Stilte

De kou zet mensen niet aan tot schrijven. Helaas. Liever zit men onder een warme deken voor de televisie of het haardvuur, of speelt men een spelletje Triviant. Wat een teleurstelling. Hoopvol en een beetje stiekem breng ik iedere dag een vluchtig bezoekje aan de website van J/M. Gewoon, om te lezen of er nog leuke nieuwtjes zijn, en natuurlijk om te kijken of er iemand gereageerd heeft op mijn blog. Of desnoods op een andere blog, als er maar gereageerd wordt. Want dan wordt het leuk. Ik voel me dan net een verliefde puber die ˜s middags na schooltijd zachtjes naar de brievenbus sluipt, schichtig om zich heen kijkend. In een snelle beweging wordt de klep geopend. Een blik in de donkere ruimte is voldoende om vast te stellen dat er; geen post is. Niets. Een lege brievenbus.

Slechts een enkeling klimt deze dagen in de pen, om iemand te complimenteren, of, in mijn geval bij een eerder blog, zijn woede of ergernis te uiten. En dat moet ook kunnen. Het hoort er allemaal bij. Maar in het laatste geval, waarin dus geen sterveling op mijn blog reageerde, ondanks de expliciete uitnodiging om van gedachten te wisselen, bracht de periode van stilte mij wel tot nieuwe inzichten. In mijn blog stelde ik mezelf, en dus anderen, de volgende vraag: ˜Wat doen angstaanjagende verhalen met kinderen? Moet je spannende en enigszins opgeblazen verhalen aan jonge kinderen beschouwen als vermakelijk, leuk tijdverdrijf en een mooi moment van interactie tussen moeder en kind? Of;  moet je er toch voorzichtig mee zijn, bijvoorbeeld omdat je kinderen een onjuist en vertekend beeld geeft van de maatschappij, of ze bijvoorbeeld onnodig angst inboezemt?

Mijn meest recente inzichten zijn de volgende: Je moet ermee uitkijken. Niet zo zeer om het beeld dat een kind krijgt van de maatschappij, maar wel om het beeld dat een kind krijgt van zijn moeder. Wie verhalen aandikt of spannender maakt dan ze zijn, verwacht van de luisteraar dat deze precies kan inschatten wat werkelijkheid is en wat erbij verzonnen is om het verhaal iets sappiger te maken.

Sommige luisteraars kunnen dat, maar sommige ook niet. Ze denken dat alles wat je vertelt, letterlijk zo gebeurd is. Of ze weten dat je geneigd bent verhalen aan te dikken en nemen alles met een korreltje zout. In mijn leven ben ik omringd geraakt door dit soort mensen. De laatste groep mensen, van wie je de verhalen dus met een korreltje zout neemt, zit er eigenlijk – net als de eerste groep mensen – met zijn interpretatie vaak naast. Het feit dat je verhalen graag sappig brengt, wil niet zeggen dat het zo maar verhaaltjes zijn.

Zo dacht ik plotseling aan mijn eigen moeder, die er vroeger ook altijd veel plezier aan beleefde om ons de stuipen op het lijf te jagen met haar verhalen. Toen ik een jaar of 18 was, vertelde ze ons dat ze een fietser had aangereden. De fietser vloog over de auto heen, belandde op voorklep, sloeg met zijn lichaam tegen de voorruit, die in duizend stukjes brak, en kneusde daarmee enkele ribben. De auto was total loss. Ik kan me nog goed herinneren hoe ze dit verhaal bracht, op haar bekende dramatische manier, en hoe ik knikte, mijn schouders ophaalde en schamper lachte.

Wat ik op dat moment niet besefte, was dat ze eigenlijk heel erg van slag was door het ongeluk, getraumatiseerd. Pas jaren later realiseerde ik me dat. En ik ging me toen ook afvragen hoe dat zat met al die andere verhalen die ze ons vertelde. Een groot deel van mijn jeugd had ik gedacht dat haar verhalen alleen maar bedoeld waren om lekker met ons te kwebbelen. Dat het alleen maar een laagje humor en drama was om op haar manier te kunnen vertellen wat haar overkomen was, of wat haar dwars zat, begrijp ik nu.

Terugkomend op de verhalen die ik mijn dochter vertel, daar ga ik natuurlijk mee door. Maar als er naast die verhalen niet ook momenten zijn waarop ik met haar op een gewone, serieuze manier over mijn leven kan praten, over mijn werk en over vroeger, bestaat de kans dat zij op een dag ook haar schouders zal ophalen of schamper zal lachen. En dat gaat mij niet overkomen.

Reageer op artikel:
Stilte
Sluiten