Vallen kun je leren

redactie 19 jun 2018 Blessures

Jaarlijks belanden 39.000 kinderen tussen 8 en 12 jaar na een val bij de spoedeisende hulp. Daarom pleit Consument en Veiligheid voor valtraining op de basisschool.

Een klein kind dat valt, zit laag bij de grond en leert vrijwel automatisch een val op te vangen met zijn armen, vertelt Yos Lotens, valtrainer en auteur van Vallen en Opstaan en Opvoeden door Stoeien. 'Maar als een kind langer wordt, is de impact groter. Hij is zwaarder en valt daardoor harder. Het gaat tig keer goed, maar ook weleens fout.'

Lotens leert kinderen hoe ze niet op hun hoofd terechtkomen en hun armen niet in een reflex in de valrichting uitstrekken. 'Dat veroorzaakt het meeste letsel.'

Voor Consument en Veiligheid ontwikkelt hij een val-lespakket, dat volgend jaar voor alle basisscholen beschikbaar moet zijn. Consument en Veiligheid vindt dat overheid, gemeenten en verzekeraars hieraan financieel moeten bijdragen. 'Kinderen lopen onnodig veel letsel op en er vinden te veel ernstige ongelukken plaats. Het verbaast me hoe gemakkelijk je kinderen die reflex om op hun armen te vallen, kunt afleren,' zegt woordvoerder Cees Meijer. 'Het is niet zo dat ze niet meer met vallen en opstaan mogen opgroeien, maar we willen voorkomen dat ze zwaargewond raken.'

Jaarlijks belanden 39.000 kinderen tussen 8 en 12 jaar bij de spoedeisende hulp. Bijna 23.000 hiervan raken gewond tijdens het sporten of buitenspelen. Tussen 2004 en 2008 steeg dit aantal met maar liefst 42 procent. Veel patiëntjes hebben een gebroken pols, maar de dokters zien ook veel enkelbreuken, hersenschuddingen en hoofdwonden. Meijer: 'Bewegingswetenschappers van de VU denken dat de oorzaak is dat kinderen nu een slechtere motoriek hebben dan een aantal jaar terug. Ze bewegen minder, hebben minder mogelijkheden om buiten te ravotten en zitten vaker achter de computer. Ze zijn ook zwaarder. Daardoor vangen ze hun val minder goed op.'

Het val-lespakket is getest op 38 basisscholen en blijkt succesvol: het aantal incidenten met letsel halveerde. 'Wij hebben die lessen intensief in een korte periode gegeven,' zegt Lotens. 'Ik ben ervan overtuigd dat als je deze oefeningen als vast onderdeel inbouwt in de gymlessen, het aantal incidenten nog minder zal zijn.' Of er tijdens gymlessen meer valpartijen zijn doordat veel scholen geen geld hebben voor vakdocenten en dus noodgedwongen 'gewone' leerkrachten in de gymzaal zetten, is onbekend. 'Maar je mag ervan uitgaan: hoe gekwalificeerder de gymdocent, hoe kleiner de kans op ongelukken.' Lotens: 'We gaan nu eerst onze valtechnieken in de bestaande gymmethoden toepassen. Vaak moeten kinderen van de kast afspringen en vervolgens een koprol doen. Je kunt ze beter leren een schouderrol te maken, een natuurlijke beweging om correct naar opzij of naar voren te vallen. Met die koprol leer je een kind slechts een ouderwets gymnastisch kunstje, dat nergens toe dient. Je leert ze daardoor juist om op hun hoofd te vallen.'

Maar ook ouders kunnen hun steentje bijdragen. 'Laat je kind zoveel en zo veelzijdig mogelijk bewegen. Dat is nodig om de basisvaardigheden te ontwikkelen.' Bovendien bedacht Consument en Veiligheid de site www.stuntkids.nl, waar Stan de Stuntman aan kinderen uitlegt hoe je veilig kunt vallen.

De harde cijfers

Op de spoedeisende hulp belanden jaarlijks iets meer meisjes (20.000) dan jongens (19.000) na een val.

Veel voorkomende ongevallen zijn:
• een val van hoogte (18 procent)
• zwikken (11 procent)
• struikelen (9 procent)

De meesten raken gewond aan schouder, arm of hand (61 procent). Vooral polsfracturen (19 procent) komen veel voor. Acht procent loopt hoofdletsel op, waarvan een kleine honderd ernstig schedel- of hersenletsel. Bijna een kwart heeft letsel aan heup, been of voet.

Bron: Letsel Informatie Systeem
Meer info: www.valtraining.nl

Reageer op artikel:
Vallen kun je leren
Sluiten