboorte al plaatsvindt. Gaan ze als baby niet naar het kinderdagverblijf, dan gaan ze vanaf hun tweede naar een peuterspeelzaal. En ook daar wordt lesgegeven in kleine groepjes. Niet altijd met succes, maar ze doen in ieder geval een poging.

Verheerlijking van de hoofdstad? Misschien. Maar in Amsterdam kampte ik niet met schuldgevoelens over hoe ik mijn leven met twee jonge kinderen combineerde met werk. Hier krijg ik het idee dat ik mijn omgeving er voortdurend van moet overtuigen waarom ik mijn leven leid zoals ik het leid, en waarom ik mijn kinderen zelf thuis leer lezen en schrijven. En dan kan het wonen hier nog zo prettig en gemoedelijk zijn – groener, ruimer en betaalbaarder -, het zal nog lang duren voordat ik gewend ben aan de dorpse visie op wat kinderen aankunnen.


  • marjo - 20 februari 2010 18:37

    Misschien is het goed om eens naar andere landen te kijken en hoe het daar geregeld is/ wordt. Er zijn verschillende belangen: die van het kind, die van de ouders en die van de economie. Ik ben bang dat we in NL toch wat zijn vastgeroest. Zoals het nu moet met mijn kinderen (8 en 10) is niet ideaal: voorschoolse opvang, school , overblijven, school en na-schoolseopvang en steeds met een andere (bege) leiding. Ik denk in dat opzicht dat ze meer gebaat zijn bij continuïteit en structuur en dat aspect is in sommige andere landen wel beter geregeld, denk aan Noorwegen bijvoorbeeld.

    • Annelies - 17 februari 2010 23:42

      onze kinderen hebben 8 (de oudste zelfs 9) uitstekende basisschooljaren gehad mét continurooster. De onderbouw eet een half uur en speelt een kwartier, de bovenbouw eet een kwartier en speelt een kwartier. En dan weer lekker door met het schooldagprogramma. Geen gedoe, geen gehaast, geen afleiding die moeilijk te stoppen is (computer, tv!), ze eten goed, want iedereen eet, én, het allerbelangrijkste: de leerkrachten vinden het prettig, want de kinderen zijn na de lunchpauze allemaal tegelijk en op tijd in de klas, en kunnen meteen weer aan het werk, geen tijdverlies, geen onrust door onderbreking van de schooldag. Goede, duidelijke eet- en speelregels opgesteld door de school, alle ouders draaien mee volgens een rooster, en kunnen bij afwezigheid zelf een andere ouder inschakelen. Helemaal super, de kinderen vermaken zich uitstekend, de juf heeft rust in de klas, de ouders kunnen werken bij de gratie van elkaar.

      • Maria* - 14 februari 2010 20:01

        Ik wil mijn kinderen het beste bieden wat er te krijgen is en wel waar zij als kind het beste af zijn. Ik kan ze thuis onmogelijk bieden wat ze op hun door ons gekozen school (op dringend verzoek van mijn twee oudsten deze school) krijgen en daarbuiten doe ik alles wat binnen mijn/onze mogelijkheid ligt en breng ik heel wat tijd met ze door. Ik haal ze alle dagen van school en ben bij alle naschoolse activiteiten. Om verder mijn eigen geestelijke en lichamelijke gezondheid te behouden wink is het goed dat ze buiten de schoolvakanties om een heel geregeld schoolleven hebben met hun eigen vriendjes en belevenissen die los staan van mijn dagelijks werk. Ik zou mijn kinderen nooit afstaan hoeveel tijd ze ook ‘in beslag zouden nemen’ en ze liever ‘homeschoolen’ dan afstaan ook al betekent dat dat samen 24/7 thuiszijn onze relatie geen goed zal doen, ik ben namelijk niet voor ONDERWIJS in de wieg gelegd, althans niet voor de basisschoolleeftijden.
        ONDERWIJS wat bijna alle kinderen buitenshuis genieten waarbij of ‘zodat ze de dagindeling van hun ouders niet in de weg zitten’. Ooit gedacht dat je met het krijgen van kinderen de hele schoolgang nog eens dunnetjes over mocht doen?

        Ik vind het prima als mensen anders kiezen, maar als de meerderheid van de kinderen gebaat is bij een continurooster (let wel, mijn kinderen hebben dit al) dan vind ik dat ze dit moeten kunnen krijgen en dat hun ouders niet dwars moeten worden gezeten door andere ouders die ongenuanceerd bezwaren opwerpen.

        • Lazy - 14 februari 2010 15:17

          Het lijkt jou geen moeilijke keus, Maria…Wedden dat het door jou zo gepropageerde continurooster toch niet van de grond gaat komen? En hoe zou dat nou komen…het wordt natuurlijk zwaar gefrustreerd door al die vastberaden moeders en vaders die weigeren af te wijken van dat starre regime waar ze in vast zitten en die zelf wel een gezonde maaltijd voor hun kinderen maken die ze -toch meestal echt gezellig- samen opeten…gelukkig maar wink!!

          En om ook even lekker ongenuanceerd te reageren: als kinderen jouw dagindeling zo in de weg zitten, kun je ze misschien beter op marktplaats zetten?

