Uitkijken met energydrinks

Energiedrankjes zijn populair bij scholieren. Behalve veel suiker – circa negen klontjes per blikje van 25 cl – bevatten ze cafeïne, waardoor ze ware energiebommen zijn. Te veel ervan drinken werkt echter ondermijnend. Hoogleraar voedingsleer Jaap Seidell pleit daarom voor een verbod op scholen.

Scholieren lopen massaal weg met energiedrankjes als Redbull en Euroshopper energydrink. Op Facebook- en Hyvespagina's voeren ze discussies over het lekkerste en het goedkoopste energiedrankje. 'Ik had laatst ongeveer tien blikjes achter elkaar op, was echt zo hyper, ik ging helemaal zweten, en trillen. Toen zei mijn moeder dat het gevaarlijk is, dat je zelfs een hartaanval kan krijgen. Die energydrank haalt alle energie uit je lichaam,' schrijft een meisje. Waarop een ander reageert: 'Wie drinkt er nou tien blikjes achter elkaar? Maar het is wel lekker en handig als je een hele nacht wilt doorhalen maar niet helemaal lazerus wilt worden.'

In 2010 ging de consumptie van het aantal blikjes energiedrank in Nederland richting honderd miljoen, zo laat een woordvoerder van GFK/Intomart weten. De drankjes bevatten vooral cafeïne (en suiker); in een blikje van 250 ml zit 80 mg cafeïne. Dat is evenveel als in een kop koffie en ongeveer twee keer zoveel als in een blikje Cola. In zogenoemde energyshots of grotere blikjes kan veel meer cafeïne zitten. Te veel cafeïne kan leiden tot rusteloosheid, slapeloosheid, beven, duizeligheid en maagirritaties.

Effect op brein

Kinderen tot en met 12 jaar moeten sowieso geen cafeïne drinken, vindt Jaap Seidell, hoogleraar Voedingsleer aan de Vrije Universiteit. 'Ze kunnen er heel onrustig van worden. Als je een 4-jarige een kopje koffie geeft, is dat voor hem een vrij hoge dosis cafeïne per kilo lichaamsgewicht, vergelijkbaar met een paar liter koffie voor een volwassene. Een puber die zes tot acht blikjes energiedrank op een dag consumeert, is te vergelijken met een volwassene die liters en liters koffie drinkt. Al die cafeïne werkt in op het brein. Bovendien: één à twee blikjes gewone frisdrank, waar ook vaak cafeïne in zit, krijgen ze meestal ook al binnen.'

'Mijn persoonlijke advies is daarom om adolescenten energiedrankjes af te raden,' zegt Seidell. 'Deels vanwege de associatie met alcoholgebruik, maar ook vanwege de effecten op het brein en het lichaam. Cafeïne is strikt genomen niet verslavend, maar er treden wel gewennings- en onthoudingsverschijnselen op die het voortdurend gebruik ervan bevorderen. We mogen aannemen dat het hoge frisdrankgebruik van sommige kinderen mede het gevolg is van de hoeveelheid suiker en cafeïne die erin zitten.' Verder zijn er aanwijzingen dat cafeïnegebruik iemand gevoeliger maakt voor alcoholverslaving.

Zeker in combinatie met alcohol is cafeïne voor kinderen onveilig, zegt Seidell. In de Verenigde Staten is het onlangs verboden cafeïne toe te voegen aan alcoholische drankjes. Het toonaangevende Journal of American Medical Associaton publiceerde in februari een artikel over de risico's van energiedrankjes. Als kinderen cafeïne en alcohol tegelijk gebruiken, onderschatten ze het effect van alcohol. Ze gaan er meer alcohol door drinken. Bij tieners kan cafeïnegebruik leiden tot hoge bloeddruk en slaapstoornissen, aldus JAMA.

'Het slaapgedrag van pubers is toch al vaak een groot probleem, ook omdat ze 's avonds meestal nog computeren,' beaamt Seidell. 'Als ouder moet je het daarom geen goed idee vinden dat ze energiedrank drinken, dat verergert slaapproblemen.'

Een blikje energydrink als opkikkertje tijdens de lunchpauze op school, is volgens Seidell ook niet slim. 'Cafeïne onderdrukt de eetlust en stimuleert de stofwisseling. Het werd vroeger gebruikt om af te vallen, samen met efedrine. Het gevolg zijn hartritmestoornissen en een verhoogde bloeddruk. Geen goede lunch dus.'

Seidell is voorstander van een verbod van energydrinks op scholen. 'Wat kinderen thuis doen is aan de ouders, maar op het schoolterrein heeft de school een verantwoordelijkheid.

Verbod

Inmiddels hebben diverse scholen energydrinks al verboden. Zoals het Dockinga College in Dokkum. 'Aanleiding was dat op onze vmbo-locatie juist de leerlingen die van zichzelf al bovenmatig actief zijn of adhd-verwante stoornissen hebben, er veel van bleken te drinken,' zegt directeur Henk Stam. 'Leerlingen stuiterden door de gebouwen. Sommigen dronken in de pauze meerdere blikjes of ze kochten een doos bij de supermarkt, stopten die in een kluis en gingen erin handelen.' Na informatie van Verslavingszorg Noord-Nederland besloot de school in overleg met de ouderraden tot een verbod. Stam: 'Niet als botte maatregel; het past bij de pedagogische taak van onze school. Wij besteden in de les aandacht aan een gezonde leefstijl.'

Wel thuis, niet op school

Het Voedingscentrum adviseerde onlangs om kinderen niet dagelijks energiedrank te laten drinken, en per keer niet meer dan één tot twee blikjes, afhankelijk van wat ze verder die dag al aan cola of thee drinken. Woordvoerder Roy van der Ploeg: ‘In schoolkantines hoort dit drankje zeker niet thuis. Er zijn scholen die het helemaal verbieden omdat kinderen er onrustig van worden. Scholieren drinken het vaak omdat ze denken dat de concentratie dan toeneemt en vermoeidheid wordt onderdrukt. Maar op lange termijn kunnen ze er juist extra moe door worden.’

Reageer op artikel:
Uitkijken met energydrinks
Sluiten