Suiker, de witte sloper

Suiker wordt steeds vaker omschreven als 'het witte gif' en we worden ons er steeds bewuster van hoe slecht het is. Twee artsen schreven ieder een boek over met dezelfde boodschap; weg met suiker!

'Suikers (koolhydraten) zijn niet ongezond: ze zijn zeer ongezond,' schrijft de Vlaamse Kris -Verburgh in zijn bestseller De voedselzandloper. 'Suiker zorgt ten eerste voor een versnelde veroudering en ten tweede voor een verhoogde kans op kanker.' 'Suiker is gif,' stelt ook de Nederlandse Richard de Leth in zijn boek Oersterk. 'Suiker is even schadelijk als tabak en alcohol. Als suiker nu in onze voeding zou zijn geïntroduceerd, zou het waarschijnlijk worden verboden door de gezondheidsbedreigende waarde.'

Disbalans

Beide schrijvers wijzen op het feit dat als je met grote regelmaat snoep en suikerrijke maaltijden eet (of frisdrank drinkt), je lichaam in een disbalans terechtkomt. Simpel gezegd komt het erop neer dat het ons veel moeite kost om suiker te verwerken. Je alvleesklier draait overuren omdat hij steeds weer insuline moet aanmaken. Want zonder insuline kunnen de cellen niets met de suikers – die ze wel degelijk nodig hebben, maar slechts in zeer beperkte mate. Door deze overbelasting gaat de alvleesklier steeds meer insuline produceren, worden de cellen geleidelijk ongevoeliger voor insuline – ze kunnen de suiker minder goed opnemen – en gaat de alvleesklier op de lange termijn minder goed werken. Uiteindelijk leidt dit tot diabetes.

Verzwakt immuunsysteem

'Voedsel moet je lichaam voeden, maar veel suiker breekt het juist af,' zegt De Leth. 'Het gaat ten koste van je eigen vitaminen en mineralen die we toch al te weinig binnenkrijgen via onze voeding. Daarmee verzwak je je immuunsysteem. Bovendien bouwen kinderen, die sterk aan het groeien zijn, een minder sterk lijf op. Daar kunnen ze later klachten van krijgen.'

Beide schrijvers komen met een lange lijst van ellende die dit alles met zich meebrengt. Zo word je bijvoorbeeld niet alleen sneller ziek, je krijgt op den duur ook sneller rimpels, stijvere bloedvaten, een verhoogde bloeddruk, staar, schade aan de zenuwen, je nieren werken slechter en je lever vervet. Ook wijzen zij erop dat suiker leidt tot de aanmaak van een soort groeihormoon: IGF. Dat stofje veroorzaakt een snellere veroudering en verhoogt de kans op het ontstaan van kankercellen. En kankercellen voeden zich weer met suiker. En zo is de cirkel rond.

Niet snoepen

Niet snoepen is dus het devies, als wij willen dat onze kinderen in 2027 volwassenen zijn met een behoorlijke kans op het behalen van een lange én gezonde levensduur. Maar de adviezen van De Leth en Verburgh gaan nog verder. Ze vinden dat je niet alleen snoep, frisdranken, yoghurtdrankjes en zoet broodbeleg veel vaker zou moeten laten staan, maar ook basale voedingsmiddelen als aardappels, brood, pasta en rijst – en zeker de witte varianten hiervan. Deze producten bevatten namelijk suikers in de vorm van zetmeel. 'Ik begrijp dat mensen schrikken van dit advies,' zegt Verburgh. 'Zetmeel is ons basisvoedsel. Maar toch: in andere, niet-westerse culturen, worden veel minder zetmeelproducten gegeten. Aardappels, pasta en rijst zijn een recente uitvinding. Ze worden nog maar een paar duizend jaar gegeten. In de 180.000 jaar daarvoor moest de mens het zonder deze zetmeelproducten doen. Daaruit kun je concluderen dat onze lichamen evolutionair zó zijn gebouwd, dat ze het prima zonder kunnen stellen.'

