Koekie steekt zijn middelvinger op. Wat nu?

redactie 22 jun 2018 Blogs

Woensdag had ik een afspraak op school. Met directrice Astrid en met de psycholoog, bij wie onze 10-jarige pleegzoon Koekie wekelijks therapie heeft. Hoe moet het verder met Koekie op school, was het agendapunt. Want zijn schoolleven is een aaneenschakeling van incidenten, slechte resultaten en afspraken die niet nagekomen zijn of die niet werken.

Maar Koekie is nu eenmaal Koekie en die zorgt er altijd voor dat niets gaat zoals je verwacht dat het zal gaan. De extra dimensie die hij aan deze bijeenkomst toevoegde was een tekening. Die lag bij Astrid op het bureau en kwam na een tijdje ter sprake.

Hij had een hand getekend met een opgestoken middelvinger. Hij had er ook wat bijgeschreven: ˜Voor Rik, van Koekie.

Rik is een meester, die wel eens voor zijn klas staat en waar hij al aardig wat aanvaringen mee gehad heeft. De tekening die nu bij Astrid op tafel lag, had Koekie bij meester Rik op het bureau gelegd.

Ik zette mijn meest geshockeerde gezicht op.

˜Dit gaat wel heel ver! zei ik.

˜Dit kan niet, zei de psycholoog.

˜Nee, zei Astrid.

Ik voorzag een dramatische avond thuis als we Koekie hiermee gingen confronteren en stopte de tekening in mijn binnenzak. Ik had even helemaal geen zin om hem op te gaan halen van de naschoolse opvang en fietste een tijdje doelloos en nadenkend door Amsterdam. Pas toen ik een rigoureuze beslissing had genomen was ik in staat naar hem toe te gaan (daarover meer in een van de volgende afleveringen van dit blog).

˜Nee, zei Koekie aan tafel. Hij had geen idee wat dat betekende, een opgestoken middelvinger.

˜Betekent het, vroeg mijn vrouw, ˜dat je heel goed gewerkt hebt op school?

˜Nee, zei Koekie, dat betekent het niet.

˜Betekent het, vroeg mijn vrouw, ˜dat we in de meivakantie naar Gent gaan?

˜Nee, zei Koekie, ook dat betekent het niet.

Ondertussen begreep hij dat we zijn papieren oorlogsverklaring aan meester Rik zwaar opnamen en begon hij met toneelspelen. Huilen, eerst voorzichtig daarna hysterisch, hij wierp zich op de grond, begroef zich onder kussens. Het duurde een half uur voordat hij zei dat hij wist wat een opgestoken middelvinger betekende. ˜Fuck you, zei hij.

˜Ja, zei mijn vrouw, ˜fuck you. En dat betekent: val dood. En dat heb jij getekend voor meester Rik. Waarom?

We kregen weer de inmiddels bekende mix van tranen en stiltes.

˜Dat kan niet, Koekie, dat kan echt niet.

Anderhalf uur later hadden we een soort van verhaal. Dat kwam er, in het kort, op neer dat hij zich aangesloten had bij een groepje oudere kinderen van school en dat hij, om zich daar te kunnen handhaven, allemaal ˜stoere dingen moest doen. ˜Anders slaan ze me, zei hij.

Mijn vrouw en ik waren nu eerder verdrietig dan boos. We vertelden verhalen over vriendschap en de waarde daarvan. Over de geweldige vriendinnen in zijn klas, die allemaal bereid waren voor hem door het vuur te gaan en die hij liet vallen voor ouderen omdat hij zo graag stoer wilde zijn. ˜Dus als je wat ouder bent en die jongens vragen je te stelen, dan doe je dat ook, zeiden wij. Stoer zeg, lekker richting jeugdgevangenis.

Ja, wij begonnen een beetje door te slaan.

Tijdens zijn optreden als drama queen zei hij ook nog wat verstandige dingen. ˜Er is zoveel wat ik moet onthouden. Soms weet ik het niet meer. Ik moet hier ook allemaal andere dingen doen dan bij mama.

Die verwarring begreep ik wel.

Maar hij zei ook dingen die ons triest stemden. Midden in een hysterische huilbui kwam er opeens het volgende zinnetje uit: ˜Het is niet eerlijk dat ik altijd zo vroeg naar bed moet, veel vroeger dan de andere kinderen uit mijn klas en veel vroeger dan bij mama.

Want dat is ook Koekie: hij denkt toch in de eerste plaats (en de tweede, en de derde) aan zichzelf.

Echte spijt over zijn tekening is dan ver te zoeken. Hij heeft er alleen maar spijt van omdat het hem zoveel gelazer oplevert, niet omdat hij vindt dat hij iets verkeerds gedaan heeft, iets dat echt niet kan. Hij lijkt geen geweten te hebben.

˜Hebben we dan helemaal niets bereikt, de afgelopen twee jaar? vroeg mijn vrouw zich op het einde van de avond af. ˜Nou, hij heeft in ieder geval niet om zijn moeder geschreeuwd en hij heeft gepraat, gaf ze zelf het antwoord.

De volgende dag zaten we toevallig met een gepensioneerde psychiater aan tafel en spraken we over het geweten. ˜Geen geweten, dat bestaat niet, zei hij. ˜Een slecht ontwikkeld geweten wel. Wij knikten. Hij vervolgde: ˜Je kunt kiezen om een geweten niet te gebruiken, het uit te schakelen. Zoals je de stekker uit een stopcontact trekt.

Dat was een mogelijke diagnose. De grootste kans om te overleven, het belangrijkste in Koekie's bestaan, had hij als zijn geweten niet meedeed.

Daar moesten we het maar mee doen. En natuurlijk beseften we dat het nog een lange en moeilijke weg was die we met Koekie te gaan hadden.

Reageer op artikel:
Koekie steekt zijn middelvinger op. Wat nu?
Sluiten