Computeren en gamen

Computeren en gamen

Van gamen worden kinderen slim. Maar ook dik. En wie vaak agressieve games speelt, krijgt zelf een kort lontje. Feiten of fabeltjes? Alles over gamen. Plus: tips voor leuke en leerzame games.

1. Gamen is goed voor de algemene ontwikkeling

Klopt, al zijn games er natuurlijk in soorten en maten. Uit onderzoek blijkt dat met gamen de oog-handcoördinatie, het reactievermogen en strategisch inzicht worden getraind. Chirurgen die veel met precisie-instrumenten werken, verfijnen hun operatietechnieken door videogames te spelen. Zo worden games bij meer beroepen ingezet.

Volgens Jeroen S. Lemmens, auteur van het boek Gameverslaving, is gamen zoiets als wiskundeopgaven maken. Het gaat niet zozeer om de specifieke handeling (wiskundesom oplossen/computerspel tot goed einde brengen), maar om algemene vaardigheden die je er voor nodig hebt: vooruit denken, alternatieven vergelijken, beslissingen nemen. En zo, stapsgewijs, een lastige puzzel oplossen. Leren door te doen beklijft beter dan leren door te lezen. En dus, zegt Lemmens, is leren via games een leuke en effectieve manier van educatie.

2. Van veel gamen word je dik

Kinderen die veel achter het beeldscherm zitten, lopen inderdaad het risico op overgewicht. Om dit te voorkomen zouden ze minstens evenveel tijd aan buitenspelen moeten besteden, zo blijkt uit onderzoek. Maar het gemiddelde Nederlandse kind zit dagelijks 3,2 uur achter de computer en speelt 1,4 uur buiten. Reden tot zorg dus.

Maar er gloort hoop: kinderen kunnen zich tegenwoordig ook achter het scherm in het zweet werken. Met de Wii-spelcomputer kunnen ze 'tennissen' en allerlei andere sporten doen, net als met Eyetoy III (voor PlayStation), dat bewegingen registreert via een camera. En wie van dansen houdt, kan zijn energie kwijt op de dansmat of via het spel Dancing Stage Fusion (zie top 5 op pag. 77). Hoe beter op de maat, hoe meer punten. Zie het allemaal niet ter vervanging van 'echte' sporten. Sportieve games helpen te ontdekken welke sport je aanspreekt, geven een kind een duwtje om een echte sport te kiezen. En als je die sport al beoefent, zijn de games leuk om je vaardigheden verder te ontwikkelen.

3. Van veel gamen word je eenzaam

Zolang er met mate gespeeld wordt, is er weinig aan de hand - net als met het risico op overgewicht trouwens. Bovendien sluiten games en sociale contacten elkaar zeker niet per definitie uit. Via internet en online games doen kinderen vaak allerlei nieuwe contacten op (wat behalve leuk en leerzaam natuurlijk ook riskant kan zijn, omdat op internet niet iedereen zijn ware aard en identiteit toont). En veel kinderen zitten helemaal niet in hun eentje achter het beeldscherm. Wie kent niet deze taferelen: groepjes meiden die losgaan bij karaoke (bijvoorbeeld SingStar of Karaoke Revolution, zie kader op pag. 77); een kluwen jongens rond het computerscherm - eentje aan de knoppen, de rest in spanning toekijkend, of twee kleuters die, tong uit de mond, samen die rare muis proberen te temmen?

4. Van gewelddadige games word je agressief

Wie vaak agressieve games speelt, heeft een grotere kans zelf agressief te worden. Dat zegt de Amerikaanse professor Brad Bushman, die veel goed wetenschappelijk onderzoek heeft gedaan naar dit onderwerp. Ook volgens dr. Peter Nikken van het Nederlands Jeugdinstituut kan mediageweld effect hebben op de emoties, de houding en het gedrag van kinderen van verschillende leeftijden. Games speel je actief en wie ergens actief bij betrokken is, leert meer en sneller. Dat is mooi voor de algemene ontwikkeling, maar in het geval van gewelddadige games is er een keerzijde: je leert actief hoe je anderen geweld kunt aandoen. Meer en sneller dan wanneer iemand dat op tv voordoet, of wanneer je erover leest in een boek. Ook de identificatie is sterker bij games, stelt Bushman. 'Bij de meeste tv-programma's kan de kijker kiezen óf hij zich identificeert, en met wie. Bij gewelddadige games ben je degene die vecht en schiet. Bovendien worden games grafisch steeds mooier, en dus realistischer. Hoe realistischer, hoe groter de identificatie.'

