Koekie is altijd het slachtoffer

redactie 21 jun 2018 Blogs

Koekie, onze 10-jarige pleegzoon, werd op donderdag niet een maar twee keer uit de klas gestuurd. Ik hoorde het toevallig van juf Clotti, toen ik hem kwam ophalen van de naschoolse opvang en haar tegen het lijf liep.

Omdat hij er niet over begon, bracht ik het halverwege onze fietstocht naar huis zelf ter sprake. Nee, het was in de verste verte niet zijn fout dat hij verwijderd was, dat kwam allemaal door de meester die deze dag zijn vaste juf Nancy verving.Ik heb echt niks gedaan.

Natuurlijk niet Koekie, zeg ik. ˜Jij doet nooit iets verkeerd, het zijn altijd de anderen.

Jij gelooft me nooit Frans, zegt hij boos en hij fietst zo hard als hij kan bij me vandaan.

Tijdens het eten praten we er nog een keer over. Zelfs Danya is uit de klas gestuurd,zegt hij verontwaardigd. Het ligt echt aan de meester. Die is raar.

Als ik hem 's avonds naar bed breng, spreek ik hem toe op mijn allerrustigste toon. Koekie, je kunt niet doorgaan met altijd de schuld aan anderen te geven. Jij bent verantwoordelijk voor wat je doet en voor de gevolgen. Als er iets misgaat, dan ligt het aan jezelf. Dat is helemaal niet erg, want van fouten leer je. Je mag wel honderd fouten per dag maken als je maar toegeeft dat jij die fouten gemaakt hebt. Ik ben het ondertussen een beetje zat, die excuses van jou. Wat er ook gebeurt, jij hebt er part noch deel aan. Het is altijd weer ieders fout behalve de jouwe. Je bent 10, geen kind meer, maar bijna een man. En een man is verantwoordelijk voor zijn eigen daden. Als-ie die verantwoordelijkheid niet neemt, dan wordt hij nooit een echte man.’

Nou, zo ging dat dus ongeveer.

En ik sloot af met de vraag: Begrijp je dat?

En hij zei: ˜Ja Frans, dat begrijp ik.'

Bijna altijd, voor elk incident, zoekt Koekie de schuld buiten zichzelf. Hij is in welhaast iedere situatie het slachtoffer. Hij is zelden verantwoordelijk voor wat hem ook maar overkomt. Honkbalt hij slecht, dan ligt het aan de werper die hem ballen geeft die hij niet kan raken. Valt hij met zijn fiets dan ligt het aan een oneffenheid in de weg, is hij iets kwijt dan heeft mijn vrouw het gedaan. En rekent of leest hij slecht, dan is dat volledig te wijten aan de loop van zijn leven. ˜Ik ben een pleegkind en daardoor kan ik me niet concentreren want mijn hoofd zit te vol.

In zekere zin ben ik nog wel gevoelig voor dat laatste argument. Zijn leven is gebouwd op onzekerheden. Hij heeft geleerd niet langer dan een week, of erger nog: een dag vooruit te kijken. Hij had nooit de garantie dat hij over een maand nog in hetzelfde huis of bij dezelfde mensen zou wonen. Het draagt bepaald niet bij aan het ontwikkelen van verantwoordelijkheidgevoel. Beslissingen nam hij nooit zelf, die werden voor hem genomen. Hup, moest hij weer zijn spullen inpakken en verhuizen, soms midden in de nacht. Voilà, weer naar een andere school met een andere juf. Toe maar, van het ene stel opvoedregels naar het andere stel. En die regels hoefden niet per se op elkaar te lijken. Waar hij twee gezinnen geleden als basiswet meekreeg dat hij geen fouten mocht maken, leert hij van ons dat fouten maken de normaalste zaak van de wereld is en juist datgene is waar je het meeste van leert. Tja, word daar maar eens wijs uit.

Dus een gedeelte van 'het is altijd de schuld van de anderen' is niet zo makkelijk op te lossen. Daar kunnen we pas echt aan werken als we de definitieve rechterlijke uitspraak hebben dat hij bij ons blijft tot zijn 18e. Dan kunnen we hem garanderen dat de wetten, regels en principes die we hem leren voor eeuwig zullen gelden. Dat is het project waar mijn vrouw en ik, en waarschijnlijk ook zijn therapeut en juf, naar verlangen. Maar zover is het nog niet, die uitspraak wordt pas verwacht in februari of maart volgend jaar.

Tot die tijd zal ik desondanks blijven hameren op zijn eigen verantwoordelijkheid. Iedere keer dat hij zegt: Was niet mijn schuld of Dat heeft iemand anders gedaan zal ik hem toespreken. Ook al hang ik mezelf mijlenver de keel uit, ik ga door met hem wijzen op zijn eigen verantwoordelijkheid. Ik denk dat het de grootste hobbel is die hij moet nemen in zijn leven.

Reageer op artikel:
Koekie is altijd het slachtoffer
Sluiten