Sportende kinderen: de invloed van hun ouders

redactie 19 jun 2018 Beweging

Bij sporten gaat het om lekker bewegen en plezier maken. Maar voor sommige kinderen is de spanning te groot, vooral als ze mee (moeten) doen aan wedstrijden. En ouders? Die proberen hun kind te stimuleren en voeren daarmee soms de druk nog verder op.

Niet dreigen bij slechte prestatie

Bij sporten zou het om plezier moeten gaan, zeker als het kinderen betreft, maar de praktijk is vaak weerbarstig. ‘Een tijd geleden liet een van mijn pupillen me een sms van haar moeder zien,’ zegt Tineke Bartels, bondscoach van de talenten van de KNHS, de paardensportbond. ‘Dat was vlak voor de wedstrijd. “Als je niet 70 procent haalt, verkoop ik het paard” las ik. Hoe denk je dat zo’n kind aan die wedstrijd begon?’ 

Zeker in de hippische sport zijn ouders bijzonder betrokken bij de prestaties van hun kind. Ze hebben geïnvesteerd in het paard of de pony, in de trailer, in een coach en steken veel tijd (en geld) in de sport van hun zoon of dochter. ‘Het is niet zo dat ouders bewust druk uitoefenen op hun kinderen, maar onbewust gebeurt het zeker. Dan weet een kind heus wel wat een paard gekost heeft,’ zegt Bartels.  

Prijs de inzet

Kinderpsycholoog Tischa Neve vindt dat ouders van sportende kinderen te allen tijde twee zaken goed moeten onderscheiden: inzet en prestaties. ‘Begrijp me niet verkeerd: ouders mogen wel verlangen dat hun kind zich inzet. Maar te vaak verwarren ze de uitslag van de wedstrijd met de inzet van het kind. Het ene kind maakt zonder enige moeite een radslag terwijl het andere zich enorm inspant maar het niet voor elkaar krijgt. Ook dat laatste kind heeft steun van zijn ouders nodig,’ zegt Neve. 

Waar teamsporters zich bij een mindere dag nog kunnen verschuilen, staan individuele sporters altijd in de schijnwerpers. Maak je een fout of verlies je een wedstrijd, dan heb je dat echt zelf gedaan. 

Turnen: elke fout telt

Bij de gymnastiekbond (KNGU) zijn ze zich daarvan bewust. De turnsport is er een van strikte regels en protocollen, zeker als het gaat om jurering. Maak je een fout, dan volgt puntenaftrek. ‘Zo werkt het bij het turnen, maar de vraag is of je ook bij jonge turners en kinderen die aan gymnastiek doen dezelfde jurering moet hanteren,’ zegt Henriët van der Weg van de turnbond. ‘Ik vind van niet.’ 

Het systeem is zeker voor jonge kinderen niet echt pedagogisch verantwoord. Bij elk foutje op de balk of mat volgt puntenaftrek. ‘Kinderen ervaren dan niet dat ze een acht hebben gescoord, maar dat ze twee punten hebben verloren. Dat kan niet de bedoeling zijn.’ zegt Van der Weg. 
De KNGU is nu een kruistocht in turnland begonnen om de wedstrijden kindvriendelijker te maken. Dat valt nog niet mee. Van der Weg: ‘De cultuur binnen de sport is niet van grote veranderingen. Het gaat stapje voor stapje.’ 

Tips voor ouders: 

  • Onderscheid inzet van prestaties. Inzet kun en mag je verwachten van een kind, zeker wanneer je als ouder ook 'investeert' in de sport van je kind (tijd en of geld). Prestaties zijn mooi meegenomen en daar moet nooit druk op liggen. Geef ook complimenten op de inzet en het proces, veel belangrijker dan het eindresultaat.
  • Verminder spanning voor een wedstrijd door je als ouder niet te focussen op de prestatie. Praat er niet over, beloof geen beloningen voor winnen, richt je op het plezier.
  • Vraag na afloop van een wedstrijd of training hoe het is gegaan, of je kind zelf tevreden is. Of het leuk was. Benadruk was goed ging.
  • Het is de sport van je kínd. Het moet niet jóuw droom worden. Blijf kijken of je kind echt zelf nog wil, vanuit zijn eigen motivatie.
  • Maak samen goede afspraken over hoe een seizoen eruit gaat zien. Bespreek wat jullie willen en kunnen investeren, en bespreek samen wat je verwacht van je kind (inzet, naar trainingen gaan, andere dingen ervoor laten?). Start er een nieuw seizoen? Bespreek dan hoe je kind erin staat en of hij er nog echt voor gaat, et cetera.
  • Moedig op een positieve manier aan en reken je kind nooit af op fouten of verlies. 

Meer weten over dit onderwerp?

Een uitgebreider artikel hierover is te lezen op de site van Tv-Sportplezier.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met het programma ‘Naar een veiliger sportklimaat’. Zie ook www.tvsportplezier.nl

Reageer op artikel:
Sportende kinderen: de invloed van hun ouders
Sluiten