Het lijkt wel of ze steeds autistischer wordt

redactie 22 jun 2018 Blogs

'Ontwikkelt ze zich eigenlijk nog?' Ik denk dat dat de vraag is die mensen mij het vaakst stellen als ik over Yaël vertel.

Mijn antwoord is een volmondig 'ja'. Maar, voeg ik er dan altijd aan toe, die ontwikkeling is niet altijd even duidelijk waarneembaar. Als ze een niveautest zou doen, zou ze die vermoedelijk net zo groots verknallen als drie, vier jaar terug. Dus in die zin ontwikkelt ze zich niet. Maar ik zie wel dat ze steeds meer begrijpt van wat ik zeg en dat ze steeds meer oog heeft voor de wereld om haar heen. Ze maakt die wereld minder klein.

Mensen willen dan altijd weten waar het naartoe gaat met die ontwikkeling. Of we al zo'n beetje weten wat Yaël allemaal kan als ze 18 is, bijvoorbeeld. Kan ze dan bijvoorbeeld wel een beetje praten? Op die vraag moet ik het antwoord schuldig blijven. Vermoedelijk kan ze ietsje meer dan nu, dat wel, als deze stijgende lijn doorzet.

Ik ben blij met Yaëls ontwikkeling, maar er zit ook een kant aan die ik lastig vind: hoe meer ze zich bewust wordt van alles wat er om haar heen gebeurt, hoe autistischer ze wordt. Veranderingen zijn moeilijker te verteren dan vroeger. Ze is sneller boos als dingen anders gaan dan verwacht en die boosheid is ook veel heftiger dan vroeger. Het leven 'overkomt' haar minder. Ze wil zelf ook iets over de dingen te zeggen hebben en wat ze daarover te zeggen heeft is duidelijk: alles moet altijd min of meer hetzelfde verlopen, want anders zijn de rapen gaar.

Vorig weekend heeft ze vrijwel volledig gillend doorgebracht. Er was een leidster vertrokken van haar dagbesteding en op zondag ging ze een paar uur later zwemmen dan normaal. Woest was ze en zoals het een autist betaamt bleef ze nogal hangen in die emotie.

Ik wil haar toegenomen bewustzijn graag belonen, maar ik weet niet altijd wat ik met het bijbehorende gedrag moet. Ja, alles altijd min of meer hetzelfde doen. Maar ik heb helaas niet op alles in het leven invloed.

Ik weet ook niet of Yaël echt autistischer wordt. Vroeger was ze veel meer naar binnen gekeerd. Misschien sloeg al het ongenoegen dat zich nu zo fijn op Hanno en mij richt toen wel naar binnen en had ze er zelf meer last van. Op het oog is ze nu autistischer en vaker boos.

Want wat kan ze boos worden! Wat een temperament! Als ze echt goed kwaad is, wil ze aan mijn haar trekken, me krabben en bijten.

Het is niet leuk, zo'n boos kind en soms roep ik vertwijfeld uit: 'Boosheid is klaar, toch?' Of, bij een fysieke aanval: 'Niet doen, mama is ook een mens!' Want omdat ze zo weinig mogelijkheden heeft om zich te uiten, mag ze van mij boos zijn. Ze mag me alleen geen pijn doen. Daar ligt voorlopig de grens. Ik zeg het steeds tegen haar: 'Je mag boos worden, maar je mag mama géén pijn doen.' Dat weet ze en dat begrijpt ze. Nu de praktijk nog.  

Reageer op artikel:
Het lijkt wel of ze steeds autistischer wordt
Sluiten