Rijbewijs in ruil voor niet roken. Een goede deal?

redactie 22 jun 2018 Blogs

Mijn meiden krijgen hun rijlessen vergoed als ze niet roken en drinken tot hun 18e. Waarom? Wetenschappelijk is er geen greintje bewijs dat ‘t werkt. Regels stellen wel, maar er is geen bewijs dat zo’n beloning werkt.

Niet alleen de wetenschappelijke steun ontbreekt. Ook veel van mijn vrienden vinden me idioot. ‘En als ze wel een keer roken, dan is er geen prikkel meer om het te laten,’ zeggen ze. Of: ‘Dat is toch puur omkopen, ze moeten het zelf willen.’ En: ‘Denk je nou echt dat je dat volhoudt als je niet gemotiveerd bent?’ Geen onzin, maar steekhoudende argumenten.

Sociale druk

Ik weet dat het bij mij heeft gewerkt – slechte reden voor iemand die probeert anderen te overtuigen om bij de opvoeding wat meer gebruik te maken van wetenschappelijke inzichten. Maar mensen nemen niet zo snel afstand van de opvoedprincipes van hun eigen ouders. Ik dus ook niet. En ik zie natuurlijk allerlei bewijzen voor mijn gelijk. Zo was een zoon van vrienden laatst erg toen zijn ouders hem een flink bedrag in het vooruitzicht stelden als hij niet zou roken en drinken tot zijn achttiende. Dát was pas een argument waarmee hij de sociale druk kon trotseren. Natuurlijk moet hij ook leren omgaan met die druk. Maar in een fase waarin je daar overgevoelig voor bent, is het best handig om je te verschuilen achter zo’n deal – weet ik uit eigen ervaring.

Eerste sigaret

Op de dag dat ik 18 werd, stak ik mijn eerste sigaret op. Bewijs dat al die studies gelijk hebben, zeggen veel van mijn collega’s. Onterecht, zo denk ik, want zonder die afspraak was ik vast eerder gaan roken. En de kans dat je nog een rookverslaving opbouwt na je achttiende is veel kleiner. Hoe jonger je start, des te groter de kans dat je er nooit van af komt. Die late start heeft volgens mij zijn vruchten afgeworpen, want ook al rookte ik soms vaak en veel, een echte rookverslaving is er nooit van gekomen. En inmiddels rook ik al eeuwen zo’n drie sigaretten per jaar. Voor wetenschappelijke studies is dat geen succesvol resultaat, maar ik vind het goed genoeg.

Puberteit

En toch ga ik twijfelen. Want tijdens het schrijven van dit stukje belt mijn oudste vriendin, met wie ik mijn eerste sigaret heb gedeeld. ‘Joh, ik geloof daar helemaal niet in. Die afspraak hadden wij thuis ook, mijn ouders hebben in alle onwetendheid mijn rijlessen betaald. Maar ik stak in de brugklas al mijn eerste sigaret op.’ Ik ben met stomheid geslagen, dit detail uit onze gedeelde puberteit was uitgewist. ‘Maar het ging over heel veel geld,’ sputter ik verbaasd. ‘Ik wilde nog schrijven dat pubers wel liegen over iets kleins, maar niet als het gaat over zulke enorme bedragen. Vond jij dat niet gênant?’ Ze hapert een beetje en ik kan door de telefoon bijna horen dat ze het er warm van krijgt. ‘Nu realiseer ik me dat, maar toen niet. Ik was een puber.’

Verwarring

En zo slaat de verwarring toe. Duidelijk is dat je het niet alleen moet hebben van zo’n beloning, daar ging ik al vanuit. Dat het vooral gaat over afspraken maken, je kind informeren en motiveren, het helpen om te gaan met sociale invloed. En die deal met mijn meiden? Erop terugkomen zal ik niet; beloofd is beloofd. Maar of ik het zou aanraden? Dat betwijfel ik. Wat bij mij werkte, was een farce bij mijn vriendin. Hoewel… een grote roker is ze ook nooit geworden. Zou die deal met haar ouders misschien toch hebben geholpen? Een beetje?

Reageer op artikel:
Rijbewijs in ruil voor niet roken. Een goede deal?
Sluiten