Hoe vertel je het de kinderen?

Wie uit elkaar gaat, heeft veel te verwerken. J/M beziet de scheiding in een serie praktische artikelen.

Een op de drie huwelijken strandt; elk jaar krijgen 25.000 kinderen te horen dat hun ouders gaan scheiden. Een verdrietige zaak, voor iedereen. Op welke manier kun je het het beste aan de kinderen vertellen?

Probeer in ieder geval om het samen te vertellen. Wacht daar niet te lang mee, ook al weet je zelf ook nog niet precies hoe alles geregeld gaat worden. Veel ouders hebben de neiging het pas te vertellen als alles al in kannen en kruiken is. Dat is begrijpelijk, maar je creëert dan wel een gezinsgeheim dat de kinderen onzeker maakt. Er hangt spanning in huis, de kinderen voelen dat en gaan een eigen verhaal bij elkaar fantaseren dat veel bedreigender kan zijn dan de realiteit.

Kies een goed moment om het vertellen. Zorg dat iedereen er is, dat niemand meteen na het gesprek weg moet en de kinderen ook nog niet naar bed hoeven. Ze moeten volop de gelegenheid hebben om te reageren. Maak duidelijk dat je als partner niet genoeg meer van elkaar houdt om bij elkaar te blijven maar dat je allebei ouder blijft voor de kinderen.

Vaak komt er dan geen enkele reactie. Terwijl je er vreselijk tegenop hebt gezien te moeten zeggen dat je uit elkaar gaat, zeggen ze soms gewoon 'oh' en gaan dan weer buiten spelen.

Wacht niet af tot zij er zelf weer over beginnen, want dan maak je het ze erg moeilijk. Ze willen hun ouders zo graag beschermen: 'papa en mama hebben het nu toch al moeilijk, laat ik er maar niet over beginnen.' Je moet ze de gelegenheid geven hun verdriet te verwerken en vragen te stellen. Vaak willen ze alleen maar heel concrete dingen weten, zoals 'eten we vanavond nog samen' en 'wie gaat er dan volgende week mee naar zwemmen?'

Het is vreselijk om te moeten horen 'wij gaan scheiden, papa vertrekt straks en ik weet niet wanneer we hem weer zien.' Geef ze rustig de tijd om aan de situatie te wennen: 'Er verandert voorlopig nog weinig, maar we willen toch graag dat jullie het al weten.'

Maak ze wel heel duidelijk dat je echt uit elkaar gaat. Desondanks zullen ze nog jaren fantaseren dat het weer goed komt, tegen beter weten in. Het kan heel verwarrend voor ze zijn om te merken dat je bijvoorbeeld nog wel samen hun verjaardag viert. Dan lijkt alles weer net als vroeger. Kunnen papa en mama misschien toch niet….

Het is van belang ze dan voor te houden: als ouders vinden wij het fijn om je verjaardag te vieren, maar we gaan niet meer met elkaar.

Belast ze ook niet met de redenen van de scheiding. Zolang ze maar zeker weten dat zij niet de oorzaak waren, is het goed. Het kan voor een kind bedreigend zijn om te merken dat mensen zomaar ineens niet meer van elkaar kunnen houden. Je kunt dan uitleggen dat het gewoon niet meer gezellig was de laatste tijd. Als het kind dan zegt: 'ja maar ik vond het wel gezellig' kun je antwoorden: 'ik ben blij dat je 't toch gezellig vond.'

Als je allebei zo verschrikkelijk redelijk bent, kan het kind zich gaan afvragen waarom je in 's hemelsnaam gaat scheiden. Er was toch bijna nooit ruzie? Je kunt dan uitleggen dat je je ook ongelukkig kunt voelen zonder dat er elke dag ruzie is. En maak duidelijk dat de ouders de beslissing nemen om te scheiden, niet de kinderen, met alle respect voor hun mening. Maar natuurlijk moet je hun verdriet wel serieus nemen. Ga er op in, maar laat je er niet toe verleiden te verdedigen waarom je toch uit elkaar gaat.

Informeer familie en vrienden liefst rond dezelfde tijd dat je het de kinderen vertelt, dan hoeven die niet met een geheim rond te lopen. Het is ook fijn als de kinderen er even over kunnen praten met oma, een tante of een andere volwassene – zolang die maar geen partij trekt.

Ouders zien er vaak ontzettend tegenop om tegen de kinderen te zeggen dat ze gaan scheiden, maar het is bijna altijd voor alle partijen een enorme opluchting als het eindelijk is uitgesproken.

Zorg er wel voor dat je de andere ouder nooit zwart maakt. Kinderen kunnen daar absoluut niet tegen. Zelfs als zij zelf iets negatiefs zeggen over de andere ouder, worden ze boos als jij het beaamt.

Als een van beide ouders een nieuw huis krijgt, is het fijn als de andere ouder het kan opbrengen om met de kinderen te gaan kijken. Ze krijgen dan vanzelf de boodschap: het is goed, ik mag hier komen. Als je nog in één huis woont, kun je ze proberen voor te bereiden op wat er straks gaat gebeuren, bijvoorbeeld door alvast een keer per twee weken een weekend weg te gaan zodat de kinderen weten hoe het is om alleen bij de andere ouder te zijn. Of probeer langzaam aan een co-ouderschap na te bootsen, zodat de overgang naar de definitieve situatie zo soepel mogelijk verloopt.

Met medewerking van Onk Maas en Christiene Noot van echtscheidingsbemiddelingsbureau Consonant in Amsterdam. Tel. 020 – 4659202

Reageer op artikel:
Hoe vertel je het de kinderen?
Sluiten