Minder vechtscheidingen door mediation

redactie 19 jun 2018 Bemiddeling

Vechtscheidingen zijn vooral voor kinderen heel naar om mee te maken. Gelukkig is het aantal vechtscheidingen door de toegenomen aandacht voor mediation afgenomen. Zou mediation voor gezinnen met kinderen verplicht moeten worden gesteld?

Cijfers

Volgens cijfers van het ministerie van Veiligheid en Justitie neemt het aantal 'conflictueuze scheidingen' de laatste jaren af. Tussen 2012 en 2014 daalde het aantal vechtscheidingen van 6.000 naar 4.900 per jaar. Een daling die met name te danken is aan de inzet van mediation als middel om scheidingen af te wikkelen, stelt Marjoleine de Boorder, advocaat en partner bij De Boorder Schoots Advocaten. “Het overheidsbeleid, waardoor rechters en advocaten steeds beter opgeleid zijn op het gebied van mediation en vaker kiezen voor een praktische in plaats van een juridische aanpak, lijkt haar vruchten af te werpen.”

Conflicten en emoties

“De term vechtscheiding is arbitrair”, zegt scheidingscoach Wanda Vendrig. Zij werkt samen met mediators en coacht ouders om ‘succesvol te scheiden’, zoals ze dat noemt. “Dit is het omzetten van de verbroken relatie in een succesvolle scheiding, met oog voor de emotioneel-relationele kant van het verhaal voor alle betrokkenen.” Dit is in de praktijk vaak een hele opgave, want conflicten die er tijdens de relatie al waren, gaan zeker niet voorbij tijdens de afwikkeling van een echtscheiding.

Veel ouders beginnen weliswaar aan een echtscheiding met de intentie om er samen goed uit te komen, maar als financiën een rol spelen, een huis of een afhankelijkheidssituatie, dan wordt het al snel ingewikkeld en is er meer kans op escalatie. “Je hoort wel eens dat hoger opgeleiden vaker in een vechtscheiding terechtkomen. Dat is ook omdat er daar meer geld is om elkaar te bestrijden. Die prikkel moet je eigenlijk wegnemen door mediation te verplichten voordat zij aan een rechtszaak beginnen. Dat is ook in het belang van de betrokken kinderen.”

Kinderen betalen prijs

Jaarlijks belanden 70.000 kinderen in een scheiding. Exacte gegevens over hoeveel kinderen in een vechtscheiding terechtkomen ontbreken. Wel is duidelijk dat veel kinderen er de prijs voor betalen, weet Vendrig. “Emotioneel, sociaal en psychisch.” Van de gescheiden ouders geeft 85 procent aan dat ze ongelukkig zijn over de gevolgen van hun scheiding. “Ze vinden het moeilijk om niet in een conflict te belanden met hun ex en merken dat hun kinderen er veel meer last van hebben gehad dan ze vooraf gedacht hadden.” Een mediator probeert met de ouders afspraken te maken over onder meer een ouderschapsplan en probeert beide partijen op één lijn te krijgen. “Een beter uitgangspunt dan dat van de advocaat, die slechts de belangen van een van de partners vertegenwoordigt.”

Volgens De Boorder daalt het aantal vechtscheidingen doordat een aantal rechtbanken de mogelijkheid heeft om zaken te verwijzen naar mediation. “Ook hanteert de rechterlijke macht lokaal op projectniveau en experimenteel andere werkwijzen om overleg rondom scheidingen aan te moedigen, wat ook een positief effect heeft.” Ook Vendrig toont zich een warm voorstander van mediation. “Je zit dan met beide partijen aan tafel, niet alleen met een advocaat die alleen verantwoordelijk is voor zijn eigen cliënt. De mediator wil beide partijen verzoenen en dat is een beter uitgangspunt.”

Verplichten mediation

In veel landen gaat men al veel verder dan Nederland. In Scandinavië, Engeland, België, Duitsland, Canada en verschillende staten in de VS is mediation verplicht. In Engeland bijvoorbeeld is het sinds 2011 verplicht om mediation te hebben geprobeerd als er een scheiding aangevraagd wordt, net als in veel delen van de VS. Volgens cijfers van de Kinderombudsman zijn de gemiddelde duur en kosten van scheidingen in Engeland sindsdien sterk gedaald. En cijfers in Scandinavië wijzen volgens de VVD uit dat verplichte bemiddeling het aantal vechtscheidingen met vijftig procent kan terugbrengen.

De Boorder: “Als we de geleerde lessen uit de landen om ons heen ter harte nemen, dan kunnen we de conclusie trekken dat Nederland toe moet naar een model met verplichte mediation, waarbij ouders verplichte voorlichting krijgen.” Een initiatiefvoorstel met betrekking tot mediation, afkomstig van de huidige ministerie van Veiligheid en Justitie en toenmalig Tweede Kamerlid Van der Steur werd medio 2015 echter ingetrokken. Dit wetsvoorstel had tot doel mediation te stimuleren. Partijen moeten bij de rechter aangeven of mediation beproefd is, en – als dat niet was gebeurd – de reden daarvoor aangeven.

Geen rechtzaak na scheiding

Verplichte mediation gaat verder, aldus De Boorder. “Kees van der Staaij (SGP, red.) heeft dat met een amendement wel aan de orde gesteld, maar al deze voorstellen zijn ingetrokken. De regering komt met nieuwe wetgeving. Een mooie kans om verplichte mediation alsnog in de nieuwe wetgeving op te nemen.” Vendrig is het daar volledig mee eens en ziet het liefst dat ouders in het eerste jaar verplicht worden te scheiden met mediation. “Sowieso vind ik dat ouders het eerste jaar van hun scheiding geen rechtszaak tegen elkaar moeten beginnen, want dat is voor kinderen ontzettend schadelijk. Slechts in het geval wanneer je er samen niet uitkomt, zou een rechtsgang toegestaan moeten zijn.”

Voor meer informatie over mediation en scheiden, zie: http://www.deboorderschoots.nl/nl/mediation/ en http://www.scheidenmetsucces.nl/

Reageer op artikel:
Minder vechtscheidingen door mediation
Sluiten