Weg met de traditionele schoolweek?

redactie 19 jun 2018 Groepen 1-8

Basisscholen beslissen steeds vaker om af te wijken van de traditionele lestijden. Wat zijn de mogelijkheden en wat is het beste voor kinderen? Schoolcoach Nathalie van Thiel legt het uit.

Traditionele model

Op de meeste scholen beginnen de kinderen nu nog tussen 8.30 en 8.45 uur en eindigt de schooldag tussen 14.30 en 15.30 uur. Lunchen gebeurt tussen de middag thuis of tijdens de overblijf op school en de woensdagmiddag is vrij.

Een voordeel dat ouders en leerkrachten zien, is dat kinderen de mogelijkheid hebben om thuis te lunchen. De BSO na 15.30 is korter en dus goedkoper.

Een nadeel is dat veel kinderen toch op school blijven. De middagpauze is dan erg lang. Overblijfouders zijn niet allemaal even geschikt voor hun taak. In een te lange pauze kunnen dingen gebeuren die een flinke schaduw over de middag kunnen werpen. Als er wordt geluncht en gespeeld onder toezicht van de leerkracht of een andere professionele kracht, is daar minder kans op.

Er zijn steeds meer scholen die kiezen voor afwijkende schooltijden en/of dagen. Ik noem een aantal mogelijkheden:

Het continurooster

Dit rooster wordt al op 23 procent van alle basisscholen gebruikt.  Bij een continurooster krijgen kinderen kortere lunchpauzes (30 tot 45 minuten in plaats van 60 tot 90 minuten) waarbij ze op school eten en eerder naar huis gaan. De woensdagmiddag is vrij.

Voordeel: De veiligheid. Alle kinderen lunchen op school en hoeven dus niet naar huis te fietsen. Er zwerven  geen kinderen die geen opvang hebben rond de school tijdens de vrije lunchtijd.

Nadeel: Sommige jonge kinderen hebben behoefte om even uit de groep te zijn en om rust en stilte om zich heen te ervaren. Zij willen een middagpauze thuis.

Vijf gelijke dagen

Een groeiend aantal scholen kiest voor het zogenaamde 'vijf-gelijke-dagen-model'. De kinderen zijn elke dag op dezelfde tijd uit en vroeger dan in het huidige model. De woensdagmiddag vrij vervalt.

Voordeel: Eenduidigheid in de organisatie en voor werkende ouders.

Nadeel: Wanneer scholen ongelijke lestijden gaan hanteren zullen verenigingen niet meer gebruik kunnen maken van de woensdagmiddag. Kinderen hebben geen lange middag vrij voor speelafspraakjes, sport of andere clubjes.

‘Bioritmemodel’

Inmiddels zijn er ook plannen om leerlingen het ‘bioritmemodel’ aan te bieden, met lestijden van 10.00 uur tot 12.00 uur en 14.30 tot 16.30 uur: De school maakt gebruik van de momenten van maximale alertheid tijdens deze lestijden. De anderhalf uur sport, cultuur en andere activiteiten  die bij het traditionele model wordt aangeboden door de leerkracht, wordt nu tussen 12.00 en 14.30 aangeboden door sportleraren, kinderopvang of andere organisaties. Leerkrachten gebruiken de lange middagpauze voor voorbereiding, vergadering, bijscholing. Na 16.30 is er kinderopvang indien nodig.

Voordeel: Sport, spel, muziek , creativiteit, cultuur of ontspanning kan worden aangeboden door professionele organisaties en daardoor wordt de werkdruk voor leerkrachten minder. Het brengen en ophalen van je kinderen bij allerlei clubs kan tot de verledentijd gaan behoren.

Nadeel: Kinderen die vijf dagen van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat op school verblijven, hebben minder kans om kennis te maken met allerlei clubs en de verschillende thuissituaties van hun vriendjes.

Vierdaagse schoolweek

In Nederland mogen basisscholen maximaal 7 keer per jaar een 4-daagse schoolweek inroosteren. Dit is naast de weken die al 4-daags zijn omdat de school gesloten is door een algemene feestdag.  In de VS wordt wel vaker gekozen voor een 4-daagse schoolweek, voornamelijk om kosten te besparen.

Je zou verwachten dat kinderen die vier dagen langer naar school gaan, minder effectief leren. Een nieuwe studie in de VS die werd gepubliceerd  in ‘Education, Finance and Policy’  vergeleek de prestaties qua lezen en rekenen van leerlingen met de traditionele vijfdaagse schoolweek,  met de prestaties van leerlingen met een vierdaagse schoolweek. Geheel tegen de verwachting van de onderzoekers in, bleek een kortere week betere resultaten op te leveren. Waarom is niet duidelijk en harde conclusies kunnen nog niet getrokken worden.

Voordeel: Meer rust voor de leerkrachten en wellicht daardoor een betere voorbereiding. Zeker wanneer de woensdag een werkdag voor de leerkrachten blijft en de kinderen deze dag vrij zijn.

Nadeel:  Een driedaags weekend zal voor veel kinderen te lang zijn. Het zal voor veel kinderen meer verveling opleveren.

Mogen scholen zelf hun schooltijden bepalen?

Nee. Hiervoor is instemming van de oudergeleding van de MR (medezeggenschapsraad) nodig. Vaak zijn MR-en al in een vroeg stadium bij de discussie over andere schooltijden betrokken of nemen ze zelf het initiatief.

Reageer op artikel:
Weg met de traditionele schoolweek?
Sluiten