Je kind prijzen? Geen goed idee

Je kind prijzen, wie doet het niet te pas en te onpas? 'Goed gedaan!’ of ‘wat ben je toch slim’? Maar of je kind er baat bij heeft? Steeds meer experts zetten vraagtekens bij het positieve effect ervan. 

Benieuwd waarom het prijzen van je kinderen juist niet goed voor kinderen is? En wat de alternatieven zijn? Wij hebben het in dit artikel op een rij gezet. 

1. Het vermindert de motivatie en plezier

Vaak hebben we de neiging om onze kinderen te prijzen voor hun eindresultaten, in plaats van de inspanning die zij hebben verricht. Deze vorm van prijzen kán motiverend zijn, maar volgens de onderwijsdeskundige, Alfie Kohn, gaat dit ten kosten van de motivatie die het kind uit zichzelf haalt. Dus dat je kind iets doet omdat hij het zelf graag wil en niet omdat hij door jou gemotiveerd wordt iets te doen. Dus wat is het punt dat Kohn probeert te maken? Als wij onze kinderen blijven prijzen om hun goede resultaten, dan daalt de interesse en het plezier van kinderen zelf, omdat kinderen voornamelijk gefocust zijn op de beloning of schouderklopjes van hun ouders

2. Het heeft vaak geen betekenis

Vaak worden kinderen zonder goede reden geprezen. Je zegt bijvoorbeeld tegen je kind: “Goed gedaan, laten we gaan”, als je kind zich lief boodschappen heeft meegedaan. Maar deze vorm van prijzen is eigenlijk nietszeggend. Wat meer betekenis heeft, is bijvoorbeeld de opmerking: “Dankje, dat je tijdens het boodschappen doen zo geduldig was”. Denk goed na over wat je met je complimenten wilt bereiken. Zijn er specifiekere manieren om je trots over te brengen, je kind te bedanken of hem te motiveren?

3. De effecten op het gedrag zijn beperkt

Oké, laten we ervan uit gaan dat 'goed' gedrag ons doel is. Goed gedrag – ook als je er zelf niet bij bent. Psycholoog, auteur en oprichter van Aha Parenting, Laura Markham, waarschuwt in haar boek Peaceful Parent, Happy Kids dat: “lof alleen werkt als je zelf in de buurt bent. Bijvoorbeeld, kinderen die worden geprezen voor het delen met anderen, zullen alleen delen als volwassenen kijken.” Dus, met andere woorden: met complimenten bereik je juist dat kinderen zich alleen in de omgeving van hun ouders zich goed zullen gedragen. 

4. 'Slimme' kinderen gaan minder uitdagingen aan

Uit onderzoek van psycholoog Carol Dweck bleek dat het prijzen van intelligentie (zoals bijvoorbeeld: ‘je bent goed in wiskunde’) zorgt voor een ‘fixed mindset'. Wat een fixed mindset inhoudt? Kinderen geloven dat hun intellect en talent vaststaat, waardoor ze minder hun best zullen doen om een uitdagende opdracht te maken of te doen. Kinderen die minder worden geprezen hebben een ‘growth mindset’ waardoor ze geloven dat ze juist door een inspanning te leveren meer bereiken en moeilijke situaties of opdrachten overwinnen. Dus kinderen die vaak complimentjes krijgen voor hun ‘slimheid’, zullen minder uitdagingen aangaan.

4x zo geef je een goed compliment

Aan ouders dus de taak om onze kinderen aan te moedigen, zónder dat wij ze betekenisloos prijzen en complimenten geven en ons alleen maar richten op het eindresultaat. Helder. Maar hoe doen we dat? Experts geven als antwoord ‘beschrijvende lof’. Beschrijvende lof? Ja, beschrijvende lof gaat over het observeren en becommentariëren van de acties en inspanningen van kinderen. Als ouder kan je dus je kinderen aanmoedigen door te beschrijven wat je ziet, hoe het anderen beïnvloedt en zonder enig oordeel.

Adele Faber & Elaine Mazlish schrijven in How to Talk so Kids Will Listen & Listen so Kids Will Talk dat als ouders waardering geven door het beschrijven wat zij zien, kinderen zichzelf zullen prijzen. Oftewel: je helpt kinderen hun eigen prestaties te herkennen en trots daarop te zijn. Kinderen leren op die manier vanuit eigen motivatie dingen te doen. 

Het klinkt allemaal mooi. Maar hoe pakken we dit in de praktijk aan? Want hoe en wanneer moeten wij onze kinderen nou precies prijzen? Wij geven een praktisch overzicht:

  1. Wees aanwezig: geef aandacht, geen complimenten
  2. Beschrijf: 'Je deed het, je hebt je huiswerk afgemaakt!'
  3. Leg uit wat de gevolgen zijn: 'Je gaf Sanne haar speelgoed; daar wordt ze blij van'. Of: 'Je vriendjes vonden het vandaag echt gezellig om met jou te spelen, omdat je je speelgoed met hen gedeeld hebt.'
  4. Bespreek: 'Je fietste vandaag alleen naar school; gaf je dat een trots gevoel?'

Even alles op een rijtje

Het is misschien al met al behoorlijk veel informatie, dus laten we het even samenvatten. Als eerste: aan ouders de taak om hun kinderen minder onnodig te prijzen. Je zult namelijk merken dat als je je kinderen beschrijvend prijst voor hun inspanningen, je kinderen vanuit eigen motivatie positiever gedrag zullen vertonen. Als je alleen de acties en inspanningen van kinderen prijst, zullen zij zichzelf leren waarderen. En dat is belangrijk: kinderen leren dan dingen vanuit eigen motivatie te doen, in plaats van omdat zij straf willen vermijden of complimentjes willen krijgen.

Bron: parent.co

Reageer op artikel:
Je kind prijzen? Geen goed idee
Sluiten