Het verband tussen geweld in games en gewelddadig gedrag is niet één op één. 'Sommige fanatieke gamers zullen hun leven lang geen vlieg kwaad doen - net zoals sommige verstokte rokers géén longkanker krijgen,' aldus Bushman. Niettemin lopen juist fanatieke gamers een verhoogd risico. Maar uiteindelijk bepalen altijd meerdere factoren hoe vatbaar iemand is voor geweld in games. Jongens zijn dat meer dan meisjes; jongere kinderen meer dan oudere. Ook het karakter van een kind en sociale omstandigheden spelen mee.

5. In games kun je agressie kwijt die je anders 'in het echt' zou botvieren

Het zou mooi zijn, maar helaas, deze theorie is achterhaald. 'Natuurlijk kun je beter iemand in een game neerschieten dan in het echt,' zegt professor Bushman, 'maar de vraag is: vermindert het schieten op personen in games de kans dat iemand zoiets in werkelijkheid doet?' Op besliste toon: 'Nee. Er is veel onderzoek naar gedaan en daaruit blijkt dat de kans juist toeneemt dat iemand dan ook in werkelijkheid geweld gaat gebruiken.' Bushman haalt er zijn schouders over op dat sommigen zich zo 'goed' voelen als ze fijn kunnen schieten in een game. 'Mensen kunnen zich ook goed voelen als ze drugs innemen. Met andere woorden: niet alles wat goed voelt, is ook goed.'

6. Méér dan hooguit een beetje agressief word je niet van games

Helaas: volgens professor Bushman kleven er nog twee risico's aan gewelddadige games:

  • Angst. Bekend is dat volwassenen die veel gamen, gemiddeld minder naar buiten gaan - uit angst. Als veiligheidsmaatregel kopen ze een hond of zetten ze extra sloten op hun deur. En dat zijn dan volwassenen die, mogen we hopen, onderscheid kunnen maken tussen fantasie en werkelijkheid. Kinderen tot een jaar of 7 kunnen dat nauwelijks. Games worden steeds realistischer, wat het onderscheid nog lastiger maakt. Overigens uiten kinderen hun angst vaak indirect en pas na verloop van tijd. Durft een kind niet meer in zijn eentje naar de wc? Valt het vaak moeilijk in slaap of heeft het nare dromen? De moeite waard om na te gaan of dat verband houdt met enge films, tv of computerspelletjes.
  • Gevoelens stompen af. Ook dit effect van geweld in games is, volgens Bushman, in goed wetenschappelijk onderzoek vastgesteld. 'Simpel gezegd komt het hierop neer: het doet je niets als een medemens pijn heeft of in nood is. In games schiet je mensen immers ook voortdurend door het hoofd.'

7. Ouders hebben weinig invloed omdat kinderen veel meer verstand van gamen en computers hebben

Elk apparaat heeft een zichtbare aan- en uitknop. Zeker zolang kinderen klein zijn, bepalen ouders wat er thuis gespeeld wordt en hoe lang. Kinderen zijn bijna altijd in gezelschap van een volwassene, dus het is niet al te ingewikkeld om een oogje in het zeil te houden. Desnoods met behulp van een eierwekker waarmee de speeltijd wordt bijgehouden. Er zijn meer hulpmiddelen die geen of nauwelijks ict-kennis vergen. Zo is er software te koop (of gratis te downloaden) die ouders helpt de computertijd te limiteren en een veilige internetomgeving te creëren.

De Pegi-codering geeft aan voor welke leeftijd games geschikt zijn. Symbolen op de cd-romhoesjes geven aan hoeveel seks, drugs of geweld in de game zit verwerkt. Advies aan ouders: zie Pegi als leidraad en oordeel zelf ook of de game geschikt is. Bovendien komt in nogal wat 12+ games al behoorlijk veel geweld voor. Natuurlijk: best kans dat ze bij hun vriendjes toch het gewelddadige computerspelletje spelen dat er thuis niet in komt. En op enig moment ontdekken kinderen ook zelf hoe handig de Pegi-leeftijdsclassificering is. 'Cool, een 12+ spel, ik ben 9, dat moet ik hebben!' Oudere kinderen zijn vaker alleen thuis en worden steeds handiger met de computer. Staan ouders vanaf dat moment met de rug tegen de muur? Nee, dat is te fatalistisch gedacht, vindt dr. Peter Nikken. 'Technisch lopen veel kinderen misschien voor, maar ouders hebben veel meer levenservaring.'

Meer lezen over gamen? Surf naar www.veiliggamen.nl

Populair binnen Vrije Tijd

Tips van de redactie

Meer artikelen over Computeren en Gamen