Schaakcursus – Deel 4: Aanvallen!

redactie 21 jun 2018 Schaken

Wat schaken zo ontzettend leuk maakt is dat je kunt aanvallen. Vaak is een aanval gericht tegen de vijandelijke koning, een zogeheten mataanval. In de vorige aflevering zagen we hoe een paard en een loper een beslissende aanval uitvoerden op die zielige zwarte koning. Die stond na zeven zetten al mat!
Daarom is schaken zo fijn: je bedenkt een aanvalsplan, je voert het uit en soms gaat het helemaal zoals je het allemaal bedacht had. Als alles volgens je plan gaat en je wint geeft dat een heel fijn gevoel.

Schaakliefhebbers die naar je partij gekeken hebben, geven je een klop op je schouder dat je mooi gespeeld hebt. Heel soms kan een schaakpartij zelfs zo mooi zijn, dat het bijna kunst is. Alleen al het naspelen van zo'n partij, kan je een heel blij maken. Speel maar eens aanvalspartijen na van wereldkampioen uit het verleden als Tal, Fischer of Kasparov, dan begrijp je misschien wat ik bedoel. Zij waren echte aanvalskunstenaars.

Natuurlijk is het spannend om een koningsaanval te spelen, maar je kunt ook stukken aanvallen. Een bekend thema is de dubbele aanval: je valt dan bijvoorbeeld met je dame twee stukken van je tegelijk aan. Vaak kan je tegenstander slechts één stuk redden en verliest het andere. Zeker als een stuk schaak geeft en tegelijk een ander stuk aanvalt, is het vaak goed mis.
Maar lang niet altijd! Dat is juist wat schaken weer zo leuk maakt: je kan voor je tegenstander een val zetten met een lokzet.
Kijk maar eens goed naar onderstaande diagrammen.

Een voorbeeld van een goed uitgevoerde dubbele aanval:

Diagram 4.1
Wit heeft net Df6 schaak (!) gespeeld. Omdat de koning moet zetten, verliest zwart zijn toren.

Kijk eens naar het volgende diagram:

Diagram 4.2
Zwart heeft in deze stelling de lokzet Ta7 gespeeld. Wit trapte in de val en speelde Df2 schaak; dubbele aanval! Waarom is dat een slechte zet?

Diagram 4.3
Zwart heft met 1… Tf7 het schaak op, door zijn toren tussen de witte dame en de zwarte koning te plaatsen.
In deze stelling is het meteen heel vervelend voor wit, omdat de dame niet mag spelen. De witte dame staat 'gepend', zoals dat heet en gaat verloren! Omdat er dan twee koningen overblijven, is de partij meteen remise.

Soms werkt een dubbele aanval niet, door de waarde van het aanvallende stuk. Klinkt misschien ingewikkeld, maar is het niet. Een voorbeeld maakt dat duidelijk:

Diagram 4.4
Wit heeft net 1. Dd4 gespeeld, een dubbele aanval op twee paarden. Zwart moet nu zijn paard van c5 naar d3 spelen om zijn collega te dekken.
Waarom is 1… Dxd4 een slechte zet?

Diagram 4.5
Wit slaat de zwarte dame terug met zijn pion die de dubbele aanval van de witte dame overneemt.
Omdat de witte pion meer waard is dan een paard, wint zwart materiaal. Een dubbele aanval met een pion is sterk, al moet de pion wel gesteund worden door stukken of een andere pion, zoals in het bovenstaande diagram.

In schaakpartijen komt de dubbele aanval veel voor. Zet zelf maar eens stellingen op het bord waarin je met één wit stuk (bijvoorbeeld een paard) twee zwarte stukken ( bijvoorbeeld een dame en toren) aanvalt. Je zal ontdekken dat er veel mogelijkheden zijn.

In de volgende aflevering gaan we verder op het thema dubbele aanval. We zullen laten zien dat niet alleen de stukken een rol spelen in een dubbele aanval maar ook velden.

Reageer op artikel:
Schaakcursus – Deel 4: Aanvallen!
Sluiten