Richtlijn

Verburgh wijst erop dat de toonaangevende Amerikaanse universiteit Harvard de gangbare voedselpiramide – vergelijkbaar met de voedselschijf in Nederland – heeft aangepast aan dit wetenschappelijke inzicht. In de nieuwe piramide zijn wit brood, pasta en aardappels verbannen naar het hoekje van de frisdranken en taartjes. Het zijn producten die je heel weinig zou moeten eten. Dat advies geldt niet alleen voor volwassenen, maar ook voor kinderen en sporters.

Hoe rigoureus je die richtlijnen – vermijd brood, pasta, rijst en aardappels – opvolgt, is afhankelijk van wat je wilt bereiken. Voor volwassenen en kinderen met overgewicht of mensen die al diabetes type 2 hebben, is het volgens Verburgh slim om deze voedingsmiddelen radicaal te vervangen door havermoutpap, extra gestoomde groente, erwten, bonen of paddenstoelen. Maar je kunt de adviezen ook als een wat lossere richtlijn hanteren en gewoon minder vaak traditionele zetmeelproducten eten. En als je ze wel wilt eten, kies dan zo veel mogelijk voor volkoren producten.

Nutriënten

De Leth stelt dat als je gezond bent, zo'n 75 procent van je voeding uit producten moet bestaan die je energie geven, de zogenoemde nutriënten. Maximaal 25 procent mag bestaan uit voedingsmiddelen die energie roven, de zogenoemde anti-nutriënten. In zijn boek somt hij een hele lijst producten op die al dan niet voedend zijn. Hij hamert er verder op dat het heel belangrijk is dat je plezier blijft houden in eten en dat je ervan geniet, liefst in alle rust en in goed gezelschap. Want ook dát bepaalt voor een deel de voedingswaarde van je eten. 'Je kunt beter een keer iets minder gezonds eten, waarvan je erg geniet dan iets supergezonds dat je met lange tanden eet,' schrijft hij.

Calcium

Verburgh en De Leth raden allebei aan om melk te vervangen door bijvoorbeeld gemberthee, witte thee, kruidenthee, vers geperst vruchtensap, groentesap en water. Maar hoe zit dat dan met de calcium, daar hebben we toch melk voor nodig? Volgens Verburgh blijkt uit diverse onderzoeken dat je voor sterke botten juist veel groente moet eten. Hun adviezen worden gestaafd door het feit dat in 'Nederland-zuivelland' botontkalking in vergelijking met andere landen erg veel voorkomt. Net zoals het een feit is dat er hier door jong en oud veel te weinig groente wordt gegeten. Reden waarom er al jaren campagnes worden gevoerd om in Nederland meer groente op het bord te krijgen. Wat de zuivel betreft maakt Verburgh overigens een uitzondering voor kaas.

Medische wetenschap

Waar beide schrijvers het hartgrondig over eens zijn, is dat als we de gezondheidszorg in 2027 voor onze kinderen nog een beetje betaalbaar willen houden, de medische wetenschap een ander straatje zal moeten gaan inslaan. We moeten onze energie steken in het voorkómen van ziekten en niet in het herkennen van ziekten als het feitelijk al te laat is. 'Artsen zien het maken van een mammografie als een vorm van preventie,' geeft Verburgh als voorbeeld. 'Maar dat is het niet. Je spoort een ziekte alleen iets eerder op. Artsen moeten juist voorkomen dat iemand ziek wordt. Op de huidige opleiding is dit onderdeel onderbelicht. Tijdens de zevenjarige opleiding geneeskunde in België krijg je hooguit een half uur iets over voeding te horen.

En in Nederland is het niet veel beter.' 'Mensen realiseren zich niet dat aan een chronische ziekte vaak dertig jaar ongezond leven vooraf gaat,' vult De Leth aan. 'Als wij willen voorkomen dat deze generatie kinderen op jongere leeftijd sterft dan wij, of langdurig chronisch ziek is, zullen we nu echt in actie moeten komen.'

