Eerste hulp bij Computerkwalen


Kwaal: Kort lontje door gewelddadige spellen en beelden

Veel mensen denken dat er een directe relatie bestaat tussen agressief gedrag en gewelddadige spellen. Toch is een oorzakelijk verband tot nog toe nooit overtuigend bewezen. Wel toont hersenonderzoek aan dat het brein bij een spel ongeveer hetzelfde reageert als in real life. Ook blijkt uit sommige onderzoeken dat jongeren die al agressief zijn, gemakkelijker last kunnen krijgen van een kort lontje na het spelen van gewelddadige games.

Op internet is werkelijk alles te vinden als het gaat om gewelddadige beelden: de onthoofding van Sadam Hoessein, dierenmishandeling en moordpartijen. Beelden die vaak in de reguliere media niet worden vertoond omdat ze te shockerend zijn. Tieners vinden het stoer om elkaar deze sites te laten zien, maar vaak gaan de 'aanbevolen' beelden niet meer van hun netvlies. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat vooral sociaal zwakkere jongeren, die regelmatig met mediageweld worden geconfronteerd, eerder agressief gedrag vertonen, zoals pesten, schoppen en slaan.

Remedie:

  • Kijk naar de pictogrammen van leeftijdsgrenzen op de spellen. Bij een 18+ PEGI-classificatie is alles geoorloofd (grof taalgebruik, geweld, discriminatie et cetera). Op www.veiliggamen.nl beoordelen J/M-experts of een spel écht geschikt is voor de aangegeven doelgroep.
  • Bekijk op internet een demo of trailer van een spel voordat je het koopt.
  • Vraag aan andere ouders welke spellen zij geschikt vinden voor hun kinderen.
  • Kijk mee om te zien wat het spel inhoudt en praat over de vreemde dingen die je opvallen.
  • Stel eventueel een filter voor parental control in.
  • Praat over wat wel en niet kan.

Kwaal: Junkiegedrag door te veel gamen

Games, vooral internetspellen als World of Warcraft, kunnen zeer verslavend zijn. Gameverslaving wordt nog niet genoemd in de DSM-IV, het handboek voor psychiaters, maar zal waarschijnlijk in de nieuwste versie wel worden opgenomen. Het gaat bij deze vorm van verslaving niet om het innemen van een stof, maar om de aanmaak van hormonen door het lichaam. We spreken van een verslaving als er gedurende langere tijd (enkele maanden) onder andere sprake is van steeds vaker en langer gamen, niet kunnen stoppen, stemmingswisselingen en verwaarlozing/verslechtering van school(prestaties) en sociale contacten. 9 Procent van de jongeren (vooral jongens) zijn compulsieve gamers. Zij besteden er bijna veertig uur per week aan. Soms kan zelfs een gamepsychose ontstaan.

Omdat ook hier voorkomen beter is dan genezen, heeft psychologe Martine Delfos voor het stadium voorafgaand aan een verslaving een nieuwe term bedacht: gamefrenzy (spelkolder). De belangrijkste graadmeter voor gamefrenzy is als jongeren doorgaan met gamen terwijl ze er niet meer van genieten, er oorlog in huis ontstaat als ze moeten stoppen en ze zich steeds meer terugtrekken in hun eigen wereld. Het risico hierop is extra groot als een kind weinig sociale contacten heeft.

Remedie:

  • Maak afspraken over het aantal game-uren.
  • Werkt dit niet, maak dan gebruik van timer-software of een mechanische tijdklok.
  • Geen pc of console in de slaapkamer.
  • Doe samen met je kind veel leuke dingen of stimuleer hem iets te ondernemen.
  • Zorg voor structuur en een duidelijke dagindeling.
  • Kijk goed naar je kind: vlucht hij ergens voor? Is hij eenzaam? Zoek zo nodig psychologische hulp.
  • Op de sites van het IVO (www.ivo.nl) en de Jellinek (www.jellinek.nl) staan zelftesten voor jongeren om erachter komen of ze verslaafd zijn.

Kwaal: Overdosis aan porno

Kinderen tot een jaar of 10 kun je via een child lock of parental control vrij eenvoudig beschermen tegen ongewenste confrontaties met porno op het internet. Bovendien klikken jonge kinderen vaak direct weg als ze per ongeluk op een sekssite belanden. Dat komt omdat ze er nog niet aan toe zijn. Pubers gaan juist vaak op zoek naar porno. Dat betekent dat zij er behoefte aan hebben en daar is niets mis mee. 63 Procent van de jongens en 47 procent van de meisjes tussen 12 en 17 jaar geeft aan wel eens naar porno te kijken op internet.

