‘Ze rijpen vanzelf in groep 8’

redactie 19 jun 2018 Groepen 1-8

Ze lijken vaak nog zo kinderlijk aan het begin van groep 8. Moeten zij over een jaartje naar het voortgezet onderwijs? Maar als het zover is, zijn de meesten er toch ineens klaar voor, is de ervaring van leerkracht Peter Benders.

Peter Benders is al bijna 25 jaar leerkracht in groep 8 van basisschool ‘De Hazesprong’. Hij heeft ze zien komen en gaan, de leerlingen van groep 8. In het begin van het schooljaar zijn de meesten nog erg kinderlijk. Tegen kerst is een beperkt aantal gerijpt en pas in de maanden erna ondergaat het merendeel een metamorfose. Dan zijn ze klaar voor de grote overgang.

Benders: ‘Je ziet ze rijpen. Dat gebeurt vanzelf. Aan het eind van het jaar is 99 procent prima in staat de stap naar het voortgezet onderwijs te maken. Er is weleens een enkeling van wie je denkt: die is er emotioneel nog niet aan toe. Dat geldt vooral voor de vroege leerlingen van augustus en september. Maar na de zomervakantie kan er soms al veel veranderd zijn.’

Toch krijgt zo’n leerling van hem niet snel het advies om groep 8 over te doen. ‘Dan moeten in ieder geval ook de prestaties duidelijk achterblijven. Maar zelfs dan blijft de vraag: wat win je ermee? Waarom zou je het kind de overstap onthouden? De keren dat ik dat advies heb gegeven, zijn op één hand te tellen.’

Bij het advies aan de ouders over het vervolgonderwijs staat naast de intellectuele ?capaciteit de potentie van het kind voorop, aldus Benders, maar daaromheen zitten een heleboel vaardigheden die ook worden gewogen. Zoals taakgerichtheid en zelfstandigheid. ‘Is een kind zelf in staat zijn werk af te maken of moet hij steeds aangestuurd en gemotiveerd worden? Als de motivatie niet uit het kind zelf komt, kan het in de problemen komen. Dit geldt zeker als het naar een schooltype gaat waar je niet terug kunt naar een lager niveau, zoals bij een catego­riale havo of vwo.’

Bij het advies wordt ook gelet op vaardigheden als zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen. Benders: ‘Juist in groep 8 besteed ik daaraan veel aandacht . Een kind dat voortdurend op mij terugvalt laat ik gaandeweg steeds meer zelf oplossen. Dat is een kwestie van uitgestelde aandacht. Ook ouders druk ik op ’t hart hun kinderen meer verantwoordelijkheid te geven. Al aan ’t begin van het jaar zeg ik bijvoorbeeld tegen ouders dat ze zich niet te veel moeten inlaten met het huiswerk van hun kind. Dat veroorzaakt alleen maar nodeloze spanningen. En aan een moeder die steeds de gymspullen van haar kind achterna komt brengen, vraag ik om dat niet meer te doen.’

Dan zijn er nog de leerlingen die zich moeilijk kunnen concentreren. Benders: ‘Dat is op zich natuurlijk lastig, maar het zegt nog niets over het verdere verloop van hun schoolloopbaan. Het gebrek aan concentratie op de basisschool kan verschillende oorzaken hebben. Zo vervelen hoogbegaafde kinderen zich vaak sneller. Er zijn scholen voor voortgezet onderwijs, vaak wat kleinschaliger van opzet, die de leerlingen in dit opzicht intensief begeleiden.’

Vooral op grotere schoolgemeenschappen komen sociale vaardigheden goed van pas. Benders: ‘Eigenlijk gaat het daarbij om de vraag of het kind in staat is zelf contacten te leggen. Is een kind erg eenzelvig, dan adviseer ik de ouders wat extra begeleiding. Heeft een kind last van faalangst, dan zet ik dat op het formulier dat naar de betreffende school gaat. Want steeds meer scholen bieden faalangst-reductietrainingen aan. Daar kan zo’n kind zijn voordeel mee doen.’

Ook al zijn veel kinderen qua vaardigheden dus nog niet zo goed uitgerust, toch vindt Bender het niet nodig om dan het advies een tandje lager te zetten. ‘We moeten er niet van uitgaan dat alles vooraf in kannen en kruiken is. Het blijft een grote stap, hoe je het ook wendt of keert. Het is een van de life events, waar ze gewoon doorheen moeten. Je kunt die muur niet voor hen slechten. Wij willen alles vaak zo vlak maken en hebben de neiging om het pad voor onze kinderen geheel en al te effenen. Maar daar help je ze niet mee. Ze moeten het toch zelf doen. En kinderen hebben enorm veel veerkracht. Het enige dat wij, ouders en leerkrachten, kunnen doen is hen zo begeleiden dat ze net niet over die muur heen storten.’
 

Reageer op artikel:
‘Ze rijpen vanzelf in groep 8’
Sluiten