Ze weten alles en ze voelen alles

redactie 22 jun 2018 Blogs

'Ze weten alles en ze voelen alles,' zei de kinderpsychiater tegen Hanno over kinderen als Yaël. Ik moest even nadenken over deze uitspraak. Ik heb namelijk niet zo veel op met het new-age-achtige gedweep dat je ook wel ziet met verstandelijk gehandicapten: dat het eigenlijk betere mensen zijn dan wij, met louter mooie eigenschappen en dat ze boodschappers zijn van een hogere wereld of zo.

Ik zie dat niet zo. Niets menselijks is ook verstandelijk gehandicapten vreemd. Jaloezie? Yaël kan het nog steeds niet hebben als ik Theo, de kat, te veel aandacht geef. Ze heeft hem laatst nog geprobeerd te pletten met haar Winnie de Pooh-laptop. En moet je haar zien als ik op kraambezoek wel eens een baby vasthoud. Ik durf dat niet meer omdat ze dan per se ook op schoot wil. Op de baby. Pesten? Doen gehandicapte kinderen net zo goed, alleen dan een stuk primitiever. Haren trekken is op haar dagbesteding al een tijdje in de mode.

Toch heeft de kinderpsychiater gelijk. Want natuurlijk bedoelt hij met 'weten' niet dat Yaël de relativiteitstheorie op een dieper niveau doorgrondt of dat zij wél weet hoe het consumentenvertrouwen hersteld moet worden. Het is een ander weten. Weten dat het goed gaat tussen papa en mama, of juist niet. Weten dat mama gestrest is. Weten dat die en die verzorgster vandaag geen zin heeft om jouw luier te verschonen. En daarom houd je je poep maar op tot thuis. Juist omdat bij verstandelijk gehandicapten die buffer van verstand ontbreekt, dat vermogen om dingen die niet in de haak zijn weg te rationaliseren, voelen ze alles haarfijn aan.

Dat lijkt me handig. Hoe vaak ik niet bedacht heb dat ik mensen aardig vond die eigenlijk helemaal niet aardig waren. Of mensen vertrouwd heb van wie ik achteraf dacht: maar eigenlijk wist ik het al. Die stomme gedachten die alle plooien gladstrijken.

De last van gedachten, die heeft Yaël niet. Dat heeft zo zijn voordelen, maar ik geloof niet dat het per se makkelijker is. Juist dat verstand maakt normale mensen minder kwetsbaar.

Als ik er wel eens doorheen zit, zorgsgewijs, slaat dat direct over op Yaël. Dan reageert ze weerbarstig en boos op me en wordt het aankleden, verschonen of wat dan ook nog lastiger. Eigenlijk slaan al mijn stemmingen ongefilterd op haar over, juist omdat die rationele barrière er niet is bij haar. Dat geeft me een groot gevoel van verantwoordelijkheid. Ik heb het gevoel dat ik zo gelijkmatig mogelijk moet zijn, altijd dezelfde stabiele moeder. En die stabiliteit moet van binnen komen, want nepgedrag, daar prikt Yaël feilloos doorheen: 'Ze weten alles en ze voelen alles.'

Gelijkmoedigheid. Elk mens en vooral elke ouder van een gehandicapt kind weet dat dat een bovenmenselijke opgave is. Ik doe mijn best, maar ik faal nog regelmatig en dat weet Yaël, want 'ze weten alles en ze voelen alles'. Ik herhaal de woorden in mijn hoofd. En ik realiseer me dat Yaël dan ook weet en voelt hoe oneindig groot mijn liefde voor haar is, ook al ben ik niet altijd die kalme, gelijkmatige en geduldige moeder. 

Reageer op artikel:
Ze weten alles en ze voelen alles
Sluiten