          • Maria - 13 februari 2010 22:23

            Ik zeg niet dat alle kinderen gelijk zijn, dat zijn ze nooit. We gaan er wel in zijn algemeenheid van uit dat gelijke gevallen gelijk behandeld moeten worden. Dus kun je ook uitgaan van gelijke belangstelling en gelijke behoeftes binnen gelijk samengestelde groepen. Er kan wel een belang van de meerderheid worden vastgesteld. De meerderheid van de kinderen en ouders.

            Ik snap niet dat je over ieder woord denkt te kunnen vallen en dan dat het werkelijk uitmaakt of er ook uitzonderingen bestaan. Natuurlijk bestaan er uitzonderingen, dat wordt ook niet ontkend. We leven in een democratisch land waar wordt gekeken naar wat de meerderheid nodig heeft. Je kunt niet voor elk individueel geval een schooltje inrichten, wel voor kleinere groepjes gelijke gevallen en dat gebeurt ook. Je kunt kijken naar wat er beschikbaar is en proberen je kind op die school te krijgen waarvan het rooster en de filosofie het dichtst staat bij jullie wensen. Om hier nou de discussie te voeren waarbij elk individueel geval uitgelicht wordt ..
            Er zijn natuurlijk gezinnen met andere achtergronden, kinderen met stoornissen enz. Voor die laatste groep zijn er ook bijzondere school- en opvangvormen. Ga eens kijken, daar wordt gewoon overdag op school gegeten en die kinderen gaan heus niet tussendoor met het busje naar huis voor een boterhammetje. Nee, ook zij hebben het meest baat bij die regelmaat op een dag.
            Je zit gewoon zelf vast in een star regime waar je zelf van af weigert te wijken. Een beetje suf om na al het voorgaande op te tikken: ‘ieder kind is anders, dus niet alle kinderen zullen baat hebben bij een coninurooster’.
            Als nou blijkt dat het in het algemeen in het belang van kinderen is om over te blijven en een gezonde maaltijd te genieten lijkt het me geen moeilijke keus.

            Om even lekker ongenuanceerd te reageren:
            Misschien moet je je kinderen lekker thuis les gaan geven? Kun je eten wanneer en wat je wilt.

            • Roos - 12 februari 2010 0:00

              Onmogelijk, ieder kind is anders, dus niet alle kinderen zullen baat hebben bij een continurooster. Wel een aantal werkende, niet of minder werkende ouders natuurlijk. Welk belang staat voorop????  die van het: ouder/kind/ leerkracht???

              • Maria* - 11 februari 2010 13:42

                Het is uit divers onderzoek al helemaal wel duidelijk dat kinderen gebaat zijn bij een continurooster. Het blijkt alleen een organisatorisch en psychologisch knelpunt te zijn voor niet-werkende ouders en de school in de zin van praktische organisatie: wie begleidt de lunch?

                • Roos - 9 februari 2010 20:22

                  Het is helemaal niet duidelijk of alle kinderen gebaat zijn bij een continurooster. Ook al gebeurt het al in andere landen.

                  • Maria - 9 februari 2010 11:53

                    Dan blijft de economie lekker op zijn gat liggen, kunnen mensen jarenlang niet aan de slag ook al zouden ze dat willen en hebben we lekker overal kleine zelfopgerichte en - ingerichte schooltjes met zoveel verschillende onderwijsvormen en -normen dat er geen landelijk beleid meer op valt los te laten.
                    Ik zeg dat we mee moeten gaan met de behoefte van families in het huidige tijdsbeeld: ouders en kinderen tezamen. Als een meerderheid daarvan een continurooster wenst en ook blijkt dat daarmee een kind beter af is en met een blik zijwaarts op de ons omringende vooruitstrevende buitenlanden waar kinderen meer en beter onderwijs genieten en onze toekomst en die van onze kinderen afhangt van of ze nog wel een maatschappij kunnen ‘‘dienen’ of ‘dragen’ dan zou ik denken dat je het onderwijs als een zich doorlopend ontwikkelend geheel wilt zien. Niet een starre, dogmatische wielklem of molensteen die vanwege de nostalgie en een verouderd maatschappijbeeld in stand wordt gehouden.
                    Natuurlijk moeten kinderen vrije tijd genieten maar ze moeten ook gestimuleerd worden, rust reinheid en regelmaat werken het best: een continurooster werkt beter dan een vrije woensdag- en vrijdagmiddag of maandagmorgen zoals op veel scholen. In het onderwijs kan nog heel veel beter geregeld worden en dan niet alleen de pauzes of de opvang erna.

                    • Roos - 8 februari 2010 16:30

                      Wat de meerderheid nodig heeft???  De meerderheid dat zijn de kinderen! En al die kinderen zijn zo verschillend dat het goed is dat er verschillende mogelijkheden zijn: tso/nso of gewoon bij moeder/vader/ vriendje thuis.
                      Niks alle kinderen in een keurslijf pesten kom op Maria. Ik vind het belangrijk om te kijken naar de behoefte van de kinderen, welke heel verschillend is. En dat vind ik belangrijker dan de behoefte van ouders!


                      Stad of dorp

                      Emma Slingerland is onderwijsadviseur. Ze traint en coacht leerkrachten op Amsterdamse basisscholen in het geven van goed taalonderwijs. Twee jaar geleden verruilde ze de grote stad voor een dorp in het midden van het land, waar ze in eerste instantie met gemengde gevoelens, maar inmiddels met best wel veel plezier- woont, samen met haar man Paul (45) en kinderen, Samuel (7), Nuschka (6) Ilaj (1.5).

                      Meer blogs