Opstandig in de klas

redactie 22 jun 2018 ADHD

Onze oudste is altijd een aanwezig kind geweest. 'ADHD' zei onze omgeving al snel. 'Energiek' pareerde ik dan. Pas toen kind nummer twee kwam, een rustig en tevreden ventje, realiseerde ik mij dat ze wel eens gelijk konden hebben. Maar wat dan nog?

Het omslagpunt kwam aan het eind van groep vier, toen school met het advies kwam hem te laten blijven zitten. De boodschap kwam nogal uit de lucht vallen. Ja, wij hadden ook wel gezien dat zijn cijfers alle kanten opvlogen, maar om nou twee weken voor de zomervakantie te beslissen dat hij moest blijven zitten? En hoe zat het met die uitdaging die hij volgens diezelfde school zo nodig had?

Zijn gedrag was het probleem

Een goed gesprek met zijn juf wist ons toch te overtuigen. Het ging haar namelijk niet om de cijfers, want ze was ervan overtuigd dat hij beter kon. Haar punt was zijn gedrag. Van een gezellige en geïnteresseerde leerling was ons kind binnen enkele maanden veranderd in een dwarse en opstandige jongen. “Het is een tegenreactie,” zei ze. “Hij loopt op z'n tenen en uit dit met negatief gedrag.” Het was een treffende omschrijving, waar ik nog vaak aan terugdenk. Elk kind reageert anders op zijn omgeving en daar waar het éne kind gaat huilen of zich terugtrekt, wordt ons kind opstandig en dus in de ogen van zijn omgeving brutaal en dwars. Deze juf kende onze oudste goed genoeg, om te weten dat hij ook welwillend en lief kon zijn. Daarnaast stelde zij zich de o zo belangrijke vraag waarom hij dit positieve gedrag niet (meer) liet zien.

Groepsbelang

Zelf worstel ik met de vraag of ik dit vanzelfsprekend mag vinden. Als je in het onderwijs gaat, heb je in mijn ogen iets met kinderen en wil je ze graag verder brengen. Tegelijkertijd realiseer ik mij dat een leerkracht te maken heeft met klassen van soms wel dertig leerlingen, waarbij het groepsbelang voor het individuele belang uitgaat. Lesstof moet worden behandeld binnen de daarvoor gestelde uren en we willen ook nog creatief en sportief bezig zijn. Dan kan ik mij goed voorstellen dat je niet altijd de ruimte hebt om je af te vragen waarom een leerling niet doet wat hem gevraagd wordt.

“Hij hoort niet op speciaal onderwijs”

Steeds meer kinderen met wat men noemt 'een rugzakje', worden geacht normaal basisonderwijs te volgen. Als moeder van zo'n kind ben ik daar heel erg blij mee, omdat ik ervan overtuigd ben dat onze oudste niet thuis hoort op speciaal onderwijs. En ik heb het geluk dat hij op een school zit die dit ook ziet. “Je moet bereid zijn aan het begin van het schooljaar drie weken te investeren, en dan is het goed,” zeiden zijn juffen uit groep zes treffend.

Een kind met ODD accepteert geen gezag

Voor een invalkracht of gastdocent is dat natuurlijk lastig, die heeft die tijd niet. Met als gevolg dat als deze tegen de klas zegt dat ze 'nu moeten luisteren of anders beter naar huis kunnen gaan', onze oudste zijn spullen pakt en vertrekt. Een invalkracht zal zich wellicht laten verleiden tot een 'welles-niets discussie', vanuit het principe dat een leerling moet luisteren naar de docent. Maar een kind met ODD accepteert geen gezag en zal dus niet gevoelig zijn voor deze autoritaire benadering. En een kind met ADHD kan slecht tegen nieuwe situaties, dus is een andere juf of meester voor hem zeer ongemakkelijk. Hij zal teruggrijpen naar dat wat hij kent en voor zijn gevoel controle over heeft. In het geval van onze oudste is dit ongeïnteresseerd of clownesk gedrag, waarvoor hij op een gegeven moment de klas uit wordt gestuurd. Een voorspelbaar patroon en dus voor hem veilig.

Niet persoonlijk

Waar het om gaat, is het opstandige en negatieve gedrag niet persoonlijk te nemen. Maar realiseer je dat het voortkomt uit onzekerheid of overprikkeling. Dat dit niet altijd even makkelijk is, realiseer ik mij maar al te goed. Ook ik moet in allerlei situaties met mijn oudste mijn verwachtingen aan passen. En ik heb meer principes dan mij lief is, laten gaan. Enerzijds om niet van alles een strijd te maken, anderzijds omdat ik inmiddels weet dat mijn overtuigingen niet altijd stroken met wat goed is voor hem. Toen onze oudste op school vertelde dat hij ADHD in combinatie met ODD had, was de reactie vanuit de klas “het is fijn dat we dat nu weten, dan kunnen we daar rekening mee houden.” En dat is precies waar het om gaat.

Reageer op artikel:
Opstandig in de klas
Sluiten