Wat doen wij eigenlijk met dat pgb?

redactie 22 jun 2018 Blogs

#Ophef over het persoonsgebonden budget. Sinds 2015 krijgen budgethouders het pgb niet meer op hun rekening gestort, maar keert de Sociale Verzekeringsbank de bedragen rechtstreeks uit aan de zorgverleners. En bij dat uitkeren gaat het nogal eens mis. De SVB heeft de systemen die een soepele gang van zaken moesten garanderen namelijk nog niet op orde. En dat is weer te wijten aan de haast van staatssecretaris Van Rijn.

Nog meer #ophef: het pgb zou fraudegevoelig zijn. Familieleden van zieken en gehandicapten zouden de vaak flinke bedragen integraal aan zichzelf uitkeren en er auto's, vakanties en televisies van bekostigen. De zorg door die familie zou intussen van bedenkelijk niveau zijn.

Oké, ik gooi de knuppel maar in het hoenderhok: het pgb ís natuurlijk hartstikke fraudegevoelig. Op papier is het een prachtig systeem: geef de mensen zelf geld om hun zorg in te kopen, zodat ze zo veel mogelijk de regie behouden over hun leven. Uit het systeem spreekt een grenzeloos vertrouwen in de goedheid van de mens, geheel in de optimistische geest van Erica Terpstra, die als staatssecretaris het pgb halverwege de jaren negentig invoerde.

'Het pgb' blijkt intussen niet-bestaande patiënten aan te trekken. Duistere bureautjes gaan er met de poet vandoor. Moeders betalen zichzelf een ton zorggeld per jaar uit – ja, zo’n bedrag wordt sporadisch uitgekeerd, en jezelf dat hele bedrag betalen mag, maar je kunt je afvragen of het pgb daar nu voor bedoeld was. En ja, als ik dat soort berichten lees, baal ik als een stekker. Juist omdat die eigen regie zo waardevol is. En omdat die door dit soort onheus gebruik om zeep geholpen wordt. Ik denk dat wij zorgouders onszelf niet helpen door simpelweg te ontkennen dat het pgb fraudegevoelig is.

Ik wil graag vertellen wat wij met Yaëls pgb doen. Niet om verantwoording af te leggen en ook niet omdat onze manier dé manier is, maar om duidelijk te maken waarom eigen regie zo waardevol is (en dat is meteen de reden dat er niet zoiets is als dé manier). Ten eerste betalen we er de instelling van waar Yaël twee nachten per week logeert. Logeren is duur, dus daar gaat het grootste deel van het bedrag heen. Dan betalen we er begeleiders van die we zelf hebben uitgekozen. We hebben een poule van vijf medewerkers, die hier allemaal al jaren werken, die Yaël door en door kennen en die bij ons als gezin passen. Als er eentje niet kan, bellen we een ander, zodat Yaël altijd een vertrouwd gezicht ziet. In totaal is er hier thuis zo twaalf tot veertien uur per week een zorgverlener om voor Yaël te zorgen. De rest van de zorg verrichten Hanno en ik onbetaald.

En ja, Telegraaf-lezers: ouders (en echtgenoten en volwassen kinderen) mogen zichzelf een salaris uitbetalen voor geleverde zorg. En ja, daar kan een perverse prikkel in zitten, dat kan een te grote weelde zijn. Ik denk dat het niet goed is als bloedverwanten zichzelf het hele bedrag uitkeren, simpelweg omdat de zorg bijna altijd te zwaar is om door één persoon verricht te worden. Maar ook omdat het me geen goed idee lijkt als ouders financieel afhankelijk zijn van hun kinderen. En omdat, in het geval van ouders, degene die de zorg verleent ook degene is die de kwaliteit van de zorg beoordeelt.

Maar soms leidt juist die bestedingsvrijheid tot elegante oplossingen. Ernstig zieke kinderen die thuis kunnen blijven wonen omdat hun moeder gedeeltelijk betaald voor ze zorgt. Een man die na een hersenbloeding thuis bij zijn vrouw kan blijven, die bij hem in dienst gaat.

De discussie over het pgb, over fraude en bestedingsvrijheid, moet in alle openheid gevoerd worden. Wat doen we met dat geld, wat is goede zorg en wie ziet daarop toe? Hoe ver moet bestedingsvrijheid gaan? Alleen in openheid kunnen we die kostbare eigen regie behouden.

Reageer op artikel:
Wat doen wij eigenlijk met dat pgb?
Sluiten