Het baarmoedervraagstuk

redactie 22 jun 2018 Blogs

'Wij hebben haar baarmoeder laten verwijderen.' Vriendin H. zegt het op de directe, wat plompverloren manier die ik zo aan haar waardeer. Ik verslik me bijna in mijn broodje. Baarmoeder. Verwijderen. Het klinkt zo heftig. Onwillekeurig leg ik mijn hand op de bolling van mijn buik.
'Ik dacht: als ik mijn kind ooit zindelijk wil krijgen, moet ze natuurlijk niet gaan menstrueren, want daar snapt ze niets van. Bovendien, waarom zou ze moeten menstrueren? Dat geeft haar alleen maar een hoop ellende en de kans dat ze kinderen krijgt is toch nul.' H's dochter, heeft net als Yaël,een ernstige verstandelijke beperking. Ze vertelt dat er een heel proces van wikken en wegen aan vooraf is gegaan, en dat ze een vriendin kende met een gehandicapte dochter die het ook had laten doen. Haar man was kinderarts.

'Maar komt ze dan niet meteen in de overgang?' vraag ik.
'Nee hoor, want haar eierstokken heeft ze nog gewoon. Ze heeft ook een cyclus. Eens in de maand is ze berechagrijnig. Ze heeft alleen geen bloeding. En dus ook geen buikpijn, bijvoorbeeld.'

Ik wil alles weten van de ingreep. Yaël kan, net als de dochter van H., niet praten, en ze kan het dus ook niet vertellen als ze pijn heeft. H. vertelt dat er een kindergynaecoloog in Utrecht zit die deze ingreep doet. Voor de eerste menstruatie is de baarmoeder nog heel klein, niet groter dan een walnoot. Die kunnen ze er zo, met twee sneetjes in de buik, uit halen. 'Het zou de oplossing zijn voor heel veel praktische problemen', zeg ik aarzelend. Afgezien van de pijn lijkt het me, als Yaël niet zindelijk zou worden,nogal een onhygiënische toestand als er ook nog bloed in haar luier komt. Ik ben haar moeder, mij zou het niet uitmaken, maar ik weet niet hoe dat voor andere verzorgers is. In instellingen wordt vaak de prikpil gegeven om de menstruatie te laten stoppen, maar dat zijn wel erg veel hormonen in één keer. Bovendien kunnen die de epilepsie beïnvloeden, positief of negatief, dat weet je niet. En ze kunnen de werking van de anti-epileptica afzwakken.

Thuis leg ik de kwestie aan Hanno voor. Die reageert gereserveerd. 'Ik vind dat heel ver gaan', zegt hij.
'Wat vind je dan ver gaan?'
'Nou, dat je zomaar een gezond orgaan weghaalt. Ik vind het een ethische grens over. We kunnen dit niet zomaar voor haar beslissen.'
'Hoezo niet? Ze gaat niets met haar baarmoeder doen en we besparen haar misschien een hoop ellende.'
'Ja, misschien, maar mogen wij ook besluiten tot een ingreep die medisch niet noodzakelijk is?'
'Blijkbaar wel. H. heeft het ook laten doen bij haar dochter.'
Ik bedenk dat Hanno's ideeën over het fenomeen menstruatie misschien wat geflatteerd zijn door mij: ik heb er nu eenmaal weinig last van, vind het hooguit gedoe. Maar in mijn puberteit kon ik af en toe helse buikpijn hebben.

In de weken, maanden die volgen op mijn lunch met H. leg ik het baarmoedervraagstuk voor aan verschillende mensen. En wat me opvalt: de vrouwen vinden het allemaal een goed idee, de mannen hebben meestal hun bedenkingen: zoiets doe je niet zomaar
'Je zou moeten uitzoeken wat voor gevoel er achter de ethische bezwaren zit', raadt een van Yaëls begeleidsters me aan.
'Misschien zien mannen onze baarmoeder wel als een soort heiligdom. Het is toch het nestje waar we allemaal ontstaan', zegt een vriendin.
'Mannen hebben altijd zoiets intiems met hun piemel, een soort liefdesrelatie', zegt een andere vrouw. 'Misschien denken ze dat wij net zoiets hebben met onze vrouwelijke organen.'
'Ja, haha, ik slaap nog, maar HIJ is al wakker', voegt haar dochter toe.
'Hoezo kunnen jullie dit niet voor haar beslissen', zegt een andere vriendin. 'Jullie beslissen álles voor haar.'
Ze heeft gelijk. Maar wat is de juiste beslissing?

Reageer op artikel:
Het baarmoedervraagstuk
Sluiten