Opgroeien in een digitale wereld: lichamelijke klachten

redactie 19 jun 2018 Mediagebruik

Kinderen zijn steeds vaker en langer in de weer met hun telefoon, Ipad of computer. Het gevolg? ‘Overgewicht en minder fit’, zegt kinderarts Noor Landsmeer als haar gevraagd wordt naar de fysieke gevolgen van overmatig beeldschermgebruik bij kinderen en pubers.

Van de kinderen tussen de 4 en 20 jaar oud heeft 11-12% in 2013 overgewicht, waarvan 2-3% obesitas. Deze percentages zijn gebaseerd op cijfers van het CBS. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat beeldschermgebruik hier mede debet aan is.

Dit betekent niet dat kinderarts Landsmeer faliekant tegen mediaconsumptie van kinderen is, maar ze maakt zich wel zorgen over de nadelige gevolgen. ‘Hoe meer ze achter zo’n scherm zitten, hoe minder tijd er is voor andere activiteiten. Vervang je een jaar lang bij een kind van 40 kilo dagelijks één uur tv kijken door dertig minuten lopen en dertig minuten een andere passieve activiteit, zoals lezen, dan scheelt dat ruim twee kilo!’

Tegelijkertijd zijn kinderen ook motorisch minder fit en lenig geworden. Landsmeer wijst op een Duits-Nederlandse studie waarin zeventien jaar lang bij 6-jarigen allerlei testjes zijn afgenomen, zoals hinkelen, op één been staan en springen. Hieruit bleek dat kinderen tegenwoordig drie keer zo slecht presteerden als hun leeftijdsgenoten uit 1990. Oorzaak is, naast onder andere meer vroeggeboren kinderen en oudere moeders, volgens de onderzoekers de afnemende mobiliteit van kinderen. ‘Gelukkig,’ verzacht Landsmeer de pijn enigszins, ‘kun je met extra training hun motoriek verbeteren. Het is dus niet een heel somber verhaal.’

Ogen

Ook de ogen hebben te lijden onder veel mediagebruik. De American Optometric Association spreekt van een Computer Vision Syndrome. Zo’n CVS kan optreden als mensen meer dan zes uur per dag achter een scherm kruipen. Laat dat volgens hoogleraar Media & Jeugd Patti Valkenburg nou precies de duur van het beeldschermgebruik van het gemiddelde Nederlandse kind zijn. Wie dicht op het scherm zit, knippert minder met de ogen. Daardoor raken die eerder vermoeid, branderig, tranend of droog. Dat kan pijnlijk zijn en leiden tot dubbel of wazig zien. Op den duur kunnen daardoor hoofdpijnklachten of zelfs migraine ontstaan, hoewel dat nog niet definitief is bewezen. Hebben kinderen urenlang online blokjes op elkaar gestapeld, dan kunnen ze die patronen nog lang na het einde van hun game blijven zien (het Tetris-effect).

Ontlasting

Regelmatig krijgt Landsmeer kinderen op haar spreekuur die problemen hebben met hun ontlasting. Ze poepen of plassen in hun broek of hebben last van obstipatie. ‘In mijn werk bij GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen richt ik me onder meer op cliëntjes met autisme, depressie en AD(H)D. Deze kinderen worden doorgaans nog meer aangetrokken door beeldschermen en kunnen zich hier helemaal in verliezen. Andere activiteiten komen dan in het gedrang, zoals bijvoorbeeld op tijd naar de wc gaan. Nou luisteren dergelijke kinderen vaak sowieso slechter naar hun lijf. Maar voor alle kinderen geldt hetzelfde: dat zitten slecht is voor de stoelgang.’

Onbekend

Volledig zicht op alle mogelijke fysieke consequenties van de huidige beeldschermmaatschappij op kinderen, hebben we volgens Landsmeer nog niet. ‘Veel artsen vragen simpelweg niet naar mediaconsumptie en leggen daardoor geen verbanden.’ Stel een week lang een paar simpele vragen hierover aan je jonge patiënten en kijk dan of er een relatie is met hun klachten, wil ze haar collega’s vragen.

Tips van kinderarts Noor Landsmeer

  • Beperk de totale schermtijd buiten schooltijd liefst tot maximaal twee uur per dag.
  • Vraag je af of bepaalde klachten van je kind met zijn mediagebruik te maken kunnen hebben en leg dat voor aan de arts.
  • Blijf met je kind in gesprek over zijn internetgedrag. Vraag niet alleen hoe het op school was, maar ook hoe het op internet was.

Gevolgen van opgroeien in een digitale wereld

  1. Slaaptekort
  2. Straling
  3. Game-rug
  4. Overige lichamelijke klachten
Reageer op artikel:
Opgroeien in een digitale wereld: lichamelijke klachten
Sluiten