Autostoeltjes & veiligheid

Autostoeltjes & veiligheid

De regels voor het vervoer van kinderen in de auto zijn weliswaar flink aangescherpt, maar worden nog lang niet door iedereen toegepast. Wat maakt een zittingverhoger nou uit, denken veel ouders. Veel, zegt kinderchirurg en traumatoloog William Kramer. ‘Gewoon op de achterbank zitten is levensgevaarlijk.’ Testen van Volvo Car tonen zelfs aan dat het autostoeltje eigenlijk andersom - dus met de rug richting dashboard - moet zitten.

Kinderen die uit hun autostoeltje zijn gegroeid en kleiner zijn dan 1.35 meter, moeten sinds maart 2006 vervoerd worden op een zittingverhoger. Logisch? Niet voor iedereen. Wie links en rechts - en misschien wel in zijn eigen auto - om zich heen kijkt, ziet dat regelmatig de hand wordt gelicht met deze wet. Zeker als het om kinderen gaat die ouder zijn dan 6.

Dat is op z'n zachtst gezegd onverstandig, vertelt kinderchirurg en kindertraumatoloog Willam Kramer, verbonden aan het Wilhelmina Kinderziekenhuis. Jaarlijks behandelt hij veel jonge verkeersslachtoffers.

Kinderen die zonder zittingverhoger op de achterbank zitten, hebben bij een botsing een veel grotere kans om nare buikwonden op te lopen. Want een gordel kan diep snijden bij kinderen. Het onderste deel van de riem dat over hun (zachte) buik loopt, kan hun darmen of een van de andere organen - alvleesklier, milt - doorscheuren. Ook het ruggenmerg kan zwaar beschadigd raken. Kramer toont een nare foto van zo'n gescheurde darm. 'Een botsing met een auto die vijftig kilometer per uur rijdt, komt overeen met een val van de vierde of vijfde verdieping van een gebouw. Dat realiseren mensen zich vaak helemaal niet.'

Een officieel goedgekeurde zittingverhoger kan die ellende voorkomen. Want die zorgt ervoor dat de riem niet langs de buik wordt geleid maar over de bovenbenen. Bovendien voorkomt de zittingverhoger dat bij een botsing de billen van het kind naar voren glijden, waardoor de riem nog hoger terechtkomt. Dit laatste gevaar is niet denkbeeldig. Kinderen hebben namelijk minder ontwikkelde heupen. Volgens kindertraumatoloog Kramer werken de uitstekende heupbotten van volwassenen als een soort rem; de riem kan daardoor niet verder omhoog glijden. Maar de wat rondere heupbotten bij kinderen houden helemaal niks tegen. Tel daarbij op dat volwassenen vaak een dikkere vetlaag op hun buik hebben en meer buikspieren, en het is niet zo moeilijk te raden wie er beter af is.

Gordel om

Zit het kind eenmaal op z'n autozitje, dan is het tevens van het grootste belang dat de verhoging op de juiste manier gebruikt wordt. Dat betekent: jassen optrekken en ervoor zorgen dat de onderste riem strakgetrokken door de beide gleuven van de zittingverhoger loopt. Let erop dat de schuine riem voorlangs de borst gaat. Sommige kinderen mopperen daarover, omdat ze het vervelend vinden dat de riem zo dicht bij hun nek zit. Gevolg: ze doen hun arm over de riem heen of trekken de schuine gordel achter hun rug. Wie beelden ziet van de gevolgen hiervan na een botsing - het kind klapt schuin naar voren dubbel, waarbij ook de schuine riem de buikorganen kan beschadigen (afbeelding linksonder) - is snel overtuigd: die schuine riem moet gewoon altijd langs het harde schouderbeen lopen

