Onderzoek: een lievelingskind heeft invloed op het schoolniveau van broertjes en zusjes

Soraya Vogelaar 25 jul 2018 School

Het is misschien een tikkeltje taboe, maar het kan zowaar dat ouders een lievelingskind hebben. Uit een nieuw onderzoek blijkt dat dit onderscheid invloed heeft op het leerniveau van kinderen. En dan hoeft het nog niet eens door daadwerkelijk gedrag van ouders te komen. Het kan ook effect hebben als een kind alleen al het gevoel heeft dat een broertje of zusje het lievelingetje is.

Uit onderzoek van Penn State University blijkt dat broertjes en zusjes die tijdens hun jeugd een warme band voelden voor elkaar, beter presteerden op school. Echter, uit het onderzoek blijkt ook dat als een van de kinderen wel het idee heeft dat een broertje of zusje het lievelingskind is van zijn ouders, ze een ander leerniveau behaalden dan hun broer of zus. Opvallend: dit gold dus ook in situaties waarin het kind enkel dit gevoel had, zonder dat dit gebaseerd is op daadwerkelijk gedrag van de ouders.

15 jaar onderzoek

Voor het onderzoek werden broertjes en zusjes gedurende 15 jaar gevolgd, om zo to gedegen onderzoeksresultaten te komen. De resultaten werden niet beïnvloed door individuele schoolprestaties. Het maakte voor het onderzoek niet uit welk diploma de kinderen haalden. Belangrijker was hoeveel de schoolniveaus van elkaar verschilden of juist overeenkwamen.

Susan McHale, co-auteur van het onderzoek en professor op het gebied van menselijke ontwikkeling en familie studies aan Penn State University, zegt hierover: ‘School is natuurlijk belangrijk, maar wat er binnen een gezin gebeurt kan ook impact hebben. Een warme band met de broertjes en zusjes betekent niet meteen dat iemand een grotere kans heeft om een universitaire studie te volgen. Maar het blijkt wel een rol te spelen in hoeveel de levenspaden van broertjes en zusjes overeenkomen.’

LEES OOK: Onderzoek: ouders hebben wél een favoriet kind

Rolmodel

Bovendien heeft dit ook invloed op de band tussen kinderen in een gezin. Co-auteur Xiaoran Sun: ‘Als twee mensen een hechte band hebben, zien ze elkaar sneller als een rolmodel. Dit kan positief uitpakken, maar ook negatief. Ze kunnen de beste maatjes worden en het beste in elkaar naar boven halen. Of ze kunnen elkaar juist erg demotiveren.’

Als kinderen binnen een gezin het gevoel hadden dat een broertje of zusje wordt voorgetrokken door de ouders, heeft dit invloed op hoe ze hun zien. Dit blijkt namelijk invloed te hebben op de onderlinge band, waardoor zij elkaar niet meer als rolmodel zien. Ze hebben geen bewondering voor elkaar en kijken niet meer naar elkaar op.

Tijd doorbrengen met papa

De onderzoekers kwamen er ook achter dat dit gevoel van onder te doen voor een lievelingskind in bepaalde situaties vaker voorkwam. Het blijkt het sterkst op te borrelen wanneer de ‘lievelingsfactor’ een rol speelde in hoeveel tijd een broertje of zusje doorbrengt met de vader. De wetenschappers plaatsten hier wel een kanttekening bij, namelijk dat relatief veel kinderen in Amerikaanse gezinnen, opgroeien zonder hun vader. Of dat de rol van de vader kleiner is door bijvoorbeeld een scheiding. Dit kan een verklaring zijn waarom vaker een gevoel van jaloezie opborrelt over het contact met de vader dan met de moeder.

LEES OOK: Onderzoek: deze activiteit versterkt de band tussen moeder en dochter

Lievelingskind? Bewust mee omgaan in de opvoeding

Volgens McHale zijn kinderen zich al jong bewust van de onderlinge verhoudingen tussen hun ouders en broertjes en zusjes en de verschillen in de omgang met henzelf. McHale: ‘Ouders moeten hier alert op zijn en hier voorzichtig mee omgaan. Veel ouders behandelen hun kinderen – al dan niet onbewust – anders. Ze hebben waarschijnlijk hele goede redenen om dit zo te doen, maar kinderen moeten de redenen van hun ouders hiervoor wel begrijpen. Ouders kunnen hierover het liefst het gesprek aangaan met hun kinderen, om duidelijk uit te leggen waarom ieder kind een iets andere opvoeding of aanpak krijgt. Als kinderen namelijk begrip krijgen voor de situatie kunnen ze deze als rechtvaardig of eerlijk zien. Zelfs al is er dus een verschil tussen broertjes en zusjes. Er is dan geen sprake meer van het negatieve effect dat kan ontstaan door een lievelingskind.’

MotheringJournal Child Development

Reageer op artikel:
Onderzoek: een lievelingskind heeft invloed op het schoolniveau van broertjes en zusjes
Sluiten