Hoogbegaafd en een hekel aan topo

redactie 22 jun 2018 Blogs

Een mailtje van Herons juf. Hij heeft twee zware onvoldoendes gehaald voor topo. Of we hem voor de volgende toets willen helpen met het oefenen van 52 plaatsen in de provincie Friesland. Mijn oude topotrauma komt in alle hevigheid terug.

Op de middelbare school had ik een aardrijkskundeleraar die van alle provincies steeds honderd dorpen en steden toetste, twee keer per week een nieuwe provincie. Het had niets meer met aardrijkskunde te maken, maar alleen met domweg stampen. Ik had tot die tijd een gemiddeld cijfer voor aardrijkskunde, maar door topo daalde dat in een paar weken tijd naar een zware onvoldoende. En de geleerde locaties was ik een dag na elke toets alweer kwijt. Gelukkig kan ik wel kaartlezen. Ik heb me altijd heel goed gered met een wegenkaart en het stratenboek.

Ik wist dat Heron er op een dag ook aan zou moeten geloven. En nu is het zover. Als hoogbegaafde heeft Heron niet vaak zijn best hoeven doen om te leren. Informatie kwam vanzelf in zijn hoofd, als hij het interessant of nuttig genoeg vond. Hij heeft dus weinig discipline. En er moet iemand continu naast hem zitten om hem aan het werk te houden, zeker als het om stom stampwerk gaat.

Ik vind het best veel: 52 plaatsen per provincie voor een kind van 9. Zeker voor een kind dat ook al gek werd van tafels uit het hoofd leren. En in de tijd van Google Maps en TomTom zie ik er ook het nut niet van in om te weten waar het Tjeukemeer of het Oudegaasterbrekken ligt, met alle respect voor de mensen die er in de buurt wonen. En Heron voelt hetzelfde. Al na twee minuten thuis oefenen huilt hij. Ik kan hem alleen maar troosten, terwijl ik dat rotvak vervloek.

Heron leert als hoogbegaafde het liefst topdown. Hij wil begrijpen, en niet stom stampen en weer oplepelen. Het lastige is dat een paar van Herons hoogbegaafde klasgenootjes wel tienen halen voor de topotoetsen. Hij heeft vriendjes die zich elke dag vervelen en blij zijn dat ze eindelijk hun indrukwekkende hersens aan het werk mogen zetten, al is dat om onbekende plaatsen te leren kennen. Of misschien is het een kwestie van een fotografisch geheugen. Tegen Robert, zijn vader, zeg ik dat Heron wat mij betreft best een onvoldoende voor topo mag hebben.

Robert zegt dat ik het verkeerd zie. Dat topo een belangrijk vak is, niet omdat je ervan leert waar Goëngarijpsterpoelen ligt, maar omdat je leert leren. Je hersens aan het werk leert zetten. In het boek Het Geheugenpaleis van Joshua Foer staat inderdaad dat je je geheugen kunt trainen. Door te oefenen kun je zo leren duizend willekeurige getallen in vijf minuten te onthouden. Indrukwekkend. Je kunt het niet alleen gebruiken om kennis op te slaan, maar, door verbanden te leggen, ook om steeds nieuwe dingen te leren. Dat is handig.

Jammer voor Heron als hij ook een topotrauma oploopt. Het is voor zijn eigen bestwil.

Reageer op artikel:
Hoogbegaafd en een hekel aan topo
Sluiten