Yaël is bijna 7 en ze slaapt door!

redactie 22 jun 2018 Blogs

'Doorwaakt in Den Haag'. Mijn oog werd getrokken door deze columnkop in de NRC van vorige week. Hoogleraar rechtspyschologie Harald Merckelbach laat in het stuk zien wat de gevolgen zijn van slaaptekort en suggereert dat de Catshuis-onderhandelingen misschien ook wel mislukt zijn door een 'platvloerse factor': van onderhandelen word je moe en wie moe is kan niet meer scherp nadenken.

Merckelbach noemt een experiment waarin proefpersonen meededen aan een Monopoly-spel. Het spel duurde dagenlang en beoordelingsfouten konden tot een faillissement leiden van de fictieve bedrijven waarvan de proefpersonen de baas waren. Na twee slapeloze nachten begonnen de deelnemers al flink te blunderen.

En dan is er nog die Amerikaanse scholier die elf dagen wakker bleef en dat moest bekopen met hallucinaties en paranoïde waanvoorstellingen. Na één goeie nacht was hij in één keer genezen.

Bij ratten die in het kader van een experiment maar vier uur per nacht mochten slapen, bleek de hippocampus te krimpen, een deel van de hersenen dat van belang is voor het geheugen.

Dit soort experimenten wordt terecht niet bij mensen gedaan. Maar er is één menssoort die wel degelijk uitgebreide ervaring heeft met langdurig slaaptekort en die een prima onderzoeksgroep zou vormen voor slaapwetenschappers: ouders van gehandicapte kinderen. Hun slaaptekort is vaak zo groot dat je het onverantwoord zou kunnen noemen dat ze zich nog in het normale maatschappelijke verkeer bewegen. Op mijn epilepsieforum is er zelfs een speciaal draadje aan gewijd, onder de veelzeggende titel 'Slaapproblemen breken ons op'. Daar staan 319 reacties en de discussie is meer dan 5000 keer bekeken.

Die slaapproblemen hebben allerlei oorzaken: nachtelijke epilepsie van het gehandicapte kind, medicijnen die slapeloosheid als bijwerking hebben, overprikkeling of 'gewoon' een slaap-waakritme dat niet goed is afgesteld. Want bij kinderen met een verstandelijke beperking zijn er vaak ook andere basale dingen die het niet zo goed doen.

Vaak weten ouders niet waarom hun telg elke nacht uren aan het gillen, huilen of keten is. En de dokter weet het meestal ook niet.

Ook ik weet uit ervaring wat een enorme invloed chronisch slaaptekort heeft op, tja, eigenlijk op alles. Omdat je moe bent, ben je sneller geagiteerd, komen dingen die gebeuren harder aan, kun je minder goed relativeren en functioneer je gewoon op alle vlakken minder goed. Omdat je al gauw op je reserves leeft, raak je permanent gestrest en nerveus. Weer een slechte nacht, je wordt nog nerveuzer. Je kind slaapt op miraculeuze wijze een keer door, maar nu lig je zelf wakker, want door oververmoeidheid kun je niet meer stoppen met piekeren. Of je wordt om twee uur 's nachts wakker, de tijd dat je kind meestal met zijn nachtelijke escapades begint. Je staat op scherp en denkt: kom d'r maar in hoor! Maar voor deze ene nacht is je schat tussen vier en zes wakker.

Je wordt vermoeider en nerveuzer en vermoeider en nerveuzer. Je beperkt je tot de hoogst noodzakelijke activiteiten, de leuke dingen vallen steeds meer weg. En zo raak je langzaam maar zeker in een negatieve spiraal van oververmoeidheid en nervositeit.

Yaël was ook jarenlang een nachtspook. En ik deed met haar mee. Het heeft me veel moeite gekost om 's nachts geestelijk afstand tot haar te bewaren. Met een combinatie van oordoppen en een mother's little helpers lukte het.

Nu is dat niet nodig meer. Sinds we vorig jaar met een van haar epilepsiemedicijnen, de Keppra, gestopt zijn, is ze langzaam maar zeker steeds beter gaan slapen. Het avondspoken is gestopt, die feestjes in haar bed tot een uur of elf waarbij ze meestal nog even ging poepen. En ook de nachtelijke gilpartijen zijn weg. Al voor zeven uur 's avonds komt ze tegen me aan hangen, haar manier om te zeggen dat ze wil slapen. Vaak slaapt ze dan klokje rond. En in het weekend slaapt mevrouw uit, soms wel tot een uur of acht.

Hanno en ik hebben dus onze avond terug. De avond is van ons en dat is al een enorme weelde. Maar, belangrijker, de nachten verlopen meestal ongestoord. Ze slaapt de laatste tijd meestal door. Yaël is bijna 7 en ze slaapt door!   

Reageer op artikel:
Yaël is bijna 7 en ze slaapt door!
Sluiten