Waterpijp: Schadelijker dan je denkt

redactie 19 jun 2018 Opvoeden

Waterpijproken is cool, gezellig en onschuldig. Althans, dat is wat Nederlandse jongeren denken. De waarheid is anders. Bij een waterpijpsessie van 45 minuten krijg je net zoveel giftige stoffen (teer, nicotine) binnen als bij het roken van zo’n 50 sigaretten.

‘Mam, ik heb een waterpijp ­gekocht met de jongens. We gaan vanavond gezellig bij Melle zitten,’ vertelt mijn zoon (16). ‘Het is niet echt roken, hoor,’ zegt hij geruststellend als hij mijn blik ziet. Bij mij gaan namelijk alarmbellen af. Maar is dat terecht? ‘Hoe werkt dat ding? En wat roken jullie dan?’ vraag ik. ‘Op kooltjes en aardbeien­tabak,’ is het antwoord. Het klinkt onschuldig, maar ik besluit toch op onderzoek uit te gaan.

Al snel kom ik erachter dat er in Nederland geen onderzoek is gedaan naar eventuele schadelijke gevolgen van waterpijproken.

De onderzoeken die er wel zijn, ­komen uit het Midden-Oosten en India – landen waar de waterpijp vandaan komt – en de Verenigde Staten. Wel blijkt dat de waterpijp in Nederland, net als in de VS, ­populair is onder jongeren vanaf een jaar of 12. De hookah of shisha, zoals hij ook wel genoemd wordt, prijkt al in heel wat Nederlandse puberkamers. Ook het aantal waterpijpcafés neemt toe, vooral in het westen van het land.

Volgens Roel Kerssemakers, woordvoerder van verslavings­kliniek Jellinek, bestaat onder jongeren de indruk dat waterpijp-roken niet schadelijk is. ‘Ze denken dat het water in de body van de pijp de tabak zuivert en het daardoor onschadelijk is. Aardbei- en appeltjes­tabak klinken schoner dan ze in werkelijkheid zijn,’ zegt hij.

Giftige stoffen

Dat bevestigen de Amerikaanse ­onderzoeken. Daaruit blijkt dat je bij een waterpijpsessie van 45 ­minuten net zoveel giftige stoffen als teer en nicotine binnenkrijgt als bij het roken van zo’n 50 sigaretten. De precieze hoeveelheid schadelijke stoffen is afhankelijk van hoe vaak je een trekje van de waterpijp neemt en welke tabak je gebruikt. ‘Gebruikers onderschatten de ­negatieve gevolgen van waterpijproken,’ zeggen de onderzoekers. ‘Het is net zo verslavend als het roken van sigaretten. Het wordt dan ook hoog tijd dat bij analyses van rookgedrag ook het gebruik van de waterpijp wordt meegenomen.’

Ik vertel mijn zoon welke gegevens ik heb gevonden. Hij kijkt me wat ongelovig aan. Ik stel voor om zijn pakje aardbeientabak samen eens onder de loep te nemen. Voor hem hoeft het niet, maar hij doet wel mee. De informatie op het pakje is summier: 0,5 procent nicotine en nul procent teer, staat er in piepkleine lettertjes. Plus het woord ‘toevoegingen’ – welke dat zijn staat er niet bij. Op het pakje staat ook duidelijk: ‘Roken is dodelijk’. Via internet vinden we uit dat de fruittabak gewoon onder de tabakswet valt en niet verkocht mag worden aan jongeren onder de 16.

Overal te koop

Via internet kom ik er ook achter dat waterpijpen en aanverwante ­artikelen overal in Nederland te koop zijn, in alle soorten, maten en prijzen. Voor een paar tientjes kun je er al een bestellen. De online winkels prijzen verschillende soorten tabak en stoomstenen aan, waar geen nicotine en teer in zouden zitten. De buitenlandse onderzoekers menen dat er wél kanker­verwekkende stoffen in de producten zitten. Ook de kooltjes kunnen bij verbranding schadelijke stoffen afgeven. De onderzoekers wijzen ook op de slechte hygiëne bij het roken, bijvoorbeeld bij het gebruik van één mondstuk door meerdere mensen. Daardoor zouden ziektes als tbc zich kunnen verspreiden. In waterpijpcafés krijg je om die ­reden meestal een eigen mondstukje.

Veel Nederlandse ouders beginnen zich inmiddels zorgen te maken. Een forumdiscussie over de waterpijp op www.jmouders.nl/waterpijp levert regelmatig nieuwe meldingen op. Vaak vragen ouders zich af of ze de waterpijp moeten verbieden. Ik hoop dat mijn zoon door alle informatie die ik hem heb ­gegeven, besluit om de waterpijp niet meer te gebruiken. Het sierlijke blauwe ding staat tot mijn opluchting al een tijdje ongebruikt op de vensterbank.

Hoeveel waterpijprokers?

Van de Nederlandse jongeren tussen 10 en 19 jaar heeft 23 procent wel eens een waterpijp gerookt. Tussen 15 en 19 jaar is dat zelfs 44 procent.

Uit Europees onderzoek blijkt dat 25 procent van alle Nederlanders wel eens waterpijp rookt of heeft gerookt. Dat is meer dan in de rest van Europa (16 procent.) Bij de meeste Nederlanders blijft het bij een paar keer uitproberen.

Info

Bronnen: Special Eurobarometer 385, US National Library of Medicine, ­Stivoro: expertisecentum tabakspreventie, Jeugdmonitor 2012

Reageer op artikel:
Waterpijp: Schadelijker dan je denkt
Sluiten