Straf en beloning

Straf en beloning

Straffen is soms onvermijdelijk om verkeerd gedrag af te leren. Realiseer je dat élke reactie van een opvoeder voor het kind een straf of een beloning is. Om zo min mogelijk te straffen, moeten ouders kritisch nadenken over de eisen die ze aan hun kinderen stellen. De basisprincipes: beloon positief gedrag, spreek gedrags- of huisregels af en wees consequent.

Straf geven

  • Eerst waarschuwen: geef aan waar de grens ligt.
  • In verhouding: te lichte straf maakt geen indruk, een te zware straf maakt kind immuun en brengt het in verwarring. Te vaak straffen kan leiden tot nog slechter gedrag van het kind.
  • Op tijd: geef straf op het juiste moment (een vierjarige straf je direct, een ouder kind mag bijvoorbeeld ’s avonds geen tv kijken als hij ’s ochtends iets misdaan heeft).
  • De straf moet verband houden met het foute gedrag.
  • Lichaamstaal: wat de ouder uitstraalt (gedrag) moet overeenkomen met de boodschap. (Zeg niet met een glimlach dat je kind iets niet meer moet doen).
  • Realiseer je waarom je straft: uit onmacht, uit emotie of is het echt verdiend? Vooral bij pubers straffen ouders vaak uit angst om de greep op hun puber te verliezen. Beter kan je accepteren dat je niet alles (meer) in de hand hebt.

Wat is een effectieve straf?

  • Tekst en uitleg geven
  • Standje geven: gedrag afkeuren
  • Corrigeren: gedrag afkeuren en uitleggen hoe je het wel wilt zien
  • Time out. Na de time-out is het over en wordt er niet meer over gesproken. Geef je kind de kans het gewenste gedrag te laten zien
  • Iets niet geven (voorkomen is nog beter: zet de taart hoger, zodat ze er niet bij kunnen)
  • Negeren

Wat werkt op welke leeftijd?

tot 5 - 6 jaar: afkoelen op de gang; aantal minuten time out is gelijk aan leeftijd van je kind
vanaf 5 jaar ontwikkelt het geweten zich: onthoudingsstraf (geen tv-kijken) of taak
vanaf 11 - 12 jaar: zelf laten meedenken over de straf

Wat kan je beter niet doen?

  • Voor straf naar bed (dat moet een veilige, prettige plek blijven)
  • Als je kind al oprecht spijt heeft, niet straffen (hij beseft al dat hij stout was)
  • Slaan. Alle deskundigen zijn het erover eens: de tik levert niks goeds op. Kinderen die regelmatig een tik krijgen, zijn agressiever. In het onderwijs is de tik taboe, in de huiselijke situatie geeft 60 procent van de ouders hun peuter weleens een corrigerende tik; 45 procent hun kleuter en 24 procent het 4 - 12 jarige kind.
  • Veel straffen; dat maakt murw.
  • Loze dreigementen.

Populair binnen Ouders

Tips van de redactie

Meer artikelen over Straf en beloning