De voordelen van buitenspelen

De voordelen van buitenspelen

Buitenspelen heeft veel voordelen: kinderen blijven lekker fit én ze ontwikkelen op speelse wijze hun motorische en sociale vaardigheden. Want van tikkertje, knikkeren en skaten leer je een hoop.

Buitenspeeldag. Eén keer per jaar - meestal op de tweede woensdagmiddag in juni - sluiten gemeentes in heel Nederland straten af, zodat kinderen voor één keer veilig en ongehinderd door het verkeer buiten kunnen spelen. Dat smaakt naar meer, denken veel kinderen daarna. Uit onderzoek blijkt dat ze buitenspelen het allerleukste vinden. Zelfs leuker dan tv-kijken of computeren, terwijl ze dat laatste vaker doen.

Ook ouders vinden buitenspelen belangrijk. Europees onderzoek leert dat Nederland hierin met 45 procent koploper is, België sluit de rij met 9 procent. Helaas is er steeds minder veilige ruimte om te spelen. Per kind is er in Nederland ongeveer vier vierkante meter speelruimte. Ter vergelijking: een geparkeerde auto neemt gemiddeld zo'n tien vierkante meter in beslag.

Een derde van de kinderen speelt op een speelplaats en tweederde op de stoep of een grasveld. Tot pakweg 25 jaar geleden was buitenspelen de gewoonste zaak van de wereld. Er was weinig aandacht voor. Ouders hielden hun kleintjes onder toezicht in eigen tuin of straat, of gingen met ze naar een park of speeltuin. Zo rond de 6, 7 jaar werden ze langzaam maar zeker voorbereid op zelfstandig buitenspelen. Natuurlijk met waarschuwingen, want gevaren waren er altijd al, hoewel die per plek verschillen. De bebouwde kom kent andere hindernissen en bedreigingen (straten vol geparkeerde auto's) dan de regio (veel te hard rijdend verkeer).

Nu is buitenspelen een onderwerp dat door steeds meer partijen onder de aandacht wordt gebracht. Jantje Beton, Veilig Verkeer Nederland en de Nationale Buitenspeeldag zijn instanties die al jaren pleiten voor betere voorzieningen. Ook het bedrijfsleven zet zich in voor meer bewegingsruimte voor de jeugd. Calvé organiseert bijvoorbeeld jaarlijks in samenwerking met de KNVB straatvoetbaltoernooien, waar veel belangstelling voor bestaat. Een goed initiatief, want buitenspelen is méér dan alleen bewegen. Kinderen -steken er ook een hoop van op. Ze gebruiken hun fantasie, houden wedstrijden, bouwen hutten, doen rollenspellen. Buitenspelen bevordert zowel de lichamelijke motoriek als de sociale vaardigheden. Zo leren ze al op jonge leeftijd hoe ze met elkaar moeten omgaan. Met wie ga ik spelen vandaag? Wie wil er met mij spelen? Wat gaan we doen? Op straat worden ruzies gemaakt én beslecht. Jongens en meisjes ondervinden de overeenkomsten en de verschillen tussen de seksen op een wijze die ze eigenlijk nergens anders zo speels onder de knie krijgen.

Lekker fit

Bovendien is buitenspelen een mooie manier om extra zonlicht (vitamine D!) te vangen én om op een gezond gewicht te blijven. Een fijn neveneffect in een tijd waarin 14 procent van de jongens en 17 procent van de meisjes tussen 4 en 15 jaar te dik zijn. Kinderen die minimaal één uur per dag buitenspelen zijn aantoonbaar fitter en beter op gewicht.

Uit langdurige Zwitserse onderzoeken blijkt dat kinderen die door hun ouders en de omgeving in de gelegenheid worden gesteld de voor- en nadelen van het buitenspelen mee te maken, later lichamelijk gezonder, motorisch beter ontwikkeld en sociaal vaardiger zijn. Onderzoek van de Oxford University voegt daar nog aan toe dat buitenspelen de kans op angst en depressie vermindert en het probleemoplossend vermogen en het zelfvertrouwen bevordert.

Genoeg redenen dus om je kind een aanmoedigend duwtje in de rug te geven als hij te lang binnen zit. Ook al regent het (capuchon op!) of woon je midden in de stad. Voor stoepkrijten, knikkeren of elastieken is immers altijd wel een hoekje te vinden.

Spreek met buren of andere ouders af dat jullie om de beurt een oogje in het zeil houden als je in een omgeving woont die te gevaarlijk is om ze daar in hun eentje in los te laten. Of ga zelf eens een partijtje voetballen met je kinderen of skaten in het park. Opvoeden is immers voorleven?

Wat kunnen ze aan per leeftijd?

4-6 jaar
De motoriek van kleuters is volop in ontwikkeling. Jonge kinderen hebben weinig besef van gevaar en kunnen impulsief reageren. Daarom zijn toezicht en begeleiding belangrijk. Wijs kinderen op de risico's, maar verbied niet te veel. Binnen een vertrouwde, begrensde omgeving kunnen ze dan goed zelfstandig spelen. Favoriet bij kleuters: water, zand, natuurlijke materialen, klim- en speeltoestellen, stoepkrijt.

6-9 jaar
Op deze leeftijd willen ze vooral motorische grenzen verleggen. Ze weten beter wat wel en niet mag, maar hebben duidelijke afspraken nodig over hoe ver en hoe lang ze zonder toezicht van huis mogen. Hun voorkeur gaat uit naar fietsen, (voet)ballen, skaten, spelletjes, speeltuin en jeugdlandjes

9-12 jaar
Ze willen zelfstandiger op pad. Ontmoetingen met anderen worden steeds belangrijker. Ook wordt het verschil tussen jongens en meisjes groter. Het liefst gaan ze 'verder weg'. Naar een terrein waar ze kunnen crossen met hun fiets, naar een voetbalveldje of een braakliggend veld.

Spelen & leren

Wat steken ze op van tikkertje, steppen of slagbal? Welk spelletje is het best als je kind houterig of verlegen is, of moeilijk kan delen? Lees de voordelen van 9 verschillende spelletjes.

Met medewerking van gymleraar Joost Brandt.

 

Door: | 1-5-2012

Meer artikelen uit ons netwerk


Gerelateerde artikelen

Tips van de redactie