De blije mongool was een angstig vogeltje geworden

redactie 21 jun 2018 Blogs

Even leek het vorig jaar op een gezinsdrama. De 83-jarige Ronnie J. had haar 47-jarige, zwaar gehandicapte dochter Do gedood en daarna geprobeerd zichzelf om te brengen. Maar waar in gezinsdrama’s meestal woede of schaamte de drijfveer is, werd al snel duidelijk dat Ronnie had gehandeld uit wanhoop en liefde.

Een telefoontje van MEE, de instantie 'die bemiddelt naar de zorg toe': of Ronnie het allemaal nog wel aankon, de zorg voor Do en of het niet beter was die zorg uit handen te geven.

De zorg voor Do uit handen geven, dat had Ronnie al eens gedaan. Na een paar maanden had ze Do weer uit de instelling gehaald. De blije mongool was een angstig vogeltje geworden. Mishandeld en misbruikt door medebewoners. Op dat moment moet Ronnie letterlijk gedacht hebben: over mijn lijk dat ik mijn kind hier nog aan blootstel. Ze had haar leven gewijd aan het zorgen voor Do, tot het eigenlijk niet meer ging.

Hoe goed begreep ik Ronnies wanhoop, het oergevoel dat ze haar kleine meisje van 47 moest beschermen. En wat was ik opgelucht dat de mensen uit de buurt het ook begrepen en Ronnie niet veroordeelden.

De hechtenis van de nu 85-jarige Ronnie werd al snel geschorst, op voorwaarde dat ze zou meewerken aan psychiatrisch onderzoek. Sinds haar vrijlating woont haar zoon Jack bij haar.

Ronnie wordt nu toch vervolgd, las ik gisteren in Het Parool. Het Openbaar Ministerie heeft besloten de zaak voor te leggen aan de rechter, vanwege de ernst ervan en omdat ‘de fundamentele rechten van zwakkeren beschermd moeten worden’.

Terecht, lijkt mij. Hoeveel verzachtende omstandigheden er ook zijn en hoe groot Ronnies wanhoop ook geweest moet zijn, ze heeft wel iemand gedood. Tegelijkertijd hoop ik dat ze vrijgesproken wordt. Want waar waren de instanties al die jaren? Is er serieus naar alternatieven gekeken? Had Do bijvoorbeeld een persoonsgebonden budget, zodat thuis mensen ingezet konden worden? Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Ik krijg toch de indruk dat Ronnie en haar dochter een vrij geïsoleerd bestaan leidden.

Ronnie is de laatste jaren flink achteruitgegaan. Ze wordt dement, las ik in Het Parool. Haar zoon zegt: ‘Ik denk niet dat ze de rechtszaak zal bevatten.’ Volgens Jack praat Ronnie nog veel over Do. ‘In de goede zin van het woord.’

Een oude, dementerende vrouw die haar gehandicapte dochter niet kon loslaten. Die haar dochter wilde beschermen tegen de boze buitenwereld en nu nog slechts herinneringen heeft aan haar levenstaak. Wat moet ze treurig zijn. Misschien wil ze wel graag sterven. Terug naar Do.

Ik begrijp ergens zo goed hoe het zo ver heeft kunnen komen.

Ronnie heeft Do nooit weerbaar kunnen maken, zoals je dat met normale kinderen kunt. Normale kinderen kun je zo’n beetje leren hoe ze zich moeten beschermen tegen de boze buitenwereld. En dan kun je ze na verloop van tijd steeds meer loslaten, met de bibbers soms, maar ook met het vertrouwen dat ze het met een beetje geluk wel zullen redden. Kinderen als die van Ronnie en mij worden niet weerbaar, hooguit groter. Wij ouders kunnen alleen maar hopen dat ze de goede mensen op hun pad krijgen.

Ik moest dus even slikken toen de kinderneurologe zei dat Yaël een volkomen normale levensverwachting had. Hoe moet dat als de geliefde en ik oud en krakkemikkig zijn en vooral: als we er helemaal niet meer zijn? Wie beschermt haar? Wie ziet erop toe dat ze goed verzorgd wordt?

Ik wil haar niet overleven, maar ik wil ook niet dat ze mij overleeft.

Soms, als het piekeren over hoe het toch later moet de overhand neemt, zeg ik tegen de geliefde: ‘Yaël blijft altijd bij ons wonen, hè.’

‘Ja, lieverd,’ zegt hij dan, ‘ze blijft altijd bij ons wonen.’

We weten allebei dat het niet waar is, maar we laten het maar even zo.

Reageer op artikel:
De blije mongool was een angstig vogeltje geworden
Sluiten