Gevolgen van opgroeien in een digitale wereld: Gameboy-rug

redactie 19 jun 2018 Mediagebruik

Van te veel gamen op een handcomputer word je niet alleen agressief, je krijgt er ook een Gameboy-rug van. De term is van orthopedisch chirurg Piet van Loon. Inmiddels heeft hij samen met zijn collega Ruud van Erve de kliniek Care to Move opgericht, om jongeren ervanaf te helpen.

Zo’n rug had ook zomaar een smartphone-, tablet- of bankhangrug kunnen heten. Het komt namelijk niet direct van de Gameboy, maar van te veel, te lang en te slecht zitten. ‘Met al die media brengen kinderen niet alleen urenlang zittend op school door, maar doen ze dat thuis nog eens dunnetjes over. Ze letten daarbij niet op een goede zithouding. Vaak hangen ze krom en onderuitgezakt, hoofd naar voren, schouders gebogen. Van actieve boomklimmers zijn onze kinderen verworden tot passieve bankzitters.’

Van Loon en Van Erve zien de consequenties daarvan dagelijks in hun kliniek. En niet alleen zij: ook huisartsen krijgen steeds vaker kinderen met rugklachten op hun spreekuur. ‘Vroeger kwam dat bijna niet voor. In 2003 meldde volgens officiële cijfers één op de vijf kinderen tussen 8 en 18 jaar zich met rugklachten bij de huisarts; in 2011 was dat al meer dan één op de drie.MRI-scans toonden in een Finse studie aan dat 40 procent van de 8- tot 18-jarigen die ogenschijnlijk gezond zijn, de rug van een 50-jarige hebben. Lang niet iedereen heeft dan al klachten.’

Zo’n Gameboy-rug is er niet opeens. Daaraan gaat een proces van vijf V’s vooraf. Het begint met het Verlies van spierkracht en leidt via Verstrakken en Verstijven van spieren en gewrichten tot Vervorming en uiteindelijk Verplaatsing van de botdelen in de rug. ‘Als
een kind steeds voorovergebogen zit, lijden het jonge bot en kraakbeen te lang onder eenzijdige druk. De tussenwervelschijven zakken als het ware in elkaar. Aan de voorkant groeit de wervelkolom minder hard dan aan de achterkant. Op den duur ontwikkelen jongens dan vaak een bolle rug, meisjes eerder een holle onderrug. Vooral tijdens groeispurten – rond het vierde jaar en in de puberteit – kan dat proces zich snel voltrekken.’

Het blijft helaas niet bij een bochel of een holletje. ‘In het lichaam hangt alles met elkaar samen. Als de rug rond is, hangen hoofd en schouders collegiaal mee. Dan lukt het een kind niet meer zijn arm op te heffen. Verder verandert de stand van de knieën waardoor kinderen O-benen en kniepijn kunnen krijgen.’ Maar er is meer. ‘Een goede houding is ook essentieel voor het goed functioneren van organen als maag, darmen en longen. Als het middenrif in de verdrukking komt, verloopt de spijsvertering lastiger, tot aan obstipatie toe. Met een ineengedrukt bovenlijf is diep ademhalen moeilijk, waardoor de longen minder sterk worden. Je bent dan bevattelijker voor infecties.’ De orthopeden zijn ervan overtuigd dat een goede houding ook andere overbelastings klachten, zoals de Playstationduim en WhatsAppitis (chronische pijn aan de polsen door urenlang app’en), kan voorkomen.

Voordat dit doemscenario zich aandient, hebben verschillende signalen de revue gepasseerd. Het kind wordt allengs stijver, beweegt slechter, zijn achillespezen en hamstrings worden korter, de conditie gaat achteruit, hij wordt moe en slomer, ontwikkelt vage klachten en klaagt over pijn. Doe de buktest als je een Gameboy-rug vreest: laat je kind voorover hangen en proberen zijn voeten aan te raken. Normaal zie je dan een mooie egale kromming. Bij een vergroeide rug zie je van de zijkant een knik en van de achterkant (links of rechts) een bult. Ook dan is er nog van alles aan te doen met een andere leefstijl, rek- en strekoefeningen en soms hulpmiddelen, zoals braces. ‘Zeker tot hun 18e is het meestal nog bij te sturen.’

Tips van orthopeden Piet van Loon en Ruud van Erve

  • Laat kinderen minimaal de helft van de tijd liggend op hun buik – met een kussen onder hun borstkas – hun apparaten bedienen. De rug is dan gestrekt, waardoor de spieren worden versterkt.
  • Let goed op een gezonde zithouding. Niet passief onderuitgezakt, maar actief: rechtop met één been naar achteren, op het puntje van de stoel, op een krukje met de benen wijd, gehurkt of in kleermakerszit. Of laat kinderen staan (liefst met een voet op een verhoging).
  • Gezond opgroeien begint thuis. Daarbij hoort ook aandacht voor houding en genoeg beweging.

Gevolgen van opgroeien in een digitale wereld

  1. Slaaptekort
  2. Straling
  3. Gameboy-rug
  4. Overige lichamelijke klachten
Reageer op artikel:
Gevolgen van opgroeien in een digitale wereld: Gameboy-rug
Sluiten