Voorlichting

Ze pleiten allebei voor meer en intelligentere voorlichting over voeding. Verburgh: 'Artsen en andere voorlichtende instanties denken dat de meeste mensen te dom zijn om iets van voeding te snappen. En daarom praten ze als een oma tegen haar kleinkinderen: ''Eet meer groente!'' Maar daar bereik je niks mee. Je moet mensen vertellen welke gezondheidswinst ze precies kunnen behalen als ze iedere dag een glas vers geperst vruchtensap drinken. Dat betekent namelijk 76 procent minder kans op Alzheimer. Of hoe groot de kans is om kanker te ontwikkelen als je veel suiker eet. Maar ook dat je véél ouder kunt worden als je 25 procent minder eet dan de nu aanbevolen hoeveelheid calorieën.'

Zijn er ook positieve ontwikkelingen? 'Jawel,' zegt Verburgh. 'Mensen zijn zich iets meer bewust van het belang van beweging en ook in tijdschriften is er meer aandacht voor voeding.'
De Leth: 'Er is een kentering gaande. Nu de kosten van de gezondheidszorg de pan uitrijzen, realiseert men zich steeds vaker dat de weg die we nu zijn ingeslagen, doodloopt. Dat is goed, want dat leidt weer tot nieuwe wegen.'

De voedingstips van De Leth en Verburgh

De adviezen van beide artsen komen grotendeels overeen. Verburgh noemt in De Voedselzandloper producten die je veel meer en juist veel minder zou moeten eten. De Leth heeft het in Oersterk over nutriënten die je lichaam voeden en antinutriënten die je lichaam juist energie kosten. Zorg dat minimaal 75 procent van je voeding uit nutriënten bestaat, is zijn devies.

Eet en drink wél:

  • groene thee, kruidenthee, veel water, versgeperst vruchtensap of groentesap, amandel-, rijste- of sojamelk en (niet te veel) koffie
  • havermoutpap gemaakt van soja-, amandel- of rijstemelk, aangevuld met verse of gedroogde vruchten en eventueel wat noten en zaden (walnoten en amandelen) of pure chocolade
  • verschillende soorten (biologische) groente en fruit, paddenstoelen en peulvruchten
  • biologisch vlees – het liefst niet al te vet (geen varken, wel kip), niet te rood en niet al te veel, eet regelmatig (vette) vis, eieren, kaas
  • goede vetten: olijfolie, walnootolie, lijnzaadolie
  • veel kruiden (oregano, peterselie, kurkuma – zit in kerrie – tijm, rozemarijn, basilicum, munt en marjolein)
  • Gebruik ook slimme voedingssupplementen: vitamine D (50 microgram per dag), magnesium (300 tot 600 mg per dag – geen magnesiumoxide, want dat is slecht opneembaar), een goede multivitamine (met B-complex), selenium (maximaal 100 microgram) en jodium (maximaal 200 microgram per dag). Dit zijn bijna allemaal stoffen waarvan ook het Voedingscentrum zegt dat we er niet genoeg van binnenkrijgen, zelfs als je dagelijks helemaal volgens de 'gezonde' richtlijnen eet.

Vermijd zo veel mogelijk:

  • Frisdranken, drinkyoghurt, melk en niet-vers geperste sappen
  • Light producten (aspartaam)
  • Wit brood, aardappels, witte pasta en witte rijst
  • Snacks (patat, pizza et cetera), koek en snoep
  • Vet, niet-biologisch vlees (varken)
  • Margarine, maisolie, zonnebloemolie,transvetten
  • Suiker

Zowel De Veth als Verburgh hameren ook op het belang van regelmatige lichaamsbeweging en het vermijden (beperken) van stress.

Meer lezen
 www.voedselzandloper.com
 www.oersterk.nu

Reageer op artikel:
Suiker, de witte sloper
Sluiten