Toch kan dit schadelijk zijn. Uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UVA) blijkt namelijk dat jongeren die veel naar porno kijken en met name naar harde porno, onzeker kunnen worden over hun eigen seksleven en vrouwen vaker zien als lustobject.

Uit ander onderzoek van de Rutgers Nisso Groep (RNG) blijkt dat jongeren die veel porno kijken gemiddeld eerder seks hebben dan hun leeftijdsgenoten en vaker grensoverschrijdend gedrag vertonen. Maar het kan volgens het RNG ook zijn dat deze groep seksueel actieve jongeren meer in porno geïnteresseerd is. Er bestaat dus een verband, maar geen duidelijkheid over oorzaak en gevolg.

Remedie:

  • Verbied het kijken naar porno niet en word niet boos als je kind pornosites bezoekt. Praat over wat seks volgens jou inhoudt.
  • Vertel dat porno op internet iets anders is dan seks tussen twee mensen die een relatie met elkaar hebben, en dat porno vaak gaat om een (mannelijke) fantasie.

Kwaal: Lagere cijfers door te veel online contacten

Het kost tieners veel tijd om al hun online (vaak honderden) contacten (Hyves, Facebook, msn) te onderhouden. Te veel tijd besteden aan deze contacten is vooral verontrustend als ze alleen virtuele vrienden hebben en geen echte vrienden. Dat het daarbij niet alleen om mensen gaat die ze kennen, blijkt uit onderzoek van de Stichting Meldpunt Kinderporno: 61 procent van de meisjes en 55 procent van de jongens voegt wel eens iemand toe op msn die ze niet kennen. Uit onderzoek van het IVO (2004) blijkt dat vooral meisjes veel tijd besteden aan msn, wat ten koste kan gaan van hun huiswerk. Volgens een andere recente studie halen studenten die veel op Facebook zitten, lagere cijfers dan hun medestudenten. Maar ook hier is de vraag wat oorzaak en gevolg is.

Remedie:

  • Maak duidelijk dat het concentratievermogen eronder lijdt als je telkens checkt of er nieuwe berichten binnenkomen en of er nieuwe vrienden online zijn.

Kwaal: Fakers en cyberlokkers

Veel jongeren presenteren zich op hun profielsite van hun mooiste kant. Maar daarbij gaan ze wel eens over de schreef door bijvoorbeeld letterlijk of figuurlijk te veel van zichzelf bloot te geven. Zij realiseren zich vaak niet dat bijvoorbeeld een – bijna – naaktfoto nog jarenlang op het net kan blijven zwerven, ook al hebben ze de foto zelf allang weer verwijderd.

Jongeren (maar ook volwassenen) kunnen zich heel anders voordoen op een site of zich uitgeven voor iemand anders, de zogenaamde fakers. De stichting Meldpunt Kinderporno heeft onderzocht dat 9 procent van de jongens en 27 procent van de meisjes wel eens heeft gechat met iemand die eerst heel leuk leek, maar later onbetrouwbaar bleek.

Verontrustend is dat ook volwassen mannen regelmatig via online grooming (versiertrucs) in contact proberen te komen met jongeren. Meisjes tussen 11 en 15 jaar en jongens rond 16 jaar lopen daarbij het meeste risico, vooral als ze niet lekker in hun vel zitten.

Het online versierproces verloopt stapsgewijs, waarbij de cyberlokker eerst genegenheid toont, daarna een bepaalde mate van gelijkwaardigheid creëert, vervolgens vertrouwelijkheid en intimiteit kweekt en 'geheimen' vertelt en uiteindelijk seksuele fantasieën deelt en probeert jongeren seksuele handelingen te laten verrichten voor de webcam.

Echt gevaarlijk wordt het als jongeren ingaan op de versierpogingen en afspreken met de cyberlokker.

Remedie:

  • Vraag aan je kind of je zijn profielsite mag bewonderen.
  • Waarschuw tegen mensen die zich anders voordoen op internet.
  • Vertel over cyberlokkers en de gevaren van afspreken met iemand die je niet kent.

Meer informatie: www.veiliggamen.nl

Met dank aan Martine Delfos, auteur van Let's game, over games en gaming, voor ouders en hun gamers, uitgeverij SWP.

 

Reageer op artikel:
Eerste hulp bij Computerkwalen
Sluiten