School 16 apr 2019 Soraya Vogelaar

Interview: lerares Natasja over lesgeven op een tienerschool

Geen leraren maar leergroepbegeleiders. Lesgeven is op het Tiener College in Gorinchem nét even anders. Een tienerschool is een schoolsysteem waarbinnen leerlingen tussen de 10 en 14 jaar oud les krijgen van leraren van het basisonderwijs én het voortgezet onderwijs. De leergroepbegeleider is een constante factor voor de kinderen op het Tiener College, terwijl er tussendoor ook lessen zijn van gastdocenten uit het voortgezet onderwijs en er de mogelijkheid is om lessen te volgen in een andere groep. JM sprak met leergroepbegeleiders Pieter en Natasja. Zij delen hun verhaal over deze andere manier van lesgeven. In dit artikel het verhaal van Natasja.

Natasja van Meer geeft sinds 2015 les op het Tiener College. Ze is leergroepbegeleider van de klassen TC 1-2 (groep 7 en 8 van de basisschool). Ze begon eerst parttime: twee dagen in de week lesgeven op het Tiener College, terwijl ze de andere dagen nog op een andere school werkte. Na verloop van tijd ging ze fulltime aan de slag bij het Tiener College. Terugkeren naar het regulier onderwijs? Daar piekert ze niet over: ‘Ik haal niet meer zoveel plezier uit het regulier onderwijs. Pionieren, dat hoort bij mij!’

Natasja over lesgeven op een tienerschool

Is een tienerschool zoals het Tiener College geschikt voor ieder kind?

‘Dit hangt er denk ik van af hoe de ouders erin staan en welke verwachtingen zij hebben. Het vergt soms ook veel van ons, vooral als leerlingen veel extra aandacht van ons vragen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan leerlingen die komen uit het speciaal onderwijs of hoogbegaafden. Het moet uiteindelijk wel haalbaar zijn. We kunnen wel op een persoonlijke manier onderwijs inrichten voor de kinderen, maar het kan niet oneindig ver gaan, het is tenslotte niet privéonderwijs.’

Wat onderscheidt dit onderwijs, waar ligt jouw focus op in het lesgeven?

‘Er komt vooral persoonlijk eigenaarschap bij kijken. Ze moeten het zelf doen. Het zijn hun doelen en ze doen het voor zichzelf. Het is belangrijk dat ze zelf bereid zijn ergens voor te werken en dat proces leren. Wij kijken als leergroepbegeleiders inhoudelijk naar het leerproces en de doelen van de kinderen. Wat is er voor ze nodig om verder te gaan?
Als een leerling een vraag stelt, stel ik een vraag terug. Nu is het niet zo dat ik geen antwoord wil geven of dat ik dit altijd doe. Maar het is mijn manier om ze aan het denken te zetten.  Ze worden zo steeds zelfstandiger, ontdekken hun talenten en krijgen zelfvertrouwen. Het is mooi om te zien hoe ze daarin groeien.’

Hoe zou jij de leerlingen in jouw klas omschrijven?

‘Ik merk dat de leerlingen bestaan uit twee verschillende groepen. De ene groep is hier voor de visie van de school omdat deze aansluit bij hun interesses en de wensen van hun ouders. De andere groep is er omdat ze zijn vastgelopen op hun vorige school. Dit kan verschillende redenen hebben. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat ze behoefte hebben aan meer vrijheid om zelf dingen te beslissen.’

‘Er zijn heel veel verschillende leerlingen, die elk een eigen aanpak vragen. Sommigen moet je continu bijsturen, anderen hebben dat minder nodig en weer anderen zijn heel zelfstandig. Het is altijd een zoektocht naar wat er wel en niet werkt.  Hoe kan ik ze prikkelen om het zelf te doen? Hoe zorg ik ervoor dat ze zelf een oplossing leren zoeken? Soms duurt dat proces jaren. En het zorgt ook voor een spanningsveld: sommige kinderen kunnen zich heel goed aanpassen. Dan passen ze zich aan, aan de verwachtingen die ik heb. Omdat ze dan denken: ‘O zo wil zij het, als ik daaraan voldoe dan is het goed en dan haal ik het.’ Maar dat is natuurlijk niet de bedoeling. Het lijkt dan heel goed te gaan, maar ondertussen leert een kind dan helemaal niet waar zijn of haar eigen krachten en passies liggen.’

‘Ik  vind het heel mooi dat kinderen zich gehoord voelen omdat ze mogen meedenken’

Hoe mengt jouw groep zich met de andere klas? Zijn er leerlingen die al gedeeltelijk onderwijs op het middelbare school niveau aankunnen?

‘Mens en maatschappij is een vakoverstijgende vorm waarin alle doelen van geschiedenis, aardrijkskunde, natuur en soms economie en godsdienst zitten. Hierbij zitten alle leerlingen van het Tiener College (dus van 10-14 jaar) bij elkaar, werkend op hun eigen niveau. We passen ons aanbod aan bij het niveau van de leerlingen. Dit betekent dat sommige leerlingen naar een andere groep gaan voor instructies. Zo komen er ook leerlingen van groep 6 naar mij toe. De leerlingen volgen de instructies alleen als ze dat doel nog niet beheersen. Het kan dus voorkomen dat ze meteen aan het werk gaan, omdat ze dat doel dan al behaald hebben. Dit vergt een goede voorbereiding als leerkracht; wij kijken van tevoren of ze dit wel aan kunnen. Doordat iedereen op z’n eigen niveau mee kan gaan, zorgt dit ook voor rust in de les. Het is dan veel minder het geval dat een kind zich verveelt omdat hij het al weet en te weinig uitgedaagd wordt.’

Kom je uitdagingen tegen in deze manier van lesgeven?

‘Het is voor mij zoeken naar de balans tussen regie houden en ruimte geven. Hoe ga ik om met dingen die niet kunnen? Ik wil ze namelijk leren dat bepaald gedrag consequenties heeft, zonder te straffen. Leerlingen mogen leren met vallen en opstaan, maar kunnen niet overal mee wegkomen. Dus volgen er passende consequenties als dit nodig is, met het doel dat ze er iets van leren. Hoe leren ze er dan van? Ik zoek altijd naar een passende manier om het duidelijk te krijgen. Dat is ook een leerproces voor mij.’

Wat is jouw passie of streven wanneer je hier voor de klas staat?

‘Ik vind het heel mooi wanneer kinderen die bij ons komen, zich veilig voelen. Dat ze zich thuis voelen en wel weer zin hebben in school. Het sociale aspect vind ik belangrijk. Dat zij zich gehoord voelen omdat ze mogen meedenken.’

Je hebt eerst les gegeven in het regulier onderwijs, zou je daar ooit nog naar terugkeren?

‘Nee. Ik haal niet meer zoveel plezier uit het regulier onderwijs als dat ik hier doe. Je zit hier echt in een proces en dat levert veel op. Natuurlijk kost het ook veel tijd en energie om ieder kind goed te ondersteunen volgens zijn of haar persoonlijke leerplan. En het gaat niet altijd perfect. Maar daarin zoeken en pionieren, dat hoort bij mij.’

Meer weten over tienerscholen? Dan vind je de volgende artikelen misschien ook interessant om te lezen:

Laatste reactie
0 reacties totaal
Nog geen reacties
Praat mee op het forum

Ontvang de best gelezen artikelen in jouw inbox

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang de beste artikelen over het leven met je gezin, de opvoeding en ontwikkeling van je kind in je mailbox.

Reageer op artikel:
Interview: lerares Natasja over lesgeven op een tienerschool
Sluiten