Gevoelig voor psychose

redactie 19 jun 2018 Opvoeden

Psycholoog Cecile Henquet van de universiteit van Maastricht ontdekte dat een bepaald gen de kans op een psychose vergroot na het gebruiken van cannabis.

Dat sommige mensen na het roken van cannabis – hasj of marihuana- ernstige psychische problemen kunnen krijgen, is zo langzamerhand bekend. De oorzaak daarvan wist nog niemand. Tot onlangs Cecile Henquet tijdens haar promotieonderzoek ontdekte dat het zogenaamde COMT-gen maakt dat de een er gevoeliger voor is dan de ander. Deze specifieke gen-variant komt voor bij een kwart van de Nederlandse bevolking.

Wat kan deze bevinding in de praktijk voor pubers betekenen?

Henquet: ‘Het is gunstig om zoveel mogelijk te weten welke genvariaties ervoor zorgen dat iemand extra gevoelig is voor het ontwikkelen van een psychose. Met die kennis kun je heel gericht advies geven over hoe je de kans op zo’n psychose kunt verkleinen. Er wordt nog vaak gedacht dat als je een genetische aanleg voor iets hebt, er niets tegen te doen is. Maar dat is niet waar. Bepaalde genetische eigenschappen hebben pas invloed op gedrag of gezondheid als ze in de “juiste” omgeving verkeren. Zo zijn er aanwijzingen dat de kans op een psychose wordt vergroot door trauma’s tijdens de jeugd, stress – vermoedelijk ook pesten – en een stedelijke woonomgeving. En sinds dit onderzoek weten we ook dat cannabis van invloed kan zijn. Dat kun je mensen met aanleg voor een psychose allemaal vertellen en dan kunnen ze hun gedrag hieraan aanpassen. Nou is het nog maar de vraag of je iedereen moet gaan testen. Het lastige is namelijk dat als je die specifieke variant van het gen niet blijkt te hebben, je  weliswaar een kleinere maar toch echt nog wel een reële kans hebt om een psychose te krijgen. Kortom, iedereen moet dus voorzichtig zijn.’

Wordt het gevaar van cannabis onderschat?

‘Ik denk het wel. Het is zeker waar dat er mensen zijn die ongestraft eindeloos kunnen blijven blowen, maar meestal zit er in een groepje blowende pubers altijd wel een jongen of meisje dat na het roken opeens achterdochtig wordt. In dat geval moet je echt oppassen, want dan zou er een psychose op de loer kunnen liggen. Wat je je bij zo’n psychose moet voorstellen? Mensen met deze aandoening verliezen het contact met de werkelijkheid. Zij horen stemmen, krijgen waanideeën, denken dat ze achtervolgd worden, dat ze afgeluisterd worden door de buren, dat mensen op straat hen op een rare manier aankijken et cetera.

En wat veel mensen ook niet weten is dat kinderen die vóór hun vijftiende al blowen, een groter risico lopen om later psychoses te ontwikkelen.’

Moet je heel veel cannabis gebruiken om de kans op een psychose te vergroten?

‘Dat verschilt per persoon. Sommigen lopen al meer risico na vier keer blowen en anderen na twintig keer. In het algemeen kun je zeggen dat de kans om een psychose te krijgen verdubbelt als je cannabis gebruikt. Maar bij mensen die de genoemde variant van het COMT-gen hebben is die kans vier keer zo groot.’

Advies aan ouders?

‘Bespreek de gevaren van het blowen, zeker als er als psychoses voorkomen in de familie. En wijs op de extra risico’s voor kinderen die er voor hun vijftiende aan beginnen. Wees verder alert op symptomen die zouden kunnen wijzen op een voorstadium van een psychose: achterdocht, een kind dat voortdurend denkt dat er toespelingen worden gemaakt op zijn gedrag, een kind dat denkt dat iedereen naar hem kijkt, kinderen die er allerlei complottheorieën op na houden en andere vergelijkbaar gedrag.’

Reageer op artikel:
Gevoelig voor psychose
Sluiten