Kinderzitje andersom

Bij het Zweedse autobedrijf Volvo wordt van oudsher veel onderzoek gedaan naar de veiligheid van zowel bestuurders als kinderen. Zo introduceerden zij in 1972 als eerste het omgekeerde kinderzitje. Waarom? 'Omdat bij een frontale aanrijding het lichaam op deze manier veel meer wordt ondersteund, waardoor bewegingen van het hoofd ten opzichte van het lichaam tot een minimum beperkt blijven,' aldus Volvo. Met andere woorden, het hoofd maakt een minder harde klap naar voren. En dat kan bij jonge kinderen, wier hoofden relatief een stuk zwaarder zijn dan die van volwassenen levensreddend zijn. Want niet alleen is hun hoofd veel zwaarder, hun nekwervels zijn ook nog niet volgroeid. Ze gaan minder snel 'op slot' dan bij een volwassene en kunnen daardoor verder doorschieten. Met als gevolg dat het kind zijn nek breekt en overlijdt. Om die reden krijgen Zweedse ouders het advies om hun kinderen zo lang mogelijk - minimaal tot 3 jaar - omgekeerd te vervoeren. Daarna wordt het gezien hun lengte vrij lastig, ook al zou het wel beter zijn. Want pas in de puberteit is de verhouding tussen hoofd en lichaam even groot als bij een volwassene, zijn de nekwervels volgroeid en is het tussenliggende kraakbeen uitgehard.

Minder dodelijke ongelukken

Hoewel de voordelen van het achteruit rijden heel duidelijk zijn, wordt deze manier van rijden in Nederland en veel andere Europese landen amper gepromoot. Veel ouders stappen na ongeveer één jaar Maxi Cosi - die inderdaad omgekeerd wordt vastgemaakt - over op een peuterstoeltje waarin kinderen met hun gezicht naar voren zitten. Grafieken laten zien dat het aantal ongelukken met dodelijke afloop in Zweden - waar kinderen tot 4 jaar wel achteruit rijden - beduidend lager is dan in Duitsland en Frankrijk - waar kinderen net als in Nederland met het gezicht naar voren in hun stoel zitten. Dat geldt met name voor de categorie nul- tot vierjarigen. Desondanks wijdt het Nederlandse Ministerie van Verkeer en Waterstaat maar één regel aan dit onderwerp in hun folder over kinderzitjes. Daarin staat: 'Vervoer uw kind zo lang mogelijk achterstevoren.'

Stoeltje bijna niet te krijgen

Waarom is er in ons land zo weinig aandacht voor het belang van achteruit rijden? En waarom zijn stoeltjes waarin ook grotere kinderen achteruit vervoerd kunnen worden, bijna niet te krijgen? Charlotte Menten, woordvoerder van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat: 'Ik denk dat veel kinderen het helemaal niet leuk vinden om achterstevoren te zitten.'

Misschien is dat zo. Maar oudere kinderen die geen riem willen dragen en niet op een stoelverhoger willen zitten, moeten ook gewoon doen wat hun gezegd wordt. Volgens onderzoekers bij Volvo is het bovendien onzin dat kinderen altijd vooruit willen rijden. Vaak gaat het om een gevoel dat ouders projecteren op hun kinderen. En wie het gezicht van zijn kind graag wil zien, kan makkelijk een spiegel plaatsen.

Wel is het waar dat kinderen soms iets minder comfortabel zitten omdat ze minder beenruimte hebben. Bij gebrek aan ruimte achterin kan een omgekeerd autostoeltje beter op de voorstoel worden geplaatst (maar dan moet wel de airbag worden uitgezet!).

Voor wie nog twijfelt over het belang van speciale autostoeltjes en zitverhogers: kinderchirurg Kramer maakte van nabij veel ellende als gevolg van auto-ongelukken mee. 'Los van de levenslange gevolgen voor het kind heeft het vaak ook vreselijke consequenties voor de ouders. Ik heb daar echt huwelijken op zien stuklopen. Het is wrang om dan te bedenken dat een deel van het leed gewoon voorkomen had kunnen worden.'

Door: | 13-4-2011

Meer artikelen uit ons netwerk


Gerelateerde artikelen

Tips van de redactie